• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Słowotwórstwo

    Przeczytaj także...
    Rodzina wyrazów - grupa wyrazów mających wspólne pochodzenie, czyli wywodzących się od jednego wyrazu podstawowego.Słownictwo – jeden z podstawowych zasobów języka naturalnego. Zasób, bogactwo słów jakim posługuje się dana osoba, autor dzieła literackiego, grupa społeczna, naród – w tym wypadku mówimy o słownictwie danego języka, grupa etnograficzna – w tym wypadku mówimy o słownictwie danej gwary bądź dialektu.
    Językoznawstwo (lingwistyka) – dział nauk humanistycznych badających istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie językoznawstwa to językoznawca lub lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.

    Słowotwórstwo – dział językoznawstwa zajmujący się sposobami powstawania nowych wyrazów w języku.

    Słowotwórstwo podzielić można na słowotwórstwo synchroniczne (funkcjonalne) – zajmujące się strukturą słownictwa i badaniem, w jaki sposób użytkownicy języka powiększają jego zasób, także derywacją oraz na słowotwórstwo diachroniczne (genetyczne, historyczne) – zajmujące się procesem historycznym w powstawaniu słów.

    Wyrazy pokrewne – wyrazy w dwóch (lub więcej) językach mające wspólnego przodka - wyraz w języku, od którego te języki pochodzą. Przykład: polskie słowo brat, czeskie bratr, angielskie brother i włoskie fratello pochodzą wszystkie od praindoeuropejskiego *bʰréh₂tēr.Wyraz – pewna wyróżniona fonetycznie, czy też graficznie, część wypowiedzi, składająca się z jednego lub więcej morfemów.
  • wyraz podstawowy – wyraz od którego utworzony został wyraz pochodny.
  • wyraz pochodny – wyraz utworzony od wyrazu podstawowego.
  • parafraza słowotwórcza – opis wyjaśniający znaczenie wyrazu pochodnego i zawierający wyraz podstawowy.
  • formant – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia.
  • podstawa słowotwórcza – część wyrazu pochodnego, która zostaje po odcięciu formantu.
  • Podstawowe pojęcia związane z rodziną wyrazów[]

  • rdzeń – najmniejsza, niepodzielna część wyrazu.
  • rodzina wyrazów – grupa wyrazów pochodnych mająca ten sam rdzeń z zasady powiązania też wspólnym, ogólnym znaczeniem.
  • Wyrazy pokrewne – wszystkie wyrazy mają ten sam rdzeń.
  • Przykład rodziny wyrazów

    Rdzeń (niekiedy także pierwiastek – por. ang. root) – główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów.Wyraz podstawowy (termin z gramatyki szkolnej) – wyraz od którego tworzymy wyraz pochodny, np. jagoda ⇒ jagodowy, szkoła ⇒ szkolny.
                                                  szkol
                                                  szkolnictwo
         szkoła                                   szkółka
                                                  szkolny
                                                  przedszkole
    szkolwyszkolić  ⇒  wyszkoloneprzeszkolić
             ⇒  szkolenie
    
    przedszkole  ⇒  przedszkolak
                 ⇒  przedszkolny
    

    Zobacz też[]

  • Analiza słowotwórcza wyrazu
  • Wyraz pochodny – wyraz utworzony na podstawie wyrazu podstawowego, np. "jagoda" (wyraz podstawowy), "jagodowy" (wyraz pochodny). Wyrazy pochodne są też wyrazami podstawowymi względem innych wyrazów.Podstawa słowotwórcza – forma podstawowa dla danej operacji słowotwórczej. Uzyskuje się ją przez odjęcie afiksu przez tę operację dodanego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zrostek lub formant, afiks (łac. affixum – element przyczepiony) – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia (podstawy słowotwórczej).
    Derywacja w językoznawstwie to proces słowotwórczy polegający na tworzeniu wyrazów pochodnych poprzez dodawanie do podstawy słowotwórczej sufiksów i prefiksów. Określana jest niejednokrotnie jako afiksacja lub derywacja dodatnia, w opozycji do derywacji wstecznej, polegającej na odrzucaniu od wyrazu afiksu.

    Reklama