• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sądowa Wisznia



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Płaskowyż Tarnogrodzki (512.49; ukr. Терногородське плато) – duży mezoregion fizycznogeograficzny w południowo-wschodniej Polsce i w zachodniej części państwa Ukraina, stanowiący wschodnią część Kotliny Sandomierskiej. Mezoregion bierze swoją nazwę od miasta Tarnogród.Umowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich na temat przebiegu granicy polsko-sowieckiej zawarta w Moskwie 16 sierpnia 1945 roku.

    Sądowa Wisznia (ukr. Судова Вишня) – miasto w rejonie mościskim w obwodzie lwowskim na Ukrainie, na Płaskowyżu Tarnogrodzkim.

    W latach 1340–1772 województwo ruskie, ziemia przemyska, powiat przemyski. W latach 1918-1939 województwo lwowskie, powiat mościski.

    Pierwsze wzmianki pochodzą z 1230. Przed 1368 rokiem miasto królewskieotrzymało lokację na prawie magdeburskim, razem ze zgodą królewską na wykup wojtowstwa przez Piotra Kmitę. Pierwsza część nazwy miasta Wisznia pochodzi od nazwy etnicznej oznaczającej, że zostało ono zbudowane na wzniesieniu. Druga część oficjalnej nazwy Sądowa, została dodana do Wiszni ok. 1545, kiedy to w mieście zaczęły odbywać się sejmiki generalne województwa ruskiego I RP. W ciągu kolejnych wieków miasto uzyskało nowe przywileje m.in. w latach 1537, 1545, 1576, 1578, 1639, 1553, 1765 w Sądowej Wiszni odbywały się wspomniane Generalne Sejmiki Województwa Ruskiego (Ziemi Lwowskiej, Przemyskiej, Sanockiej oraz Żydaczowskiej). Miasto leży nad rzeka Wisznią (prawy dopływ Sanu).

    Akta Grodzkie i Ziemskie (AGZ) – wydawnictwo źródłowe w XXV tomach, wydawane w latach 1868–1935 we Lwowie. Opublikowane akta pochodzą z czasów I Rzeczypospolitej z zasobu Archiwum tzw. Bernardyńskiego we Lwowie (Archiwum Krajowego Aktów Grodzkich i Ziemskich we Lwowie).Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.

    Właścicielami Sądowej Wiszni w XIX w. byli p. Henrieta Hrabianka Komorowska oraz Antonina z Hrabiów Komorowskich hrabina Bakowska. Od początku XX w. – Jan Mars herbu Noga, a po nim – Krzysztof Mars Noga. Ostatni burmistrz w Sądowej Wiszni – Włodzimierz Prus-Paygert.

    Po pierwszym rozbiorze Polski (1772) wcielone do monarchii Habsburgów, następnie Cesarstwo Austrii. Pozostawało w jego składzie na terytorium kraju koronnego Galicji do upadku Austro-Węgier (1918).

    Medyka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Medyka. Miejscowość jest siedzibą gminy oraz rzymskokatolickiej parafii św. Apostołów Piotra i Pawła.Monarchia Habsburgów – nazwa określająca związek państw będących w unii personalnej, którego władca z rodziny Habsburgów był jednocześnie arcyksięciem Austrii, królem Czech, królem Węgier oraz władcą podległych im księstw. Związek istniał w latach 1526–1804. Część państw Monarchii Habsburgów należało do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a jako król Czech, władca monarchii był elektorem przy elekcji króla Niemiec (który następnie był intronizowany na Cesarza). Zazwyczaj władca Monarchii był wybierany na Cesarza Narodu Niemieckiego. Monarchia Habsburgów została przekształcona w Cesarstwo Austrii 11 sierpnia 1804, a dwa lata później dwucesarz Franciszek II Habsburg rozwiązał Święte Cesarstwo Rzymskie.

    Od 1 listopada 1918 do maja 1919 pod administracją Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, od maja 1919 do 15 marca 1923 pod tymczasową administracją Polski, zatwierdzoną przez paryską konferencję pokojową 26 czerwca 1919. Suwerenność Polski nad terytorium Galicji Wschodniej Rada Ambasadorów uznała 15 marca 1923.

    Od 15 marca 1923 do 16 sierpnia 1945 miasto w województwie lwowskim w II Rzeczypospolitej. Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 pod okupacją Armii Czerwonej, anektowany przez ZSRR.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.

    Po agresji Niemiec na Polskę w nocy z 15 na 16 września 1939 pod miastem stoczono bitwę, w której jednostki Frontu Południowego, dowodzone przez generała Kazimierza Sosnkowskiego rozbiły niemiecki elitarny pułk zmotoryzowany SS-Standarte Germania.

    Po ataku III Rzeszy na ZSRR od czerwca 1941 do lipca 1944 pod okupacją Wehrmachtu, wcielona do Generalnego Gubernatorstwa w składzie Dystryktu Galicja. Od lipca 1944 do 16 sierpnia 1945 ponownie okupowana przez Armię Czerwoną.

    Po konferencji jałtańskiej (4–11 lutego 1945), wyłoniony w konsekwencji jej ustaleń Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej podpisał 16 sierpnia 1945 umowę z ZSRR, uznając nieco zmodyfikowaną linię Curzona za wschodnią granicę Polski, w oparciu o porozumienie o granicy zawarte pomiędzy PKWN i rządem ZSRR 27 lipca 1944. W konsekwencji umowy wschodnią część województwa lwowskiego (w tym Sądową Wisznię) włączono do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w składzie ZSRR, w której pozostawała do 1991.

    Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    Od 1991 na terytorium niepodległej Ukrainy.

    Miasto ma dwie cerkwie i kościół katolicki, z polskim proboszczem. Około trzystu mieszkańców należących do miejscowej Polonii posiada Kartę Polaka. W Sądowej Wiszni działa oddział Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej.

    Ludzie związani z miastem[]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Sądową Wisznią.
  • Michał Holländer – polski hodowca koni, rotmistrz Wojska Polskiego II RP, inicjator rejestracji klaczy rodnych oraz powstania Związku Hodowców Koni Rasy Huculskiej
  • Marcin Krowicki – proboszcz Sądowej Wiszni, polski działacz i pisarz reformacyjny, polemista-teolog, jeden z autorów przekładu Biblii brzeskiej
  • Antoni Tywoński – sędzia, policjant
  • Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.Marcin Krowicki inne formy nazwiska: Crovicki, Crovitius, (ur. ok. 1501 w Lubawie w diecezji chełmińskiej, zm. w połowie listopada 1573 w Piaskach) – polski działacz i pisarz reformacyjny, polemista-teolog, jeden z autorów przekładu Biblii Brzeskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.
    Krakowiec (ukr. Краковець - Krakoweć, Краківець - Krakiweć, niem. Krakowitz), osiedle typu miejskiego w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski Ukrainy; na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeką Szkło i Stawem Krakowieckim.
    Wisznia − rzeka, prawy dopływ Sanu. Ma źródła na Ukrainie. Całkowita długość rzeki około 100 km (w Polsce 15 km), powierzchnia dorzecza 1220 km². Na Ukrainie przepływa przez miasto Sądowa Wisznia. Granicę polsko-ukraińską przekracza w miejscowości Starzawa. W Polsce płynie przez miejscowości Stubno, Stubienko, Nienowice, Michałówka.
    Droga krajowa nr 28 – droga krajowa w południowej Polsce, przebiegająca przez województwa: małopolskie oraz podkarpackie. Nazywana jest trasą karpacką (niem. Tatraer Reichsstraße)
    Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej − polska organizacja kulturalna założona w grudniu 1988 roku jako jedna z pierwszych i współcześnie największych polskich organizacji na Ukrainie. Po kilku latach działalności organizacja otrzymała od władz obwodu lwowskiego kamienicę pod adresem Rynek 17.
    Przemyśl (łac. Praemislia, ros. Перемышль, ukr. Перемишль, niem. Prömsel) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem.
    Galicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע – Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция – Galicija, ukr. Галичина – Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborcę i stosowana na określenie południowo-wschodnich ziem dawnej I Rzeczypospolitej, znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie, wchodzących w skład zaboru austriackiego. Z tego tytułu również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski, ziemię Grodów Czerwieńskich oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.066 sek.