• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • SMSS J031300.36-670839.3

    Przeczytaj także...
    Pożar buszu w Canberze w 2003- klęska żywiołowa, która miała miejsce w sobotę 18 stycznia 2003. Pożar wyrządził poważne szkody na obrzeżach stolicy Australii. Prawie 70% powierzchni Australijskiego Terytorium Stołecznego (ACT) w tym parki narodowe, pastwiska i lasy zostały poważnie uszkodzone, a obserwatorium Mount Stromlo zostało zniszczone. W wyniku pożaru zginęły 4 osoby, a ponad 500 domów zostało zniszczonych lub poważnie uszkodzonych.Wąż Wodny (łac. Hydrus, dop. Hydri, skrót Hyi, inne nazwy: Wąż Morski, Wąż Wodny Mały – w odróżnieniu od Hydry, zwanej czasem również Wężem Morskim) – niewielki gwiazdozbiór nieba południowego. Został wprowadzony przez holenderskich nawigatorów i astronomów: Pietera Dirkszoona Keysera i Fredericka de Houtmana. Gwiazdozbiór znajduje się w pobliżu południowego bieguna nieba, między Wielkim Obłokiem Magellana a Małym Obłokiem Magellana. Pierwszą wzmiankę o nim można znaleźć w Uranometrii Johanna Bayera. Liczna gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem wynosi około 20. W Polsce jest niewidoczny.
    Obserwatorium Siding Spring (Siding Spring Observatory, SSO) – australijskie obserwatorium astronomiczne położone w stanie Nowa Południowa Walia, 27 km na zachód od miasta Coonabarabran. Znajduje się na górze Siding Spring (zwanej też Mount Woorut) o wysokości około 1160 m n.p.m., na wschodniej granicy parku narodowego Warrumbungle National Park. Jest najważniejszym optycznym obserwatorium w Australii. Zarządza nim Research School of Astronomy and Astrophysics (RSAA) – wydział Australian National University (ANU). Znajdują się tu teleskopy należące do RSAA oraz innych instytucji australijskich i zagranicznych, w tym największy teleskop optyczny w Australii – Teleskop Angielsko-Australijski (AAT). Obserwatorium Siding Spring jest udostępnione dla zwiedzających w ciągu dnia.

    SMSS J031300.36-670839.3 (SMSS 0313-6708) – najstarsza znana obecnie (2014) gwiazda. Gwiazda położona jest na obrzeżach Drogi Mlecznej, w odległości około sześciu tysięcy lat świetlnych od Ziemi.

    Nazwa[ | edytuj kod]

    Akronim „SMSS” oznacza, że gwiazda została odkryta w ramach programu SkyMapper Southern Sky Survey, „J031300.36-670839.3” to koordynaty astronomiczne obiektu.

    Odkrycie[ | edytuj kod]

    Gwiazda została po raz pierwszy zidentyfikowana, zbadana i opisana przez australijskich naukowców z Australian National University.

    Układ współrzędnych astronomicznych – sferyczny układ współrzędnych stosowany w astronomii. Umożliwia jednoznaczne określenie położenia obiektu na sferze niebieskiej przez podanie jego współrzędnych. Zdefiniowanie układu sprowadza się do ustalenia podstawowego koła wielkiego i ustalenia punktu na tym kole, od którego liczy się pierwszą współrzędną. Oś układu (tj. prosta prostopadła do koła podstawowego) przecina sferę niebieską w punktach nazwanych biegunami, natomiast południk przechodzący przez punkt początkowy jest nazwany południkiem początkowym.Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola H na jeden mol H, 0,0003799 mola O na jeden mol O i 0,0020052 mola O na jeden mol O.

    Gwiazda została odkryta w ramach programu SkyMapper Southern Sky Survey. Program jest realizowany przez w pełni zautomatyzowany teleskop optyczny SkyMapper z Siding Spring Observatory w Coonabarabran. Teleskop został zbudowany jako następca Great Melbourne Telescope z Mount Stromlo, który spłonął w pożarze buszu w Canberze w 2003.

    Masa Słońca M ⊙ {displaystyle M_{odot }} – pozaukładowa jednostka używana w astronomii do określania mas obiektów astronomicznych (gwiazd, gromad, galaktyk itp.).Supernowa – w astronomii termin określający kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu, który już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny. Istnieją dwie możliwe drogi prowadzące do takiego wybuchu: w jądrze masywnej gwiazdy przestały zachodzić reakcje termojądrowe i pozbawiona ciśnienia promieniowania gwiazda zaczyna zapadać się pod własnym ciężarem, lub też biały karzeł tak długo pobierał masę z sąsiedniej gwiazdy, aż przekroczył masę Chandrasekhara, co spowodowało eksplozję termojądrową. W obydwu przypadkach, następująca eksplozja supernowej z ogromną siłą wyrzuca w przestrzeń większość lub całą materię gwiazdy. Utworzona w ten sposób mgławica jest bardzo nietrwała i ulega całkowitemu zniszczeniu już po okresie kilkudziesięciu tysięcy lat, znikając zupełnie bez śladu. Z tego powodu w Drodze Mlecznej znamy obecnie zaledwie 265 pozostałości po supernowych, choć szacunkowa liczba tego rodzaju wybuchów w ciągu ostatnich kilku miliardów lat jest rzędu wielu milionów.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Gwiazda położona jest w gwiazdozbiorze Węża Wodnego, w odległości około 6000 lat świetlnych od Ziemi. Temperatura jej powierzchni wynosi około 5125 K.

    SMSS 0313-6708 należy do bardzo wczesnych gwiazd II populacji, które powstały w wyniku eksplozji gwiazd III populacji i charakteryzuje je bardzo niska, ale niezerowa metaliczność.

    Gwiazda ma najmniejszą metaliczność ze wszystkich znanych gwiazd, zawartość żelaza wynosi mniej niż 10 zawartości żelaza Słońca, jest to piąta poznana gwiazda o metaliczności [Fe/H] < -4,5. Powstała najprawdopodobniej z materiału wyrzuconego w przestrzeń kosmiczną po wybuchu supernowej o masie około 60 M☉. Według tego modelu, jądro supermasywnej gwiazdy zapadło się samo na siebie tworząc czarną dziurę i zaczęło wciągać do środka pozostałe części gwiazdy. W wyniku powstałej w ten sposób niestabilności Rayleigha–Taylora wewnętrzne części gwiazdy zawierające ciężkie elementy zostały wchłonięte przez czarną dziurę, a zewnętrzna część gwiazdy, zawierająca głównie lekkie elementy z bardzo małym udziałem metali, została rozrzucona na zewnątrz przez wybuch.

    Coonabarabran – australijskie miasteczko położone w stanie Nowa Południowa Walia nad rzeką Castlereagh River. Jest największym miastem hrabstwa Warrumbungle.Teleskop optyczny – jeden z rodzajów teleskopów; przyrząd optyczny złożony z dwóch elementów optycznych: obiektywu i okularu (teleskop soczewkowy) lub z okularu i zwierciadła (teleskop zwierciadlany), połączonych tubusem. Służy do powiększania odległych obrazów. Zarówno teleskop soczewkowy, jak i teleskop zwierciadlany dają obraz rzeczywisty powiększony, odwrócony lub prosty.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • SDSS J102915+172927 – gwiazda o najniższej znanej metaliczności w 2011
  • HE 1327-2326 – gwiazda o najniższej znanej metaliczności w 2005
  • HE0107-5240 – gwiazda o najniższej znanej metaliczności w 2002
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. S.C. Keller et al: A single low-energy, iron-poor supernova as the source of metals in the star SMSS J031300.36-670839.3 (ang.). arXiv, 2014-02-06. [dostęp 2014-02-10].
    2. The Archaeology of the Stars (ang.). nytimes.com. [dostęp 2015-02-27].
    3. The oldest star discovery tells much about the early universe (ang.). theconversation.com. [dostęp 2015-02-27].
    4. SkyMapper telescope to explore southern sky (ang.). abc.net.au. [dostęp 2015-02-27].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Bianca Nogrady: Oldest known star discovered (ang.). abc.net.au, 2014-02-10. [dostęp 2014-02-10].
  • arXiv (duże X w nazwie reprezentuje grecką literę χ (chi), nazwę należy więc czytać ‘archiv’) – elektroniczne archiwum naukowych preprintów. Gromadzi artykuły z następujących dziedzin: fizyki z astronomią, matematyki, informatyki, statystyki i biologii (quantitative biology) i matematyki finansowej. Archiwum powstało w roku 1991 w Los Alamos National Laboratory, początkowo dostępne było pod adresem xxx.lanl.gov. Obecnie funkcjonuje przy Uniwersytecie Cornella. Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Idea populacji gwiazdowych powstała, gdy odpowiednio dobra zdolność rozdzielcza obserwacji galaktyki M31 pozwoliła Walterowi Baademu w 1944 roku na wyróżnienie w tej galaktyce dwóch odrębnych populacji gwiazd. Dysk galaktyki M31 na diagramie HR przypominał gromady otwarte, natomiast zgrubienie centralne na diagramie Hertzsprunga-Russella przypominało gromady kuliste. Te dwa typy gwiazd zyskały miano gwiazd populacji I i gwiazd populacji II.
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Gwiazdowa czarna dziura – czarna dziura powstająca w wyniku kolapsu grawitacyjnego masywnej gwiazdy (o masie większej niż ok. 20 M☉).
    HE0107-5240 – gwiazda w gwiazdozbiorze Feniksa oddalona o około 36 000 lat świetlnych od Ziemi, jedna z najstarszych znanych gwiazd.
    Metaliczność w astronomii – zawartość pierwiastków cięższych od helu ("metali" w rozumieniu astronomicznym) w gwieździe względem ich zawartości w Słońcu. Miarą metaliczności jest logarytm ze stosunku względnych zawartości metali w danej gwieździe i Słońcu, oznaczany symbolem [m/H]. Najczęściej przyjmuje się podobną, prostszą miarę oznaczaną [Fe/H], opartą na zawartości żelaza:
    Obserwatorium Mount Stromlo (Mount Stromlo Observatory, skrót MSO) – australijskie obserwatorium astronomiczne położone na wysokości 770 m n.p.m. na wzgórzu Mount Stromlo (na zachód od Canberry), należące do Australian National University (ANU). Założone w 1924, początkowo służyło do obserwacji Słońca.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.