• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rząd - biologia

    Przeczytaj także...
    Kategoria systematyczna, kategoria taksonomiczna, ranga taksonomiczna – w systematyce organizmów, pozycja (ranga) taksonu w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej (układzie systematycznym) obejmująca dany takson oraz wszystkie zaliczane do niego taksony niższego poziomu.Mykologia, mikologia – dział biologii zajmujący się badaniem grzybów (Fungi), ich systematyką, budową (morfologią, anatomią, cytologią), fizjologią, a także znaczeniem dla człowieka.
    Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej (ang. International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants – ICN, dawniej International Code of Botanical Nomenclature – ICBN) – zespół zasad i zaleceń dotyczących tworzenia nazw naukowych (systematycznych) roślin stosowanych w botanice, stanowiących nomenklaturę botaniczną.

    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).

    Typ nomenklatoryczny – w systematyce biologicznej organizm wiązany z określonym taksonem i określający zakres jego stosowania. Typem nomenklatorycznym gatunku oraz taksonu wewnątrzgatunkowego jest pojedynczy okaz (typ) (np. okaz zielnikowy rośliny), ew. ilustracja. Typem nomenklatorycznym rodzaju i wszystkich taksonów pomocniczych o randze pośredniej między rodzajem i gatunkiem jest gatunek typowy. Typem dla rodziny i taksonów pomocniczych o randze pośredniej między rodziną i rodzajem jest rodzaj typowy.Botanika (biologia roślin; gr. botanē = zieleń, owoc, roślina) – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.

    Nomenklatura[]

    W nomenklaturze naukowej taksony roślin mające rangę rzędu otrzymują końcówkę -ales, natomiast nazwy zoologiczne nie mają jednej ustalonej końcówki. Często stosowaną w zoologii końcówką jest -(i)formes nawiązująca do kształtu ciała typu nomenklatorycznego. Polskim odpowiednikiem jest końcówka -kształtne.

    Taksonomia zwierząt – dział systematyki organizmów obejmujący teorię i praktykę klasyfikowania organizmów zwierzęcych (zaliczanych do królestwa Animalia), zajmujący się techniką wyróżniania i opisywania taksonów zwierzęcych, a więc ich klasyfikacją, nazewnictwem i hierarchizacją. Taksonomia klasyfikuje zwierzęta żyjące współcześnie oraz wymarłe. Zasady stosowane w taksonomii zwierząt reguluje Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Zoologicznej (International Code of Zoological Nomenclature).Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.

    Nazwy polskie rzędów zapisuje się pismem prostym i małą literą. Nazwy naukowe rzędów w zoologii nie są wyróżniane kursywą (italiką). W botanice i mykologii zgodnie z Kodeksem Nomenklatury Botanicznej stosuje się zwyczajowo zapis nazwy naukowej kursywą.

    Pozycja taksonomiczna[]

    Rząd obejmuje blisko spokrewnione rodziny. Jego pozycja w układzie hierarchicznym (z uwzględnieniem kategorii pomocniczych) wygląda następująco:

    Klasyfikacja biologiczna – szeregowanie organizmów w uporządkowany sposób według zasad systematyki biologicznej. Wynikiem tego procesu jest hierarchiczny układ systematyczny prezentujący aktualny w danym okresie stan wiedzy o podobieństwie i pochodzeniu organizmów. W zależności od przyjętej metody badawczej może to być hierarchiczny układ oparty na kategoriach systematycznych lub drzewie filogenetycznym, może obejmować wszystkie znane nauce organizmy lub ich określoną grupę. Dziedziną biologii, która zajmuje się klasyfikowaniem organizmów, jest systematyka organizmów, a reguły klasyfikacji i nazewnictwa systematycznego określa jej poddyscyplina – taksonomia.Taksonomia roślin – dział systematyki roślin obejmujący teorię i praktykę klasyfikowania organizmów roślinnych, zajmujący się techniką wyróżniania i opisywania taksonów roślinnych, a więc ich klasyfikacją, nazewnictwem i hierarchizacją. Rozdzielenie systematyki biologicznej na roślinną i zwierzęcą jest zaszłością historyczną pochodzącą jeszcze od Linneusza, ale ze względu na konserwatyzm środowiska naukowego wciąż jeszcze ma wpływ na stan aktualny. Taksonomia roślin (także glonów i grzybów) regulowana jest zasadami określonymi w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Botanicznej.
  • gromada lub klasa (i odpowiednie dla nich kategorie pomocnicze),
  • łac. magnordo, ang. magnorder,
  • łac. grandordo, ang. grandorder,
  • łac. mirordo, ang. mirorder,
  • nadrząd (łac. superordo, ang. superorder),
  • rząd (łac. ordo, ang. order),
  • podrząd (łac. subordo, ang. suborder),
  • infrarząd (łac. infraordo, ang. infraorder),
  • łac. parvordo, ang. parvorder,
  • rodzina (i odpowiednie kategorie pomocnicze).
  • Zobacz też[]

  • taksonomia roślin
  • taksonomia zwierząt
  • Przypisy

    1. Arillo & Engel 2006 (ang.). Cladoendesis. [dostęp 2012-02-14].
    2. M.C. McKenna, S.G. Bell. Classification of Mammals. , 1997. Columbia University Press (ang.). 
    3. International Commission on Zoological Nomenclature Appendix B General Recommendations, pkt. 6.: "The scientific names of genus- or species-group taxa should be printed in a type-face (font) different from that used in the text; such names are usually printed in italics, which should not be used for names of higher taxa".
    4. International Code of Botanical Nomenclature. Preface: "Scientific names under the jurisdiction of the Code, irrespective of rank, are consistently printed in italic type. The Code sets no binding standard in this respect, as typography is a matter of editorial style and tradition not of nomenclature. Nevertheless, editors and authors, in the interest of international uniformity, may wish to consider adhering to the practice exemplified by the Code, which has been well received in general and is followed in a number of botanical and mycological journals. To set off scientific plant names even better, the abandonment in the Code of italics for technical terms and other words in Latin, traditional but inconsistent in early editions, has been maintained".
    Kursywa – termin oznaczający używanie znaków pisarskich w postaci pochylonej, przy czym jego stosowanie odnosi się zarówno do pisma ręcznego (także w alfabetach wcześniejszych niż łaciński), jak i pisma maszynowego (czcionka lub font).Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karol Linneusz, szw. Carl von Linné, łac. Carolus Linnaeus (ur. 23 maja 1707 w Råshult, zm. 10 stycznia 1778 w Uppsali) — szwedzki przyrodnik, profesor Uniwersytetu w Uppsali.
    Klasa (łac. classis) – kategoria systematyczna w systematyce roślin obejmująca spokrewnione rzędy, odpowiadająca rangą gromadzie (classis) w systematyce zwierząt. Kategoriami pomocniczymi dla klasy są nadklasa (superclassis) i podklasa (subclassis).
    Systematyka organizmów, systematyka biologiczna – najstarsza dziedzina nauk biologicznych, nauka zajmująca się klasyfikowaniem, katalogowaniem oraz opisywaniem organizmów w oparciu o badania ich różnorodności, pochodzenia i pokrewieństwa. Systematyka grupuje organizmy w jednostki stanowiące taksony w hierarchicznej strukturze kategorii systematycznych, w wyniku czego powstaje układ systematyczny (system). Reguły klasyfikacji i nazewnictwa systematycznego określa taksonomia, a relacje pokrewieństwa ewolucyjnego między taksonami – filogenetyka. Niekiedy termin taksonomia bywa rozszerzany na całą systematykę, jednak w ścisłym znaczeniu jest jej działem zajmującym się metodologiczną, zmatematyzowaną stroną. Dotychczas odkryto, opisano i nazwano co najmniej 1,75 mln gatunków organizmów żyjących obecnie na Ziemi oraz kilkaset tysięcy organizmów wymarłych.
    Rodzina (łac. familia) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa niż rząd (ordo), a wyższa niż rodzaj (genus). W kodeksach nomenklatury biologicznej nie określono kryteriów wydzielania rodzin, poza przyporządkowaniem: rodzina grupuje rodzaje, grupa rodzin tworzy rząd. W praktyce rodziny zwykle łączą grupy rodzajów różniące się morfologicznie od innych grup.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama