• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Służba Bezpieczeństwa - PRL



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.Zarząd Polityczno-Wychowawczy MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej istniejąca w latach 1981–1989, wchodząca w skład Służby Polityczno-Wychowawczej MSW. Do zadań zarządu należało organizowanie i prowadzenie pracy polityczno-wychowawczej i kulturalno-oświatowej wśród funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej (oraz wśród innych osób związanych z resortem).
    Podstawy prawne funkcjonowania[]

    Funkcjonowanie SB na gruncie ustawowym było uregulowane przepisami o Milicji Obywatelskiej (funkcjonariusze pełniący służbę w SB byli formalnie funkcjonariuszami MO). 14 lipca 1983 r. Sejm uchwalił ustawę o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu organów. W art. 6 ust. 1 stwierdzono:

    Wałbrzych (niem. Waldenburg, śl-niem. Walmbrig, Walmbrich, czes. Valdenburk, Valbřich) – miasto na prawach powiatu na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu wałbrzyskiego. Miasto leży na Pogórzu Zachodniosudeckim i w Sudetach Środkowych, nad rzeką Pełcznicą, historycznie na Dolnym Śląsku. Dawna stolica województwa wałbrzyskiego. Według danych z 31 grudnia 2011 r. miasto miało 119 955 mieszkańców.Krosno (niem. Krossen) – miasto na prawach powiatu w województwie podkarpackim, siedziba władz powiatu krośnieńskiego.

    Zakres praw i obowiązków funkcjonariuszy SB został określony w art. 20 tej ustawy:

    Nowe przepisy, zastępujące kilkakrotnie nowelizowaną ustawę z 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, zostały wprowadzone 1 stycznia 1986 r., gdy weszła w życie ustawa z 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

    Reforma administracyjna Polski (1975) – reforma zmieniająca podział administracyjny Polski, wraz z którą porzucono trójstopniowy podział administracyjny kraju (województwo – powiat – gmina) i zastąpiono go nowym, dwustopniowym podziałem (województwo – gmina), obowiązującym od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998.Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.

    Trzema najważniejszymi niejawnymi dokumentami regulującymi zasady funkcjonowania aparatu bezpieczeństwa były kolejno:

  • Instrukcja nr 03/60 z 2 lipca 1960 r. o podstawowych środkach i formach pracy operacyjnej Służby Bezpieczeństwa (załącznik do zarządzenia nr 0121/60 Ministra Spraw Wewnętrznych z 2 lipca 1960 r.),
  • Instrukcja o pracy operacyjnej Służby Bezpieczeństwa resortu spraw wewnętrznych (załącznik do zarządzenia nr 006/70 Ministra Spraw Wewnętrznych z 1 lutego 1970 r.),
  • Instrukcja w sprawie szczegółowych zasad działalności operacyjnej Służby Bezpieczeństwa (załącznik do zarządzenia nr 00102 Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 grudnia 1989 r.).
  • Stanowiska służbowe i stopnie[]

    W MSW do 1990 r. obowiązywały następujące stanowiska służbowe i przyporządkowane im stopnie:

    Biuro Rejestracji Cudzoziemców MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej funkcjonująca w latach 1960–1965 w pionie Służby Bezpieczeństwa. Do zadań komórki należała ewidencja i kontrola pobytu na terenie PRL osób posiadających obywatelstwo innych krajów.Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego im. Zygmunta Puławskiego „PZL-Świdnik” (dawniej WSK Świdnik) to firma zajmująca się produkcją samolotów i śmigłowców założona w Świdniku w 1951 roku.

    Struktura SB[]

    Centrala[]

    Centralę Służby Bezpieczeństwa stanowiła część komórek organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, czyli niektóre jego departamenty i biura (a także inne jednostki równorzędne). Nadzór nad ich działalnością sprawował bezpośrednio minister lub delegowani przez niego podsekretarze stanu i dyrektorzy generalni. Za bieżącą pracę i obsługę kierownictwa odpowiadał Gabinet Ministra Spraw Wewnętrznych, natomiast funkcje kontrolne wypełniał Główny Inspektorat MSW (jednostki te istniały od grudnia 1954 r. do lipca 1990 r. i wykonywały zadania na rzecz całego resortu, jednak od listopada 1956 r. dominującą rolę odgrywali w nich funkcjonariusze SB). Częściowo z organami bezpieczeństwa związane były także inne struktury ministerstwa (odpowiedzialne za kadry, szkolenie, finanse, inwestycje, zaopatrzenie, służbę zdrowia itp.).

    Biała Podlaska – miasto na prawach powiatu na wschodzie Polski, w województwie lubelskim, siedziba powiatu bialskiego i gminy Biała Podlaska. Drugie co do wielkości miasto we współczesnej Polsce na ziemiach, które w okresie od 1569 do 1795 r. w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów wchodziły w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego.Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO) – (czasem można spotkać się z mylną nazwą Zmechanizowane Oddziały Milicji Obywatelskiej lub Zorganizowane Oddziały Milicji Obywatelskiej) oddziały Milicji Obywatelskiej powołane w drugiej połowie 1956 (po Poznańskim Czerwcu) do zaprowadzania porządku w sytuacjach wyjątkowych (dsł.: "likwidacji zbiorowych naruszeń porządku publicznego"), a także do udzielania pomocy ludności w czasie klęsk żywiołowych i ochrony imprez masowych.

    Jednostki wojewódzkie[]

    Wojewódzkimi odpowiednikami jednostek centralnych SB były wydziały (i inne komórki równorzędne) tworzące w komendach wojewódzkich Milicji Obywatelskiej wyodrębniony pion kierowany przez zastępców komendantów ds. bezpieczeństwa (od maja 1967 r. ds. SB). W sierpniu 1983 r. komendy przemianowano na wojewódzkie urzędy spraw wewnętrznych, a zastępcy komendantów objęli stanowiska zastępców szefów urzędów. W zależności od wielkości i znaczenia województwa kierownictwo Służby Bezpieczeństwa składało się z jednego, dwóch lub trzech zastępców (w tym I zastępcy). Kontrolą pracy SB zajmowały się inspektoraty kierownictwa jednostek bezpieczeństwa / SB, w czerwcu 1975 r. w ich miejsce powstały zespoły ds. SB w nowo utworzonych wydziałach inspekcji. Obsługę logistyczną wydziałów operacyjnych SB i MO zapewniały wspólne dla obu służb jednostki administracyjno-gospodarcze.

    Czesław Kiszczak (ur. 19 października 1925 w Roczynach) – generał broni Wojska Polskiego, szef Zarządu II Sztabu Generalnego WP (1973–1979) i szef Wojskowej Służby Wewnętrznej (1979–1981), działacz komunistyczny, minister spraw wewnętrznych (1981–1990), Prezes Rady Ministrów PRL (od 2 do 17 sierpnia 1989), poseł IX kadencji, wicepremier pierwszego niekomunistycznego rządu PRL (1989–1990).Departament Studiów i Analiz MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, wchodząca w skład Służby Bezpieczeństwa, funkcjonująca w Polsce w latach 1989–1990.

    Do końca maja 1975 r. struktura terenowa organów bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego składała się z 17 KW MO (w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Koszalinie, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie, Wrocławiu i Zielonej Górze) oraz dwóch komend równorzędnych (komenda stołeczna w Warszawie i komenda miejska w Łodzi).

    Tarnobrzeg – miasto na prawach powiatu w województwie podkarpackim. Siedziba władz powiatu tarnobrzeskiego w latach 1867-1975 oraz od 1999. Siedziba władz województwa tarnobrzeskiego w latach 1975-1998. W latach 1973-1976 miasto było siedzibą gminy wiejskiej Tarnobrzeg. Jeden z większych ośrodków przetwórstwa siarki w Polsce.Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (ORMO) – paramilitarna organizacja ochotnicza i społeczna wspierająca MO, powołana w 1946, a rozwiązana w 1989 przez Sejm.

    Po wprowadzeniu reformy administracyjnej w czerwcu 1975 r. w kraju funkcjonowało 49 równorzędnych komend / urzędów (KS MO / SUSW w Warszawie oraz KW MO / WUSW w Białej Podlaskiej, Białymstoku, Bielsku-Białej, Bydgoszczy, Chełmie, Ciechanowie, Częstochowie, Elblągu, Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Jeleniej Górze, Kaliszu, Katowicach, Kielcach, Koninie, Koszalinie, Krakowie, Krośnie, Legnicy, Lesznie, Lublinie, Łomży, Łodzi, Nowym Sączu, Olsztynie, Opolu, Ostrołęce, Pile, Piotrkowie Trybunalskim, Płocku, Poznaniu, Przemyślu, Radomiu, Rzeszowie, Siedlcach, Sieradzu, Skierniewicach, Słupsku, Suwałkach, Szczecinie, Tarnobrzegu, Tarnowie, Toruniu, Wałbrzychu, Włocławku, Wrocławiu, Zamościu i Zielonej Górze).

    Piła (niem. Schneidemühl) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu pilskiego. Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą, około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci. Liczy 74 763 mieszkańców, co daje jej 51. pozycję w kraju i 4. w województwie.Stefan Stochaj (ur. 27 sierpnia 1924) – generał brygady Milicji Obywatelskiej, funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa, dyrektor generalny w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

    Niższe jednostki terenowe[]

    Na szczeblu powiatowym w większości komend miejskich i powiatowych działały referaty ds. bezpieczeństwa / SB. Komórki te istniały do końca maja 1975 r. i z reguły składały się z grup operacyjnych (piony II, III i IV), paszportów (później także dowodów osobistych), techniki operacyjnej, perlustracji korespondencji oraz przejściowo rejestracji cudzoziemców. Referatami kierowali zastępcy komendantów ds. bezpieczeństwa, od kwietnia 1967 r. określani jako I zastępcy ds. SB (ponadto w 24 największych komendach utworzono stanowiska dodatkowych zastępców). Po zlikwidowaniu powiatów w czerwcu 1975 r. pion Służby Bezpieczeństwa wycofano z jednostek niższego stopnia, jedynie w części komend miejskich i komisariatów funkcjonowały grupy operacyjne poszczególnych wydziałów SB komend wojewódzkich.

    Departament I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – istniejący w latach 1956-1990 organ w strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL, stanowiący część Służby Bezpieczeństwa MSW, zajmujący się wywiadem („zdobywaniem tajnych dokumentów i informacji dotyczących politycznych, ekonomicznych, militarnych i wywiadowczych planów i zamierzeń skierowanych przeciwko Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i krajom obozu socjalistycznego”). W maju 1990 zadania Departamentu I MSW przejął nowo utworzony Zarząd Wywiadu UOP.Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej (KW MO) – nazwa jednostek terenowych Milicji Obywatelskiej istniejących w Polsce od 1944 r. W początkowych latach struktury te funkcjonowały w ramach resortu bezpieczeństwa publicznego, a w 1954 r. weszły w skład resortu spraw wewnętrznych. Od 1956 r. komendy pełniły podwójną rolę, gdyż komendanci wojewódzcy, oprócz wykonywania zadań z zakresu ochrony porządku publicznego, sprawowali również ogólny nadzór nad pionem Służby Bezpieczeństwa na podległym im obszarze. W 1983 r. KW MO zostały przemianowane na Wojewódzkie Urzędy Spraw Wewnętrznych (działające na analogicznych zasadach do 1990 r.).

    Po kilku latach struktury terenowe organów bezpieczeństwa zostały odtworzone (pierwsze próby miały miejsce w połowie 1982 r. w województwach legnickim i opolskim). W styczniu 1983 r. województwa podzielono na rejony, w których od kwietnia 1983 r. działały komórki SB z odrębnymi zastępcami na czele. Funkcję komend rejonowych pełniły komendy miejskie, dzielnicowe (tylko w Krakowie, Łodzi, Warszawie i Wrocławiu) oraz komisariaty, w sierpniu 1983 r. w ich miejsce powołano rejonowe, miejskie i dzielnicowe urzędy spraw wewnętrznych. W skład SB w większości z nich wchodziły odpowiedniki pionów operacyjnych (II, III, IV, V, później także VI), paszportów, techniki operacyjnej oraz perlustracji korespondencji (w zależności od liczby etatów zorganizowane w grupy, referaty, sekcje lub wydziały).

    GRU (ros. ГРУ, Главное Разведывательное Управление; Gławnoje Razwiedywatielnoje Uprawlenije (Główny Zarząd Wywiadowczy)), w pełni oficjalnie polskie tłumaczenie Główny Zarząd Rozpoznawczy (względnie Wywiadowczy) Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich/ Federacji Rosyjskiej, Jednostka Wojskowa 44388 – instytucja wywiadu wojskowego ZSRR a następnie Federacji Rosyjskiej. Po rozpadzie ZSRR, wobec znaczącej redukcji aparatu i ograniczenia zakresu działalności cywilnych służb specjalnych wyrosłych na gruzach KGB, znaczenie GRU znacznie wzrosło.Departament IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - departament operacyjny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL, wchodzących w skład Służby Bezpieczeństwa.

    Piony SB[]

    Na jednostki Służby Bezpieczeństwa składały się piony resortu spraw wewnętrznych wymienione poniżej w kolejności chronologicznej:

    Pion I (wywiad) – utworzony w miejsce pionu I KdsBP w 1956 r. W 1990 r. na bazie pionu utworzono pion wywiadu UOP.

  • Departament I MSW (28 listopada 1956 r. – 31 lipca 1990 r.) (w skład departamentu wchodziła także filia w Katowicach funkcjonująca od grudnia 1973 r. oraz filia w Poznaniu funkcjonująca od marca 1975 r., obie zlikwidowano 1 marca 1984 r.)
  • samodzielne grupy specjalne KW MO (funkcjonowały do 1 listopada 1963 r.)
  • starsi inspektorzy w inspektoratach kierownictw jednostek bezpieczeństwa / SB KW MO (funkcjonowali od 1 listopada 1963 r. do 1 czerwca 1975 r.)
  • starsi inspektorzy przy zastępcach komendantów wojewódzkich MO / szefów WUSW ds. SB (funkcjonowali od 1 czerwca 1975 r.)
  • inspektoraty I KW MO / WUSW (funkcjonowały od 1 października 1982 r. w Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu po włączeniu do nich stanowisk starszych inspektorów, kolejne inspektoraty utworzono w styczniu 1990 r. w pozostałych WUSW z wyjątkiem Białej Podlaskiej, Chełma, Gorzowa Wielkopolskiego, Konina, Leszna, Radomia, Skierniewic i Włocławka, gdzie nadal funkcjonowali starsi inspektorzy)
  • Pion II (kontrwywiad) – utworzony w miejsce pionu II KdsBP w 1956 r. W latach 1961–1965 do jego zadań należał również radiokontrwywiad, a w latach 1989–1990 perlustracja korespondencji. W 1990 r. na bazie pionu utworzono pion kontrwywiadu UOP.

    Departament II Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – organ w strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL, działający w latach 1956-1990, zajmujący się m.in. organizowaniem i prowadzeniem walki (kontrwywiad) ze szpiegowską działalnością wywiadów państw kapitalistycznych wymierzoną przeciwko Polsce Ludowej, w szczególności werbunkiem przez obce ośrodki wywiadowcze na terytorium PRL agentów wywiadu oraz ochroną tajemnicy państwowej.Prawa człowieka – koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:
  • Departament II MSW (28 listopada 1956 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • wydziały II KW MO / WUSW
  • Pion III (walka z działalnością antypaństwową w kraju) – utworzony w miejsce pionów III–VI KdsBP w 1956 r. W latach 1956–1962 do jego zadań należała również ochrona operacyjna kościołów i związków wyznaniowych, a w latach 1956–1979 ochrona operacyjna przemysłu i rolnictwa. W 1989 r. w miejsce pionu utworzono pion ochrony konstytucyjnego porządku państwa.

    Konrad Straszewski (ur. 19 lutego 1927) – generał dywizji MO, od 1 stycznia 1979 do 5 kwietnia 1986 podsekretarz stanu w MSW w randze wiceministra, szef Służby Zabezpieczenia Operacyjnego MSW w latach 1981-1983.Bezpieczeństwo zewnętrzne jest jednym z rodzajów bezpieczeństwa, odnoszącym się do zagrożeń i przeciwdziałań wobec nich występujących na zewnątrz państwa. Zapewnienie odpowiednio wysokiego poziomu bezpieczeństwa zewnętrznego jest istotnym elementem polityki zagranicznej państwa.
  • Departament III MSW (28 listopada 1956 r. – 1 września 1989 r.)
  • wydziały III KW MO / WUSW (funkcjonowały do 1 listopada 1989 r.)
  • w ramach pionu do 1 listopada 1989 r. funkcjonowały również wydziały III-1 utworzone w Warszawie w czerwcu 1978 r., w Krakowie w lipcu 1980 r., w Katowicach, Poznaniu i Szczecinie w lipcu 1982 r., w Łodzi w sierpniu 1982 r., we Wrocławiu we wrześniu 1982 r., w Gdańsku w marcu 1984 r. oraz wydział III-2 utworzony w Warszawie w czerwcu 1978 r.
  • w ramach pionu (do momentu utworzenia pionu IIIA w 1979 r.) funkcjonowały również wydziały IIIA utworzone w komendzie stołecznej w Warszawie we wrześniu 1972 r., w Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu i Wrocławiu w czerwcu 1975 r., w Gdańsku i Kielcach w styczniu 1978 r. oraz wydział IIIA-1 utworzony w Warszawie w czerwcu 1978 r.
  • Pion „A” (szyfry) – utworzony w miejsce pionu „A” KdsBP w 1956 r. W latach 1989–1990 do jego zadań należał również radiokontrwywiad. W 1990 r. na bazie pionu utworzono pion szyfrów UOP.

    Płock – miasto na prawach powiatu na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079-1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.Ursus – dzielnica w lewobrzeżnej części Warszawy, w latach 1952–1977 samodzielne miasto, do 1954 roku znane jako Czechowice.
  • Biuro „A” MSW (28 listopada 1956 r. – 16 lutego 1990 r.)
  • Biuro Szyfrów MSW (16 lutego 1990 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • samodzielne sekcje „A” / szyfrów KW MO / WUSW (od 16 października 1989 r. w Gdańsku i Szczecinie zamiast samodzielnych sekcji funkcjonowały wydziały)
  • Pion „B” (obserwacja) – utworzony w miejsce pionu „B” KdsBP w 1956 r. W 1990 r. na bazie pionu utworzono pion obserwacji UOP (część funkcjonariuszy weszła w skład pionu techniki operacyjnej Policji).

    Osobowe źródło informacji (OZI), osoba współpracująca w sposób tajny i świadomy ze służbami specjalnymi. W czasach PRL były to MO, SB MSW, WSW, Zarząd II SG WP. i innymi służbami udzielając informacji. OZI dzielą się na kilka kategorii w zależności od zaangażowania i użyteczności dla służb. Od 1982 r. dokumentacja dotycząca pracy najcenniejszych OZI SB MSW trafiała do Biura Studiów Służby Bezpieczeństwa MSW.Elbląg (łac. Elbinga, Elbingus, niem. Elbing, prus. Elbings, rus. Эльблонг) – miasto na prawach powiatu w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba władz powiatu elbląskiego i gminy wiejskiej Elbląg, ale miasto nie wchodzi w ich skład, stanowiąc odrębną jednostkę samorządu terytorialnego. Od 1992 stolica diecezji elbląskiej. Najstarsze miasto w województwie, jedno z najstarszych w Polsce (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246). Miasto posiadało prawo do czynnego uczestnictwie w akcie wyboru króla. Także najniżej położone miasto w Polsce. Leży u ujścia rzeki Elbląg do Zalewu Wiślanego. Według danych z 30 czerwca 2012 r. ma 123 977 mieszkańców.
  • Biuro „B” MSW (28 listopada 1956 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • wydziały „B” KW MO / WUSW (od 1 sierpnia 1982 r. w Białej Podlaskiej, Chełmie, Ciechanowie, Gorzowie Wielkopolskim, Jeleniej Górze, Koninie, Krośnie, Lesznie, Łomży, Nowym Sączu, Ostrołęce, Pile, Piotrkowie Trybunalskim, Siedlcach, Sieradzu, Skierniewicach, Słupsku, Suwałkach, Tarnobrzegu, Tarnowie, Wałbrzychu, Włocławku i Zamościu zamiast wydziałów funkcjonowały sekcje „B” w nowo utworzonych wydziałach zabezpieczenia operacyjnego)
  • Pion „C” (ewidencja operacyjna) – utworzony w miejsce pionu X KdsBP w 1956 r. W latach 1965–1990 pion pełnił także funkcję centralnego archiwum, w latach 1980–1990 do jego zadań należała również informatyka. W 1990 r. na bazie pionu utworzono pion ewidencji i archiwum UOP, pion informatyki Policji oraz pion centralnego archiwum MSW.

    Biuro „W” MSW – jednostka organizacyjna resortu spraw wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zajmująca się tajną perlustracją korespondencji (przeglądanie przesyłek krajowych i zagranicznych, w tym listów, paczek, telegramów, przekazów pocztowych, wykonywanie ekspertyz pism, wykrywanie tajnopisów). Jako samodzielny pion pod tą nazwą biuro funkcjonowało w latach 1956–1989 (w różnej formie służby kontrolujące przesyłki pocztowe istniały przez cały okres działalności organów bezpieczeństwa PRL).Policja – umundurowana (służba mundurowa) i uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego. Została utworzona na mocy Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku. Policja podlega Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.
  • Biuro Ewidencji Operacyjnej MSW (28 listopada 1956 r. – 2 stycznia 1960 r.)
  • Biuro „C” MSW (2 stycznia 1960 r. – 31 lipca 1990 r.) (w skład biura 1 października 1965 r. włączono struktury Centralnego Archiwum MSW funkcjonującego od 28 listopada 1956 r., a 1 kwietnia 1980 r. struktury Biura Informatyki MSW wyodrębnionego z pionu „T” w pierwszej połowie lat 70.)
  • wydziały ewidencji operacyjnej / „C” KW MO / WUSW (od 1 sierpnia 1982 r. w Białej Podlaskiej, Chełmie, Ciechanowie, Gorzowie Wielkopolskim, Jeleniej Górze, Koninie, Krośnie, Lesznie, Łomży, Nowym Sączu, Ostrołęce, Pile, Piotrkowie Trybunalskim, Siedlcach, Sieradzu, Skierniewicach, Słupsku, Suwałkach, Tarnobrzegu, Tarnowie, Wałbrzychu, Włocławku i Zamościu zamiast wydziałów funkcjonowały sekcje „C” w nowo utworzonych wydziałach zabezpieczenia operacyjnego)
  • Pion „T” (technika operacyjna) – utworzony w miejsce pionu IX KdsBP w 1956 r. W latach 1956–1961 do jego zadań należał również radiokontrwywiad, w latach 1965–1971 w ramach pionu przejściowo wyodrębniono sprawy techniki specjalnej. W 1990 r. na bazie pionu utworzono pion techniki UOP oraz pion techniki operacyjnej Policji.

    Departament III Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – komórka organizacyjna Służby Bezpieczeństwa, organ w strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, działający w latach 1956-1990. Prowadził walkę z działalnością antypaństwową w kraju, dokładnie za tzw. nadbudowę tj. w rozumieniu marksistowskim sfera niematerialna (ideologia, kultura, nauka). Początkowo również za bazę, czyli w rozumieniu marksistowskim sferę materialną (środki produkcji, siła robocza), (od 1981 roku ochroną gospodarki państwowej zajmował się tym Departament V MSW).Zarząd Kontroli Ruchu Granicznego MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, funkcjonująca w Polsce w latach 1965–1972, utworzona na bazie pionu kontroli ruchu granicznego Wojsk Ochrony Pogranicza oraz Biura Rejestracji Cudzoziemców MSW (istniejącego od 1960 r.).
  • Biuro „T” MSW (28 listopada 1956 r. – 15 czerwca 1971 r.)
  • Zakład Techniki Specjalnej MSW (31 grudnia 1965 r. – 15 czerwca 1971 r.) (w strukturach zakładu od 15 stycznia 1969 r. funkcjonował Ośrodek Elektronicznego Przetwarzania Informacji, na jego bazie 15 maja 1971 r. utworzono Ośrodek Informatyki MSW, który 6 marca 1973 r. przekształcono w Biuro Informatyki MSW funkcjonujące do 1 kwietnia 1980 r., a następnie włączone do pionu „C”)
  • Departament Techniki MSW (15 czerwca 1971 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • wydziały „T” KW MO / WUSW (od 1 sierpnia 1982 r. w Białej Podlaskiej, Chełmie, Ciechanowie, Gorzowie Wielkopolskim, Jeleniej Górze, Koninie, Krośnie, Lesznie, Łomży, Nowym Sączu, Ostrołęce, Pile, Piotrkowie Trybunalskim, Siedlcach, Sieradzu, Skierniewicach, Słupsku, Suwałkach, Tarnobrzegu, Tarnowie, Wałbrzychu, Włocławku i Zamościu zamiast wydziałów funkcjonowały sekcje „T” w nowo utworzonych wydziałach zabezpieczenia operacyjnego)
  • Pion „W” (perlustracja korespondencji) – utworzony w miejsce pionu „W” KdsBP w 1956 r. W 1989 r. włączony do pionu II.

    Skierniewice – miasto na prawach powiatu, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, w województwie łódzkim. Miasto było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975–1998. Miasto położone jest w dorzeczu Wisły, na Nizinie Środkowomazowieckiej, w południowej części Równiny Łowicko-Błońskiej. Były miastem duchownym.Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych (WUSW) – jednostka terenowa Ministerstwa SW istniejąca w latach 1983–1990 i podlegająca Komendzie Głównej Milicji Obywatelskiej (w zakresie działań MO) oraz kierownictwu Służby Bezpieczeństwa MSW (w zakresie działań SB).
  • Biuro „W” MSW (28 listopada 1956 r. – 16 czerwca 1989 r.)
  • wydziały „W” KW MO / WUSW (po reformie administracyjnej z czerwca 1975 r. wydziałów nie utworzono w Białej Podlaskiej, Chełmie, Ciechanowie, Nowym Sączu, Ostrołęce, Skierniewicach i Zamościu; od 1 sierpnia 1982 r. w Gorzowie Wielkopolskim, Jeleniej Górze, Koninie, Krośnie, Lesznie, Łomży, Pile, Piotrkowie Trybunalskim, Siedlcach, Sieradzu, Słupsku, Suwałkach, Tarnobrzegu, Tarnowie, Wałbrzychu i Włocławku zamiast wydziałów funkcjonowały sekcje „W” w nowo utworzonych wydziałach zabezpieczenia operacyjnego)
  • Pion śledczy – utworzony w miejsce pionu VII KdsBP w 1956 r. W 1990 r. na bazie pionu utworzono pion śledczy UOP.

    Biuro „C” MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, działająca jako samodzielny pion (pod różnymi nazwami) w latach 1955–1990, zajmująca się prowadzeniem ewidencji operacyjnej głównie na potrzeby Służby Bezpieczeństwa. Po reorganizacji z 1965 r. struktura na użytek zewnętrzny występowała jako Centralne Archiwum MSW (w związku z przejęciem zadań tej komórki, istniejącej w latach 1950–1965).Wojska Ochrony Pogranicza (WOP) – formacja wojskowa, część SZ PRL i służba MSW, odrębny rodzaj wojsk powołany do ochrony granic Polski.
  • Biuro Śledcze MSW (28 listopada 1956 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • wydziały śledcze KW MO / WUSW (początkowo we wszystkich KW MO funkcjonowały samodzielne sekcje, ich przekształcenia w wydziały dokonano w latach 1958–1962)
  • Pion ochrony rządu – utworzony w miejsce pionu VIII KdsBP w 1956 r. W 1990 r. pion przekształcono w jednostkę wojskową MSW.

    Chełm (biał., ukr., ros. Холм [Chołm]) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce. Znajduje się w odległości 50 km od granicy z Białorusią i 25 km od granicy z Ukrainą w pobliżu przejścia granicznego w Dorohusku. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu. Chełm jest po Lublinie drugim co do liczby ludności miastem w województwie lubelskim.Departament Techniki MSW – jednostka organizacyjna resortu spraw wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zajmująca się wspomaganiem działalności organów bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego w zakresie techniki operacyjnej. Pod tą nazwą komórka funkcjonowała w latach 1971–1990 (jako samodzielny pion powstała w 1945 r., przechodząc później szereg reorganizacji).
  • Biuro Ochrony Rządu MSW (28 listopada 1956 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • wydział operacyjno-ochronny KW MO / WUSW (funkcjonował tylko w Katowicach od stycznia 1977 r. do lutego 1990 r., utworzony na bazie samodzielnej sekcji operacyjno-ochronnej istniejącej od listopada 1973 r.)
  • Pion rejestracji cudzoziemców – przeniesiony z MO w 1960 r. W 1965 r. włączony do nowo utworzonego pionu kontroli ruchu granicznego.

    Główny Inspektorat Ochrony Przemysłu MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej funkcjonująca w latach 1956–1989 (od 1981 r. w pionie Służby Bezpieczeństwa), utworzona na bazie Inspektoratu Ochrony Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (istniejącego od 1949 r.). Do zadań komórki należało realizowanie kompetencji ministra w zakresie nadzoru nad działalnością Straży Przemysłowej oraz innych umundurowanych i uzbrojonych specjalistycznych formacji zajmujących się fizyczną i techniczną ochroną uspołecznionych zakładów pracy.Tajny współpracownik (TW) w terminologii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL osoba świadomie, dobrowolnie i za wynagrodzeniem współpracująca ze Służbą Bezpieczeństwa.
  • Biuro Rejestracji Cudzoziemców MSW (1 lipca 1960 r. – 1 lipca 1965 r.)
  • samodzielne sekcje rejestracji cudzoziemców KW MO (funkcjonowały od 1 września 1960 r. do 1 listopada 1965 r.)
  • Pion IV (ochrona operacyjna kościołów i związków wyznaniowych) – wyodrębniony z pionu III w 1962 r. W latach 1981–1984 do jego zadań należała również ochrona operacyjna rolnictwa. W 1989 r. pion włączono do nowo utworzonego pionu studiów i analiz.

    Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.Bogusław Stachura (ur. 20 marca 1927 w Grajewie, zm. 21 sierpnia 2008) – generał dywizji MO, szef Służby Bezpieczeństwa PRL, wiceminister spraw wewnętrznych PRL od 8 czerwca 1969 do 18 lutego 1983.
  • Departament IV MSW (15 czerwca 1962 r. – 1 września 1989 r.)
  • wydziały IV KW MO / WUSW (funkcjonowały od 1 lipca 1962 r. do 1 listopada 1989 r.)
  • Pion paszportów – przeniesiony z MO w 1964 r. W latach 1967–1975 połączony z przeniesionym z MO pionem dowodów osobistych (który następnie przekazano pod nadzór terenowych organów administracji państwowej), w latach 1972–1990 do zadań pionu należała również rejestracja cudzoziemców. W 1990 r. pion przeniesiono przejściowo do Policji (w 1991 r. sprawy paszportów przekazano pod nadzór wojewodów).

    ArcelorMittal Poland S.A. Oddział w Krakowie (d. Huta im. T. Sendzimira) – zakład przemysłowy w Krakowie, w dzielnicy Nowa Huta. Druga pod względem wielkości produkcji stali huta w Polsce.Fosa - kryptonim szyfru, specjalnego języka kodowego, jakiego używała Służba Bezpieczeństwa (a dokładniej tzw. wydział obserwacji "B") w komunikacji radiowej towarzyszącej operacjom inwigilowania opozycji politycznej w czasach PRL.
  • Biuro Paszportów MSW (1 kwietnia 1964 r. – 1 kwietnia 1967 r.) (jednostka funkcjonująca od 1 października 1960 r., utworzona na bazie Biura Paszportów Zagranicznych MSW funkcjonującego od 14 grudnia 1954 r.)
  • Biuro Paszportów i Dowodów Osobistych MSW (1 kwietnia 1967 r. – 1 stycznia 1975 r.)
  • Biuro Paszportów MSW (1 stycznia 1975 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • wydziały paszportów / paszportów i dowodów osobistych / paszportów KW MO / WUSW (w strukturach SB od 15 lipca 1964 r.)
  • Pion RKW (radiokontrwywiad) – wyodrębniony z pionu II w 1965 r. W 1989 r. włączony do pionu „A”.

    Departament V Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - jednostka operacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, wchodząca w skład Służby Bezpieczeństwa, zajmująca się ochroną gospodarki w Polsce w latach 1979-1989 (do 1981 r. pod nazwą Departament III "A").Departament Ochrony Gospodarki MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, wchodząca w skład Służby Bezpieczeństwa, funkcjonująca w Polsce w latach 1989–1990.
  • Samodzielny Wydział RKW MSW (1 marca 1965 r. – 15 kwietnia 1973 r.)
  • Biuro RKW MSW (15 kwietnia 1973 r. – 16 października 1989 r.)
  • wydziały RKW KW MO / WUSW (funkcjonowały tylko w Gdańsku od 1 lipca 1968 r., w Olsztynie od 16 marca 1986 r. i w Szczecinie od 1 marca 1987 r.; w Gdańsku wydział utworzono na bazie stacji „N” wyodrębnionej 1 marca 1965 r. z wydziału II, w Olsztynie na bazie samodzielnej sekcji RKW istniejącej od 16 stycznia 1977 r., a w Szczecinie na bazie samodzielnej stacji „P” wyodrębnionej 1 marca 1965 r. z wydziału II)
  • Pion kontroli ruchu granicznego – przeniesiony z WOP w 1965 r. i połączony z pionem rejestracji cudzoziemców. W 1972 r. kontrolę ruchu granicznego ponownie przeniesiono do WOP (część spraw przejął pion II i MO), natomiast rejestrację cudzoziemców przeniesiono do pionu paszportów.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Był miastem królewskim.
  • Zarząd Kontroli Ruchu Granicznego MSW (1 lipca 1965 r. – 1 stycznia 1972 r.)
  • wydziały kontroli ruchu granicznego KW MO (funkcjonowały od 1 listopada 1965 r. do 1 kwietnia 1972 r.; w komendach wojewódzkich w Łodzi i Warszawie wydziały nie zostały utworzone; początkowo w Bydgoszczy, Kielcach, Poznaniu oraz w komendzie miejskiej w Łodzi funkcjonowały samodzielne sekcje, ich przekształcenia w wydziały, z wyjątkiem Kielc, dokonano w latach 1967–1970)
  • Pion IIIA / V (ochrona operacyjna przemysłu) – wyodrębniony z pionu III w 1979 r. W latach 1979–1981 do jego zadań należała również ochrona operacyjna rolnictwa. W 1989 r. pion włączono do nowo utworzonego pionu ochrony gospodarki.

    Służba cywilna – współcześnie w Polsce, zespół urzędników administracji rządowej. Służba cywilna działa w celu zapewnienia zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa w urzędach administracji rządowej. Zwierzchnikiem korpusu służby cywilnej jest Prezes Rady Ministrów (art. 153 Konstytucji RP). W jego skład wchodzą urzędnicy szczebla centralnego (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, ministerstwa, urzędy centralne), jak również przedstawiciele rządowej administracji terenowej – niezespolonej i zespolonej (urzędy wojewódzkie, wojewódzkie i powiatowe inspektoraty weterynarii, regionalne dyrekcje ochrony środowiska, wojewódzkie i powiatowe inspektoraty nadzoru budowlanego, komendy policji, komendy państwowej straży pożarnej, kuratoria oświaty, urzędy skarbowe, izby skarbowe, urzędy kontroli skarbowej, urzędy statystyczne, wojskowe komendy uzupełnień, wojewódzkie sztaby wojskowe, urzędy górnicze itp.). W skład służby cywilnej nie wchodzą pracownicy samorządu terytorialnego.Biuro Paszportów MSW – jednostka organizacyjna resortu spraw wewnętrznych PRL powiązana z organami bezpieczeństwa państwa. Wielokrotnie zmieniająca nazwę, funkcjonująca jako samodzielny pion w latach 1950–1990, zajmowała się wydawaniem paszportów oraz kontrolą zagranicznych wyjazdów osób obywatelstwa polskiego.
  • Departament IIIA MSW (1 maja 1979 r. – 1 grudnia 1981 r.)
  • Departament V MSW (1 grudnia 1981 r. – 1 września 1989 r.)
  • wydziały IIIA / V KW MO / WUSW (funkcjonowały od 1 lipca 1979 r. do 1 listopada 1989 r.)
  • w ramach pionu do 1 listopada 1989 r. funkcjonował również wydział IIIA-1 / V-1 w Warszawie, wydziały V-1 utworzone w Katowicach w lutym 1982 r. i we Wrocławiu w styczniu 1983 r., wydziały V-2 utworzone w Katowicach w lutym 1982 r. i w Warszawie w marcu 1982 r. oraz inspektorat operacyjnej ochrony elektrowni jądrowej w Żarnowcu utworzony w Gdańsku w grudniu 1988 r.
  • Pion ochrony przemysłu (nadzór nad fizyczną i techniczną ochroną uspołecznionych zakładów pracy) – przeniesiony z MO na przełomie 1981 i 1982 r. W 1989 r. włączony do nowo utworzonego pionu ochrony gospodarki.

    Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (w latach 1997-2002 Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) – formacja specjalnego przeznaczenia, podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych.Nowy Sącz – miasto na prawach powiatu w województwie małopolskim, siedziba ziemskiego powiatu nowosądeckiego. Trzecie co do liczby mieszkańców i trzecie co do powierzchni miasto w województwie małopolskim. Węzeł komunikacyjny, główny ośrodek turystyczny Sądecczyzny. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane 8 listopada 1292 roku. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.
  • Główny Inspektorat Ochrony Przemysłu MSW (25 listopada 1981 r. – 1 września 1989 r.) (jednostka funkcjonująca od 18 października 1956 r., utworzona na bazie Inspektoratu Ochrony KBW)
  • inspektoraty ochrony przemysłu KW MO / WUSW (w strukturach SB od stycznia 1982 r., funkcjonowały do 1 listopada 1989 r.; istniały w Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Łodzi, Opolu, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu, kolejne inspektoraty utworzono w latach 1982–1983 w Białymstoku, Bielsku-Białej, Częstochowie, Jeleniej Górze, Krakowie, Legnicy, Lublinie, Radomiu, Toruniu i Wałbrzychu, w pozostałych KW MO / WUSW funkcjonowali starsi inspektorzy ds. ochrony przemysłu w zespołach stanowisk samodzielnych wydziałów inspekcji)
  • Pion cenzury (cenzura przesyłek pocztowych i korespondencji telekomunikacyjnej oraz kontrola rozmów telefonicznych) – działający jawnie w okresie od wprowadzenia do zawieszenia stanu wojennego, w jego skład weszli wszyscy funkcjonariusze pionu „W” oraz część funkcjonariuszy pionu „T”.

    Kalisz (gr. Καλισία, łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, stolica Kaliskiego, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.Agent wywiadu – osoba zwerbowana przez służby specjalne obcego państwa ze względu na jej wiedzę bądź kontakty osobiste z osobami mającymi dostęp do ważnych informacji o charakterze szpiegowskim. Agenci najczęściej werbowani są dwustopniowo – jako kandydaci na tajnych współpracowników, a następnie jako tajni współpracownicy na terenie kraju macierzystego (w przypadku zwerbowania agenta na terenie obcego kraju jako tajni współpracownicy, a następnie jako rezydenci). Zadaniem agenta jest dostarczanie wszelkich zdobytych informacji służbom specjalnym, które go zwerbowały, jak również podejmowanie działań mających na celu osiągnięcia zamierzonego celu przez wywiad, dla którego pracuje.
  • Główny Urząd Cenzury MSW (13 grudnia 1981 r. – 31 grudnia 1982 r.)
  • wojewódzkie urzędy cenzury KW MO (funkcjonowały we wszystkich KW MO, również w tych, które nie posiadały wydziałów „W”; na niższym szczeblu utworzono jedynie rejonowy urząd cenzury KM MO w Gdyni)
  • Pion studiów (rozpracowywanie kierownictwa opozycji) – utworzony w 1982 r., w jego skład weszli wyróżniający się funkcjonariusze innych pionów SB. W 1989 r. włączony do nowo utworzonego pionu studiów i analiz.

    Stocznia Gdańska (od 2006 roku: Stocznia Gdańsk SA) – jedna z największych polskich stoczni, zlokalizowana w Gdańsku na lewym brzegu Martwej Wisły i na Ostrowiu. Powstała po 1945 na terenach, gdzie wcześniej istniały niemieckie stocznie Jana Klawittera (od 1804), następnie Kaiserliche Werft Danzig (od 1844) oraz Schichau (od 1890). Stocznia Gdańska w ciągu swojej działalności zbudowała ponad 1000 w pełni wyposażonych statków pełnomorskich, kontenerowców, statków pasażerskich i żaglowców. Na jej terenie miało miejsce stłumienie protestów oraz zamordowanie trzech stoczniowców – ofiar wydarzeń grudnia 1970 roku. Jest także kolebką NSZZ „Solidarność”, gdzie podpisano porozumienia sierpniowe w 1980 roku. W 1996 roku postawiona w stan upadłości, następie na bazie przedsiębiorstwa powstała Stocznia Gdańska – Grupa Stoczni Gdynia SA, od 2006 roku – Stocznia Gdańsk SA.Leszno (łac. Lessna Polonorum, niem. Lissa) – miasto na prawach powiatu w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Zamieszkuje je 64 722 mieszkańców, na powierzchni 31,86 km²; co daje miastu siódmą lokatę pod względem wielkości w województwie.
  • Biuro Studiów MSW (15 stycznia 1982 r. – 1 września 1989 r.)
  • inspektoraty II KW MO / WUSW (funkcjonowały do 1 listopada 1989 r.; utworzone tylko w Gdańsku w lutym 1983 r., w Nowym Sączu w lutym 1986 r., we Wrocławiu w styczniu 1987 r., w Bydgoszczy, Katowicach, Krakowie, Piotrkowie Trybunalskim, Poznaniu i Toruniu w drugiej połowie 1988 r. oraz w Kielcach, Lublinie i Łodzi w drugiej połowie 1989 r.; w październiku 1988 r. zlikwidowano inspektorat w Nowym Sączu; inspektoraty w Kielcach, Lublinie i Łodzi pozostawały jedynie w fazie organizacyjnej i nie rozwinęły działalności)
  • Pion łączności – przeniesiony z MO w 1984 r. W 1990 r. na bazie pionu utworzono pion łączności Policji.

    Radom – miasto na prawach powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, położone nad rzeką Mleczną.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
  • Zarząd Łączności MSW (1 stycznia 1984 r. – 31 lipca 1990 r.) (jednostka funkcjonująca od 28 listopada 1956 r.)
  • wydziały łączności WUSW
  • Pion VI (ochrona operacyjna rolnictwa) – wyodrębniony z pionu IV w 1984 r. W 1989 r. włączony do nowo utworzonego pionu ochrony gospodarki.

  • Departament VI MSW (1 grudnia 1984 r. – 1 września 1989 r.)
  • wydziały VI WUSW (funkcjonowały do 1 listopada 1989 r.)
  • Pion ochrony funkcjonariuszy – przeniesiony z MO w 1985 r. Rozwiązany w 1990 r.

    Stan wojenny w Polsce 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją PRL. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania z rąk milicji oraz SB zginęło kilkadziesiąt osób.Komenda Główna Milicji Obywatelskiej (KG MO) – urząd centralny funkcjonujący w Polsce w latach 1944–1990, będący wydzielonym pionem organizacyjnym działającym kolejno w strukturach: Resortu Bezpieczeństwa Publicznego, Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Na jego czele stał komendant główny podległy ministrowi i nadzorujący pracę organów Milicji Obywatelskiej w zakresie ochrony porządku publicznego na terenie całego kraju. W okresie transformacji ustrojowej w miejsce KG MO utworzona została Komenda Główna Policji.
  • Zarząd Ochrony Funkcjonariuszy MSW (6 grudnia 1985 r. – 1 lutego 1990 r.) (jednostka funkcjonująca od 15 grudnia 1984 r.)
  • inspektoraty ochrony funkcjonariuszy WUSW
  • Pion ochrony konstytucyjnego porządku państwa – utworzony w miejsce pionu III w 1989 r. Rozwiązany w 1990 r.

  • Departament Ochrony Konstytucyjnego Porządku Państwa MSW (1 września 1989 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • wydziały ochrony konstytucyjnego porządku państwa WUSW (funkcjonowały od 1 listopada 1989 r.)
  • Pion ochrony gospodarki – utworzony w miejsce pionu V, pionu VI i pionu ochrony przemysłu w 1989 r. Rozwiązany w 1990 r.

    Wyższa Szkoła Oficerska im. Feliksa Dzierżyńskiego – utworzona w 1972 uczelnia prowadząca działalność dydaktyczno-wychowawczą o specjalizacji prawno-administracyjnej oraz ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, kształcąc i wychowując kadry na potrzeby Ministerstwa Spraw Wewnętrznych gł. SB MSW, przygotowywane do objęcia stanowisk oficerskich.Biuro Szyfrów MSW – ostatnia nazwa jednostki operacyjno-technicznej resortu spraw wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zajmującej się zabezpieczeniem łączności szyfrowej SB i MO, pracami badawczymi w dziedzinie kryptografii, kryptoanalizą, a także zapewnieniem łączności w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Struktura jako samodzielny pion istniała w latach 1952–1990, przez większość tego czasu funkcjonowała pod nazwą Biuro "A" MSW.
  • Departament Ochrony Gospodarki MSW (1 września 1989 r. – 31 lipca 1990 r.)
  • wydziały ochrony gospodarki WUSW (funkcjonowały od 1 listopada 1989 r.)
  • Pion studiów i analiz – utworzony w miejsce pionu IV i pionu studiów w 1989 r. Rozwiązany w 1990 r.

  • Departament Studiów i Analiz MSW (1 września 1989 r. – 31 lipca 1990 r.) (w skład departamentu włączono także struktury Zespołu Analiz MSW, czyli Grupy Operacyjno-Sztabowej w Sekretariacie Szefa Służby Bezpieczeństwa funkcjonującej w Wydziale Prezydialnym Gabinetu Ministra Spraw Wewnętrznych od maja 1985 r.)
  • wydziały studiów i analiz WUSW (funkcjonowały od 1 listopada 1989 r.; w skład wydziałów włączono także stanowiska starszych inspektorów z rozwiązanych inspektoratów analityczno-informacyjnych funkcjonujących przy zastępcach komendantów wojewódzkich MO / szefów WUSW ds. SB od 1 czerwca 1975 r.)
  • W latach 60. na szczeblu wojewódzkim dokonano przejściowego wydzielenia z pionu ogólnego komórek odpowiadających za sprawy SB, były to:

    Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego (KdsBP) – działający w latach 1954-1956 organ administracji państwowej PRL łączący funkcje policji politycznej, wywiadu i kontrwywiadu.Urząd Ochrony Państwa − istniejąca od 10 maja 1990 roku do 29 czerwca 2002 roku instytucja państwa, stanowiąca część (obok zlikwidowanych Wojskowych Służb Informacyjnych) służb specjalnych RP. UOP zastąpił zlikwidowaną Służbę Bezpieczeństwa MSW.
  • samodzielne sekcje kadr i szkolenia KW MO (utworzone 1 marca 1962 r. na bazie referatów ds. bezpieczeństwa wydziałów kadr, 15 stycznia 1967 r. ponownie włączone do wydziałów kadr)
  • samodzielne sekcje ogólno-organizacyjne KW MO (utworzone 1 marca 1962 r. na bazie stanowisk pomocniczych wchodzących w skład kierownictw jednostek bezpieczeństwa, 15 lutego 1967 r. przekształcone w samodzielne sekcje informacji i sprawozdawczości)
  • samodzielne sekcje informacji i sprawozdawczości KW MO (utworzone 15 lutego 1967 r. na bazie samodzielnych sekcji ogólno-organizacyjnych, 1 czerwca 1967 r. włączone do wydziałów ogólnych)
  • Ze szkolnictwem aparatu bezpieczeństwa związane były następujące jednostki:

    Siedlce (ros. Седлец, jid. שעדליץ Shedlits) – miasto we wschodniej Polsce położone na terenie województwa mazowieckiego pomiędzy rzekami Muchawką i Helenką, na Południowym Podlasiu. Pod względem liczby mieszkańców 48. miejsce w Polsce i 4. w województwie mazowieckim. Siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji siedleckiej. Miasto stanowi lokalne i ponadlokalne centrum gospodarcze (rozwinięte handel, usługi i przemysł), edukacyjne (szkoły wyższe m.in. uniwersytet, seminarium duchowne i 10 szkół średnich, szkoła muzyczna I i II stopnia) i kulturalne (2 domy kultury, teatr, 4 biblioteki i 3 muzea).Przemyśl (łac. Praemislia, ros. Перемышль, ukr. Перемишль, niem. Prömsel) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem.
  • Akademia Spraw Wewnętrznych w Warszawie (działająca od 1 października 1972 r., prowadząca studia magisterskie dla kadr SB i MO, a od marca 1984 r. również studia doktoranckie, zniesiona 1 października 1990 r.)
  • Wyższa Szkoła Oficerska im. Feliksa Dzierżyńskiego w Legionowie (działająca od 1 października 1972 r., prowadząca studia zawodowe dla kadr SB, 1 października 1989 r. przekształcona w zamiejscowy Wydział Bezpieczeństwa Państwa ASW)
  • Ośrodek Doskonalenia Kadr Kierowniczych MSW w Łodzi (działający od 1 stycznia 1973 r., prowadzący dodatkowe kursy i szkolenia dla kadr SB i MO, zlikwidowany w połowie 1990 r.)
  • Biuro Historyczne MSW (utworzone 18 grudnia 1973 r., prowadzące prace naukowo-badawcze w zakresie historii resortu, 1 kwietnia 1981 r. jego zadania zostały przejęte przez ASW)
  • Przed weryfikacją doraźnie zaliczono do SB pion kadr, szkolenia i wychowania, który utworzono w listopadzie 1989 r. w wyniku przekształcenia pionu kadr i doskonalenia zawodowego. W jego skład weszli również funkcjonariusze pionu polityczno-wychowawczego (Zarząd Polityczno-Wychowawczy MSW oraz wydziały polityczno wychowawcze KW MO / WUSW) działającego od listopada 1981 r. do listopada 1989 r.

    Akademia Spraw Wewnętrznych (ASW) – działająca w latach 1972-1990 szkoła wyższa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o statusie akademii.Organy bezpieczeństwa państwa (OBP) – pojęcie wprowadzone przez Ustawę z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, a następnie powtórzone przez Ustawę z dnia 18 października 2006 roku o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, obejmujące funkcjonujące w latach 1944-1990 instytucje, bądź ich piony, powołane do zapewnia bezpieczeństwa ówczesnego państwa Polskiego.

    Reforma Kiszczaka[]

    W lipcu 1981 r. funkcję szefa MSW objął wywodzący się z tajnych służb wojskowych gen. Czesław Kiszczak. Nowy minister natychmiast przystąpił do gruntownej reorganizacji resortu, zmierzając do usprawnienia jego działań w związku z przygotowaniami do wprowadzenia stanu wojennego. Reformę rozpoczęto 25 listopada 1981 r. poprzez pogrupowanie jednostek organizacyjnych centrali (ze względu na zbliżony charakter realizowanych zadań) w tzw. służby MSW. Utworzone zostały: Służba Wywiadu i Kontrwywiadu, Służba Bezpieczeństwa, Służba Zabezpieczenia Operacyjnego, Służba Polityczno-Wychowawcza, Służba Kadr i Doskonalenia Zawodowego, Służba Zabezpieczenia Materiałowego oraz Szefostwo Wojsk MSW (status służby uzyskała również Komenda Główna Milicji Obywatelskiej). Do nadzorowania tych struktur powołano w ministerstwie dodatkowy szczebel kierownictwa.

    Józef Światło, pierwotnie Izaak Fleischfarb (ur. 1 stycznia 1915 w Medynie koło Zbaraża, zm. 2 września 1994 w Stanach Zjednoczonych) – wysoki funkcjonariusz Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, m.in. wicedyrektor Departamentu X MBP. Obawiając się czystek po aresztowaniu Ławrientija Berii w 1953, uciekł na Zachód podczas podróży służbowej do Berlina Wschodniego.Psy – polski film fabularny (sensacyjny) z 1992 w reżyserii Władysława Pasikowskiego. Polska premiera odbyła się 20 listopada. Oglądanie filmu dozwolone od 16 lat (wg KRRiT).

    Reorganizacja została zatwierdzona uchwałą nr 144 Rady Ministrów z 21 października 1983 r. w sprawie nadania statutu organizacyjnego Ministerstwu Spraw Wewnętrznych zmienioną później uchwałą nr 128 Rady Ministrów z 22 sierpnia 1989 r. (statut wymieniał służby bez przyporządkowania im poszczególnych jednostek, kwestię tę w dalszym ciągu pozostawiono ministrowi). Zgodnie z nowym podziałem aparat bezpieczeństwa państwa w latach 1981–1990 tworzyły:

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Władysław Pożoga (ur. 8 stycznia 1923 w Jadownikach lub Szerzawy) – członek Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, dyplomata, generał dywizji Służby Bezpieczeństwa, wieloletni funkcjonariusz PRL-owskich organów bezpieczeństwa i wywiadu, m.in. I zastępca ministra spraw wewnętrznych, szef Służby Wywiadu i Kontrwywiadu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Departament I i II MSW), Ambasador PRL w Sofii.
  • Służba Wywiadu i Kontrwywiadu – Departament I, Departament II, Biuro „A” (od lutego 1990 r. Biuro Szyfrów), Biuro RKW oraz Biuro Paszportów. Na czele służby stał szef (do końca października 1989 r. w randze podsekretarza stanu), od listopada 1989 r. do jego zadań należało również koordynowanie działalności Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Służba Bezpieczeństwa – Departament III, Departament IV, Departament V, Departament VI, Biuro Studiów oraz Główny Inspektorat Ochrony Przemysłu (po reorganizacji z września 1989 r.: Departament Ochrony Konstytucyjnego Porządku Państwa, Departament Ochrony Gospodarki oraz Departament Studiów i Analiz). Na czele służby stał szef (do końca października 1989 r. w randze podsekretarza stanu), od listopada 1989 r. do jego zadań należał również nadzór nad Biurem Ochrony Rządu oraz koordynowanie działalności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSW. W latach 1981–1989 szef SB nadzorował także częściowo związany z organami bezpieczeństwa Departament Społeczno-Administracyjny MSW (jednostki terenowe departamentu funkcjonowały przy urzędach wojewódzkich).
  • Służba Zabezpieczenia Operacyjnego – Departament Techniki, Biuro „B”, Biuro „C”, Biuro „W” oraz Zarząd Łączności (w strukturach SB formalnie od stycznia 1984 r.). W skład służby wchodził również częściowo związany z organami bezpieczeństwa Departament Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności MSW (jednostki terenowe departamentu funkcjonowały przy urzędach wojewódzkich). Na czele służby stał szef (do końca listopada 1987 r. w randze dyrektora generalnego) pełniący także funkcję przewodniczącego Rady Naukowo-Technicznej.
  • pozostałe jednostki – Biuro Śledcze (nadzorowane przez jednego z podsekretarzy stanu, a od listopada 1989 r. przez szefa Służby Milicji Obywatelskiej), Biuro Ochrony Rządu (nadzorowane przez szefa Wojsk MSW, a od listopada 1989 r. przez szefa Służby Bezpieczeństwa), Zarząd Ochrony Funkcjonariuszy (nadzorowany bezpośrednio przez ministra, a od listopada 1989 r. przez jednego z podsekretarzy stanu).
  • Mimo tych formalnych zmian reforma Kiszczaka nie oznaczała utworzenia w MSW nowych wyodrębnionych formacji, gdyż kwestie te mogły być uregulowane tylko na gruncie ustawowym. Ze względu na fakt, iż za ochronę bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy z 14 lipca 1983 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu organów odpowiadała Służba Bezpieczeństwa, do jej struktur należy zaliczyć całość wyżej wymienionych jednostek operacyjnych i operacyjno-technicznych.

    Stanisław Radkiewicz (ur. 19 stycznia 1903 w Rozmierkach, zm. 13 grudnia 1987) – generał dywizji bezpieczeństwa publicznego, funkcjonariusz publiczny, polski działacz komunistyczny, członek KPP, PZPR, Kierownik Resortu Bezpieczeństwa Publicznego 1944-45, od 1 stycznia 1945 do 7 grudnia 1954 Minister Bezpieczeństwa Publicznego , od marca 1946 członek Państwowej Komisji Bezpieczeństwa, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I kadencji, organizator terroru stalinowskiego w Polsce, szara eminencja Polski Ludowej.Rzeszów (łac. Resovia, ukr. i łemkow. Ряшів, jid. רײַשע) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, siedziba władz województwa podkarpackiego i powiatu rzeszowskiego. Jest miastem centralnym aglomeracji rzeszowskiej. Znajduje się tu kuria diecezji rzeszowskiej.

    O przynależności do SB komórek wywiadu i kontrwywiadu oraz zabezpieczenia operacyjnego świadczy m.in. instrukcja w sprawie szczegółowych zasad działalności operacyjnej Służby Bezpieczeństwa (załącznik do zarządzenia nr 00102 Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 grudnia 1989 r.), gdzie w § 1 stwierdza się:

    Innym dokumentem określającym strukturę SB jest zarządzenie nr 043 Ministra Spraw Wewnętrznych z 10 maja 1990 r. w sprawie zaprzestania działalności Służby Bezpieczeństwa, które wymienia następujące jednostki organizacyjne MSW: Departament Wywiadu (Departament I), Departament Kontrwywiadu (Departament II), Departament Ochrony Konstytucyjnego Porządku Państwa, Departament Ochrony Gospodarki, Departament Studiów i Analiz, Departament Techniki, Departament PESEL, Biuro Śledcze, Biuro Szyfrów, Biuro „B”, Biuro „C” oraz Zarząd Łączności.

    Bezpieczeństwo wewnętrzne – jeden z rodzajów bezpieczeństwa, odnoszący się do zagrożeń i przeciwdziałań wobec nich występujących wewnątrz państwa. Zapewnienie odpowiednio wysokiego poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego jest istotnym elementem polityki wewnętrznej państwa.Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.

    Nazwy „Służba Bezpieczeństwa” w odniesieniu do okresu 1981–1990 można więc używać w dwóch znaczeniach: szerokim (jako całość służb specjalnych MSW) i wąskim (tylko jako strukturę policji politycznej zwalczającej opozycję w kraju). Sztuczne zredukowanie SB do kilku jednostek spełniało po 1989 r. inne zadanie, chodziło o ochronę jak największej liczby funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa przed ewentualnymi przekształceniami w nowej konfiguracji politycznej oraz o zminimalizowanie skutków weryfikacji, jaka miała nastąpić w procesie tworzenia nowych służb specjalnych III RP.

    Polska Ludowa – potoczna nazwa państwa polskiego w okresie rządów Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i zależności od ZSRR w latach 1944-1989.Sejmowa Komisja Nadzwyczajna do Zbadania Działalności MSW (tzw. komisja Rokity) – komisja nadzwyczajna, powołana 17 sierpnia 1989 przez sejm kontraktowy dla zbadania przestępczej działalności organów MSW w czasie stanu wojennego w Polsce. Na jej czele stanął poseł Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego Jan Rokita.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Strajk (ang. strike, niem. Streik) - forma nacisku i protestu społecznego stosowanego przez różne grupy społeczne, głównie jednak przez pracowników najemnych. Znane są różne formy strajku, większość z nich polega na dobrowolnym powstrzymaniu się od pracy przez protestujących.
    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych – struktura administracji państwowej Polski Ludowej, która w latach 1954-1990 nadzorowała organy administracyjno-porządkowe oraz kontrolowała działalność organów bezpieczeństwa państwa (od 1956).
    Afera Żelazo wybuchła w połowie lat 80. XX wieku po ujawnieniu tajnej akcji I Departamentu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Operacja została przeprowadzona przez I Departament w czasach, kiedy jego dyrektorem był generał Mirosław Milewski.
    Częstochowa – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba powiatu częstochowskiego. W latach 1975-1999 była stolicą województwa częstochowskiego. Po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.
    Zarząd Ochrony Funkcjonariuszy MSW – jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, działająca w latach 1984–1990, mająca charakter wewnętrznej policji w resorcie.
    Służby specjalne – ogólna nazwa opisująca instytucje, które prowadzą działania operacyjno-rozpoznawcze o charakterze niejawnym. Domeną służb specjalnych jest pozyskiwanie i ochrona informacji kluczowych dla zapewnienia wewnętrznego bezpieczeństwa państwa. W państwach demokratycznych działania służb specjalnych wymykają się niekiedy spod kontroli organów nadzorczych. Kontrowersje budzą niektóre techniki stosowane przez służby specjalne, szczególnie te niedozwolone przez prawo ich państwa macierzystego, jak przekupstwo, szantaż, tortury, skrytobójstwo oraz nielegalny handel bronią i narkotykami. Praktyki te są niekiedy usprawiedliwiane ochroną interesów państwa i jego obywateli i dotyczą służb specjalnych zarówno krajów demokratycznych (np. tortury porwanych przez CIA), jak i reżimów dyktatorskich (np. likwidacja opozycjonistów przez radzieckie KGB).
    Grupa Operacyjna do Zadań Dezintegracyjnych – głęboko zakonspirowana w strukturach MSW PRL komórka operacyjna Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych powołana 19 listopada 1973 przez ministra spraw wewnętrznych Stanisława Kowalczyka. Podlegała bezpośrednio dyrektorowi Departamentu IV MSW. Zajmowała się dezintegracją Kościoła katolickiego w Polsce. Szefem grupy został ówczesny dyrektor Departamentu IV płk Konrad Straszewski, a jej kierownikiem Zenon Płatek.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.081 sek.