• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • SOUD

    Przeczytaj także...
    Węgierska Republika Ludowa (WRL, węg. Magyar Népköztársaság) - nazwa państwa węgierskiego w latach 1949-1989. Członek Układu Warszawskiego, RWPG, jedno z państw członków tzw. bloku wschodniego. Państwo satelitarne, uzależnione od ZSRR.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Oleg Gordijewski, ros. Олег Антонович Гордиевский (ur. 10 października 1938) - pułkownik Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego (KGB) ZSRR, współpracował z wywiadem brytyjskim (MI6) w latach 1974 - 1985. Został wydany przez Aldricha Amesa, szefa kontrwywiadu CIA na Związek Radziecki, współpracującego z KGB od 1985 roku. Gordijewski był jedynym agentem wskazanym przez Amesa, któremu udało się uciec.

    SOUD, Połączony System Przetwarzania Danych o Przeciwniku (ros. Система Объединенного Учета Данных о Πротивнике (СОУД), znany także pod nazwą PSED (Połączony System Ewidencji Danych o Przeciwniku) – zintegrowany system gromadzenia, przetwarzania i wymiany danych wywiadowczych służb specjalnych państw bloku komunistycznego utworzony w 1977.

    Departament I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – istniejący w latach 1956-1990 organ w strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL, stanowiący część Służby Bezpieczeństwa MSW, zajmujący się wywiadem („zdobywaniem tajnych dokumentów i informacji dotyczących politycznych, ekonomicznych, militarnych i wywiadowczych planów i zamierzeń skierowanych przeciwko Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i krajom obozu socjalistycznego”). W maju 1990 zadania Departamentu I MSW przejął nowo utworzony Zarząd Wywiadu UOP.Termin zjednoczenie Niemiec (niem. Deutsche Wiedervereinigung) – oznacza przyłączenie Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz Berlina Zachodniego do Republiki Federalnej Niemiec. Zjednoczenie Niemiec stało się faktem 3 października 1990 roku na mocy porozumienia zawartego 12 września podczas moskiewskiej konferencji dwa plus cztery. Układ ten podpisały obok NRD i RFN cztery dawne mocarstwa okupacyjne: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Związek Radziecki.

    Jego członkami były: ZSRR, Ludowa Republika Bułgarii, Czechosłowacka Republika Socjalistyczna, Republika Kuby, Mongolska Republika Ludowa, Niemiecka Republika Demokratyczna, Polska Rzeczpospolita Ludowa, Węgierska Republika Ludowa i Demokratyczna Republika Wietnamu.

    Siedzibą SOUD była Moskwa, gdzie znajdował się główny komputer systemu. W założeniu państwa uczestniczące w projekcie miały mieć zapewniony dostęp do gromadzonych danych w ciągu 4 godzin. Inne centrum SOUD znajdowało się w NRD, a główna stacja nasłuchu radioelektronicznego zainstalowana była w bazie Lourdes niedaleko Hawany na Kubie. Sygnatariusze porozumienia dotyczącego SOUD zobligowani byli do przekazywania danych do centrali w Moskwie z częstotliwością raz na dwa tygodnie. Dotyczyły one w szczególności danych personalnych i innych charakterystyk osób pozostających z różnych powodów w kręgu zainteresowania służb specjalnych państw komunistycznych, przede wszystkim krajowych opozycjonistów, ale także cudzoziemców.

    GRU (ros. ГРУ, Главное Разведывательное Управление; Gławnoje Razwiedywatielnoje Uprawlenije (Główny Zarząd Wywiadowczy)), w pełni oficjalnie polskie tłumaczenie Główny Zarząd Rozpoznawczy (względnie Wywiadowczy) Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich/ Federacji Rosyjskiej, Jednostka Wojskowa 44388 – instytucja wywiadu wojskowego ZSRR a następnie Federacji Rosyjskiej. Po rozpadzie ZSRR, wobec znaczącej redukcji aparatu i ograniczenia zakresu działalności cywilnych służb specjalnych wyrosłych na gruzach KGB, znaczenie GRU znacznie wzrosło.Departament II Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – organ w strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL, działający w latach 1956-1990, zajmujący się m.in. organizowaniem i prowadzeniem walki (kontrwywiad) ze szpiegowską działalnością wywiadów państw kapitalistycznych wymierzoną przeciwko Polsce Ludowej, w szczególności werbunkiem przez obce ośrodki wywiadowcze na terytorium PRL agentów wywiadu oraz ochroną tajemnicy państwowej.

    W PRL za wymianę danych w ramach systemu SOUD odpowiedzialny był utworzony w czerwcu 1977 Wydział V Biura "C" Służby Bezpieczeństwa. W ZSRR system podlegał 16. Wydziałowi KGB i 6. Wydziałowi GRU.

    Pełną interoperacyjność system osiągnął w 1979. Jedną z pierwszych jego akcji była osłona kontrwywiadowcza Letnich Igrzysk Olimpijskich w Moskwie w 1980. Placówka wschodnioniemiecka zaprzestała działalności w chwili zjednoczenia Niemiec w 1990. Od tej chwili aż do 1996 SOUD pozostał strukturą wywiadu Federacji Rosyjskiej, kiedy to jego kompetencje podzielono pomiędzy SWR i FAPSI.

    Departament III Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – komórka organizacyjna Służby Bezpieczeństwa, organ w strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, działający w latach 1956-1990. Prowadził walkę z działalnością antypaństwową w kraju, dokładnie za tzw. nadbudowę tj. w rozumieniu marksistowskim sfera niematerialna (ideologia, kultura, nauka). Początkowo również za bazę, czyli w rozumieniu marksistowskim sferę materialną (środki produkcji, siła robocza), (od 1981 roku ochroną gospodarki państwowej zajmował się tym Departament V MSW).Biuro „C” MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, działająca jako samodzielny pion (pod różnymi nazwami) w latach 1955–1990, zajmująca się prowadzeniem ewidencji operacyjnej głównie na potrzeby Służby Bezpieczeństwa. Po reorganizacji z 1965 r. struktura na użytek zewnętrzny występowała jako Centralne Archiwum MSW (w związku z przejęciem zadań tej komórki, istniejącej w latach 1950–1965).

    PSED w PRL[]

    W PRL PSED został powołany zarządzeniem ministra spraw wewnętrznych nr 0011/78 z dn. 21.03.1978 r.
    Do rejestracji w kartotekach zgłaszano następujące kategorie:
    I - ośrodki wywiadu, skład osobowy, agenci służb specjalnych, itd.;
    II - ośrodki dywersji ideologicznej, skład osobowy, kierownictwo i pracownicy tych ośrodków prowadzący wrogą działalność przeciwko krajom socjalistycznym;
    III - organizacje terrorystyczne, członkowie tych organizacji, terroryści działający indywidualnie, porywacze;
    IV - organizacje syjonistyczne i inne oraz członkowie tych organizacji;
    V - osoby wykonujące zadania służb specjalnych, ośrodków dywersji ideologicznej, organizacji syjonistycznych, klerykalnych, emigracyjnych;
    VI - osoby stanowiące bazę działalności przeciwnika, tzw. oferenci;
    VII - obcokrajowcy i "bezpaństwowcy" w trakcie współpracy z którymi nastąpiły wpadki;
    VIII - osoby proponujące fałszywe informacje;
    IX - osoby dokonujące akcji prowokacyjnych na terytorium krajów socjalistycznych;
    X - osoby wydalone z PRL lub te, którym ze względu na bezpieczeństwo państwa zakazany jest wjazd do PRL;
    XI - osoby, które popełniły szczególnie niebezpieczne przestępstwa przeciwko państwu, ukrywają się za granicą i są poszukiwane.
    Rejestracji dokonywano w kartotece i dziennikach prowadzonych w Wydziale V Biura "C". Rejestracje były dokonywane głównie przez jednostki MSW, tj. Departament I, II i III.
    Z założenia nie rejestrowano w PSED obywateli polskich, jednak odstępowano od tej zasady uzasadniając to wymogami pracy operacyjnej. Informacje dot. zgłoszonych osób był przechowywane w PSED do momentu ukończenia przez mężczyzn 80., a przez kobiety 75. roku życia.
    Dane do Moskwy przekazywano co dwa tygodnie za pomocą rosyjskojęzycznych formularzy, biegła znajomość języka rosyjskiego była podstawą zatrudnienia w Wydziale V Biura "C".
    Na podstawie pisma Dyrektora Biura "C" Kazimierza Piotrowskiego ze stycznia 1990 r. zniszczono większość dokumentacji związanej z PSED-em. Do dnia dzisiejszego zachowała się kartoteka Wydziału V Biura "C" oraz dzienniki rejestracyjne PSED, które znajdują się w Instytucie Pamięci Narodowej w Warszawie.

    Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.Demokratyczna Republika Wietnamu (popularnie Wietnam Północny) – państwo wietnamskie, istniejące w latach 1945-1976, utworzone z byłych kolonii francuskich: Annamu, Tonkinu i Kochinchiny, proklamowane w Hanoi przez Hồ Chí Minha 2 września 1945 roku. W wyniku powrotu francuskich wojsk kolonialnych i przy braku poparcia państw alianckich dla DRW, na południu kraju został utworzony alternatywny, uznany przez władze kolonialne, rząd Republiki Wietnamu, co stało się przyczyną podziału, a następnie wybuchu I wojny indochińskiej. Faktyczny podział kraju został utrwalony przez postanowienia konferencji genewskiej w 1954 roku. Wietnam został podzielony wzdłuż 17. równoleżnika na leżącą na północy Demokratyczną Republikę Wietnamu i położoną na południu Republikę Wietnamu. Przewidywane przez konferencję genewską na 1955 roku wybory powszechne, po których miało nastąpić zjednoczenie, nie odbyły się. Prezydent Wietnamu Południowego, Ngô Đình Diệm, bojąc się klęski w wyborach, odrzucił koncepcję wyborów i przy wsparciu USA, proklamował 26 października 1955 roku oddzielne państwo, co doprowadziło do wybuchu II wojny indochińskiej, zakończonej w 1975 roku zwycięstwem DRW. Podział kraju na dwie części spowodował spopularyzowanie się nazw zwyczajowych: Wietnam Północny i Wietnam Południowy.

    Bibliografia[]

  • Christopher Andrew, Oleg Gordijewski KGB Warszawa 1997, ISBN 83-11-08667-2
  • funkcjonariusze ABW, Współpraca SB MSW PRL z KGB ZSRR w latach 1970 – 1990. Próba bilansu Wydawca: Centralny Ośrodek Szkolenia im. gen. dyw. Stefana Roweckiego „Grota” Warszawa 2013, ISBN 978-83-929-271-4-3
  • Grocki Michał, Konfidenci są wśród nas..., Warszawa 1992, ISBN 8385195874
  • Prokop Tomek, Systém sjednocené evidence poznatků o nepříteli v československých podmínkách, Praha 2008, ISBN 978-80-87211-05-2
  • Wegmann Bodo, Tantzscher Monika SOUD: Das geheimdienstliche Datennetz des östlichen Bündnissystems, Berlin 1996, ISBN 978-3-942130-44-8
  • Linki zewnętrzne[]

    Porozumienie w sprawie SOUD - http://shieldandsword.mozohin.ru/documents/soud77.htm
    Zasoby archiwalne MSW - http://www.videofact.com/polska/zasoby_msw.htm
    System PSED - gromadzenie i wymiana danych wywiadowczych do ZSRR dla KGB i GRU - http://zawszeczujni.blogspot.com/2015/05/system-psed-gromadzenie-i-wymiana.html

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.
    Służba Bezpieczeństwa (SB) – organ bezpieczeństwa państwa działający w strukturach resortu spraw wewnętrznych, działający w PRL w latach 1956–1990, powołany m.in. do zapewniania porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnątrz kraju, zdobywania informacji i kreowania pozytywnych dla interesu państwa zdarzeń na zewnątrz. W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu 1989, SB zatrudniała 24,3 tys. funkcjonariuszy, którzy kontrolowali 90 tys. tajnych współpracowników. Oznacza to, że na jednego funkcjonariusza przypadało statystycznie 1564 obywateli, a TW stanowili 0,2 % ogółu ludności.
    Hawana (hiszp. San Cristóbal de La Habana lub skrócone La Habana) − miasto nad Zatoką Meksykańską, stolica Kuby i największe miasto oraz port na wyspie i w całych Karaibach. Główny ośrodek przemysłowy kraju. Przemysł tytoniowy, petrochemiczny, włókienniczy, elektromaszynowy. Węzeł komunikacji lądowej, morskiej i lotniczej (międzynarodowe lotnisko im. José Martí). Uniwersytet od 1728 roku.
    Służby specjalne – ogólna nazwa opisująca instytucje, które prowadzą działania operacyjno-rozpoznawcze o charakterze niejawnym. Domeną służb specjalnych jest pozyskiwanie i ochrona informacji kluczowych dla zapewnienia wewnętrznego bezpieczeństwa państwa. W państwach demokratycznych działania służb specjalnych wymykają się niekiedy spod kontroli organów nadzorczych. Kontrowersje budzą niektóre techniki stosowane przez służby specjalne, szczególnie te niedozwolone przez prawo ich państwa macierzystego, jak przekupstwo, szantaż, tortury, skrytobójstwo oraz nielegalny handel bronią i narkotykami. Praktyki te są niekiedy usprawiedliwiane ochroną interesów państwa i jego obywateli i dotyczą służb specjalnych zarówno krajów demokratycznych (np. tortury porwanych przez CIA), jak i reżimów dyktatorskich (np. likwidacja opozycjonistów przez radzieckie KGB).
    XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie rozgrywane były w Moskwie w dniach 19 lipca–3 sierpnia 1980. W zawodach olimpijskich udział brało 5217 sportowców, z czego ponad 1/5 stanowiły kobiety. Igrzyska zostały zbojkotowane przez większość krajów zachodnich.
    Kuba – wyspa na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Wyspa ta, wraz z licznymi otaczającymi ją znacznie mniejszymi wyspami (m.in. Isla de la Juventud), stanowi trzon terytorium państwa Kuby.
    Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN) – instytucja naukowa o uprawnieniach śledczych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.