• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rząd Centralny Wojskowy Tymczasowy Obojga Galicji

    Przeczytaj także...
    Jacek Fredro, herbu Bończa (ur. 1770 w Hoczwi, powiat leski, zm. 8 lutego 1828) – członek Rządu Centralnego Wojskowego Tymczasowego Obojga Galicji w 1809, członek Stanów Galicyjskich, wicemarszałek krajowy galicyjski 1817, strażnik wielki sreber koronnych galicyjskich 1825, strażnik wielki galicyjski.Józef Wielhorski herbu Kierdeja (ur. 1759 w Horochowie – zm. 1817 w Rusinowie) – generał dywizji armii Księstwa Warszawskiego, senator-wojewoda Królestwa Polskiego, radca stanu Księstwa Warszawskiego od 1809 roku, zastępca ministra wojny, kawaler maltański, odznaczony Orderem Orła Białego (1815), Orderem Virtuti Militari i Legią Honorową.
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.

    Rząd Centralny Wojskowy Tymczasowy Obojga Galicji (Rząd Centralny Wojskowy Tymczasowy Obydwóch Galicjów pod protekcją Najjaśniejszego Cesarza i Króla Wielkiego Napoleona) – polski rząd tymczasowy, ustanowiony przez Wodza Naczelnego Wojsk Polskich księcia Józefa Poniatowskiego na austriackich ziemiach Galicji Wschodniej i Zachodniej, wyzwolonych w czasie wojny polsko-austriackiej w 1809. Istniał od 2 czerwca do 31 grudnia 1809. Jego siedzibą były kolejno: Lwów (2-19 czerwca), Zamość (1-21 lipca) i ostatecznie Lublin.

    Fryderyk August I, właśc. Fryderyk August Józef Maria Antoni Jan Nepomucen Alojzy Ksawery Wettyn niem. Friedrich August Joseph Maria Anton Johann Nepomuk Aloys Xaver Wettyn (ur. 23 grudnia 1750 w Dreźnie, zm. 5 maja 1827) – elektor saski (jako Fryderyk August III Sprawiedliwy) w l. 1763–1806, król saski w l. 1806–1827, książę warszawski (jako Fryderyk August) w l. 1807–1815.Pokój w Schönbrunn – podpisany 14 października 1809 pomiędzy Cesarstwem Francuskim a Cesarstwem Austriackim w pałacu Schönbrunn w Wiedniu. Kończył wojnę Francji z V koalicją i będącą jej częścią wojnę polsko-austriacką. Do jego postanowień należało uznanie przez Austrię wszystkich poprzednich podbojów Napoleona. Austria zrzekała się Nowej Galicji (swych ziem zabranych w III rozbiorze Polski) i cyrkułu zamojskiego na rzecz Księstwa Warszawskiego, przekazywała Tyrol i Salzburg Bawarii, Triest i Dalmację na południe od rzeki Sawy oddała Francji (Prowincje Iliryjskie). Austria zmuszona została ponadto do przekazania Rosji okręgu tarnopolskiego. Cesarstwo austriackie uznało też tytuł króla Hiszpanii Józefa Bonaparte. W stanie wojny z Francją pozostała jedynie Wielka Brytania.

    Skład rządu[]

    Prezesem rządu został Stanisław Kostka Zamoyski, sekretarzem generalnym Maksymilian Lewicki, a jego członkami byli: Marcin Badeni, Jan Bąkowski, Tomasz Dąbski, Józef Dzierzkowski, Jacek Fredro, Franciszek Grabowski, Józef Koźmian, Józef Kalasanty Lewicki, Tadeusz Matuszewicz, Ignacy Miączyński, Piotr Orzechowski, Izydor Pietruski, Jan Uruski, Jan Feliks Tarnowski, i Józef Wielhorski. Komendantem Wojskowym Obojga Galicji mianowany został gen. Kajetan Hebdowski.

    Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Struktura[]

    Rząd dzielił się na 5 wydziałów:

  • Wydział Sprawiedliwości
  • Wydział Spraw (Potrzeb) Wewnętrznych
  • Wydział Skarbu
  • Wydział Potrzeb Wojennych
  • Wydział Policji
  • Poszczególne wydziały nadzorowały pracę nowo utworzontch organów administracji centralnej: Administrację Dóbr Narodowych i Lasów, Komisję Nadzorczą nad Edukacją, Oświeceniem Publicznym i Sprawami Religijnymi, Komisję Dozorczą Poczt i Izbę Obrachunkową.

    Jan Feliks Tarnowski (ur. 6 maja 1777 w Dzikowie, zm. 3 maja 1842 tamże) – arystokrata polski, działacz polityczny, historyk, senator-kasztelan Królestwa Polskiego w latach 1818-1831, członek Rządu Centralnego Wojskowego Tymczasowego Obojga Galicji.Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.

    Zachowano w stanie niezmienionym struktury austriackiej administracji lokalnej i terenowej, obsadzając jedynie urzędy Polakami.

    Tablica upamiętniająca ostatnią obronę zamku sanockiego przed wojskami austriackimi w czerwcu 1809

    Rozwiązanie[]

    Zgodnie z postanowieniami podpisanego 14 października 1809 pokoju w Schönbrunn, Nowa Galicja i cyrkuł zamojski zostały włączone do Księstwa Warszawskiego. 7 grudnia 1809 król Saksonii i książę warszawski Fryderyk August I wydał dekret o rozwiązaniu Rządu Centralnego Wojskowego Tymczasowego Obojga Galicji. 20 grudnia Rada Stanu Księstwa Warszawskiego wydała odezwę do obywatelów i mieszkańców kraju nowo przyłączonego do tegoż Księstwa, w której wyraziła uznanie dla mieszkańców Galicji za ich determinację i zaangażowanie w walce. 28 grudnia książę Józef Poniatowski opublikował dekret królewski, tym samym rząd przestał istnieć z dniem 31 grudnia, a wszystkie jego wydziały przeszły pod kontrolę odpowiednich ministerstw Księstwa Warszawskiego.

    Marcin Badeni herbu Bończa (ur. 1751, zm. 29 września 1824) – polski mąż stanu okresu Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego, działacz gospodarczy.Józef Dzierzkowski (pseudonim Bolesta; ur. 11 stycznia 1807 w Ksawerowie w powiecie owruckim, zm. 13 stycznia 1865) – polski pisarz i publicysta. Prekursor lwowskiej cyganerii literackiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cyrkuł (niem. Kreis, Stadt-Viertel, okręg, dzielnica) – nazwa jednostki podziału administracyjnego kraju (odpowiednik powiatu) lub miasta (odpowiednik dzielnicy). Etymologicznie nazwa polska wywodzi się od niemieckiego "zirc" i od łacińskiego "circulus". W krajach niemieckich dzielenie terytoriów na cyrkuły było popularne już od czasów Staufów (tzw. "okręgi Rzeszy" – niem. Reichskreis). W samej Monarchii austriackiej długo przed 1772 podziałowi na cyrkuły uległy Czechy i Węgry.
    łJózef Szczepan Koźmian (ur. w 1773 roku – zm. 29 stycznia 1831 roku) – biskup kujawsko-kaliski i senator Królestwa Polskiego w 1823 roku, działacz oświatowy, społeczny i polityczny, poseł, członek Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
    Nowa Galicja, Galicja Zachodnia (niem. Neu-Galizien, West-Galizien) – jednostka podziału terytorialnego ziem polskich zagarniętych przez Austrię na mocy III rozbioru Polski w 1795. Istniała w latach 1795-1809, do 1803 jako osobny kraj koronny, 13 maja 1803 włączona w skład Galicji.
    Kajetan Hebdowski pseud.: Przyjaciel rozsądku, (ur. 1746, zm. lipiec 1834 koło Sochaczewa) – dramatopisarz, publicysta, generał brygady armii Księstwa Warszawskiego.
    Ignacy Miączyński herbu Suchekomnaty (ur. 1767 – zm. 1840) – prezes Senatu w czasie powstania listopadowego, senator-wojewoda Królestwa Polskiego od 1825, senator-kasztelan od 1818, rezydent rosyjski oraz honorowy obywatel w Rzeczypospolitej Krakowskiej, członek Rządu Centralnego Wojskowego Tymczasowego Obojga Galicji w 1809.
    Franciszek Grabowski (ur. 1750, zm. 10 marca 1836 w Osmolicach) – senator-wojewoda Królestwa Polskiego, działacz polityczny, członek Rady Stanu Księstwa Warszawskiego, obrońca przywilejów.
    14 października jest 287. (w latach przestępnych 288.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 78 dni.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.048 sek.