• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rynek Staromiejski w Toruniu

    Przeczytaj także...
    Ratusz Staromiejski – główna budowla świecka toruńskiego Starego Miasta, gotycki budynek powstały etapami w ciągu XIII i XIV w., przebudowany w XVII w. i odbudowany po zniszczeniach w XVIII w., jeden z najznakomitszych przykładów średniowiecznej architektury mieszczańskiej w środkowej Europie.Pomnik Mikołaja Kopernika na Rynku Staromiejskim w Toruniu – odsłonięty 25 października 1853. Pomnik został wykonany z brązu przez berlińskiego rzeźbiarza Fryderyka Abrahama Tiecka. Ma on 2,6 m wysokości.
    Stare Miasto – najstarsza część zespołu staromiejskiego w Toruniu (pozostałe dwie to Nowe Miasto i zamek krzyżacki), ograniczona ulicami Fosa Staromiejska, pl. Teatralnym, ul. Podmurną i murami miejskimi od strony Wisły. Na Starym Mieście znajduje się większość najcenniejszych zabytków Torunia.
    .mw-parser-output .street-course__cell{background-size:20px;background-repeat:repeat-y}.mw-parser-output .street-course__cell--street{background-image:url("https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/Ikona_ulica.svg")}.mw-parser-output .street-course__cell--pedestrain{background-image:url("https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b0/Deptak.svg")}.mw-parser-output .street-course__cell--grass{background:#73d216}

    Rynek Staromiejski w Toruniu – centralny punkt Starego Miasta, główny plac Torunia – o kształcie zbliżonym do kwadratu (105 na 109 m).

    Rynek Nowomiejski w Toruniu – centralny punkt toruńskiego Nowego Miasta, rozplanowany w 1264 r. wraz lokacją miasta. Jest to kwadratowy plac o wymiarach około 95 × 95 m, przy czym pierzeje mają długość ok. 70 m, a boki są usytuowane ukośnie względem głównych stron świata. Z każdego narożnika wybiegają po dwie prostopadłe ulice, będące przedłużeniami pierzei: z narożnika wschodniego ul. Szpitalna i Św. Jakuba, z południowego ul. Browarna i Ślusarska, z zachodniego ul. Królowej Jadwigi i Prosta, a z północnego ul. Sukiennicza i Św. Katarzyny. Przy wschodnim narożniku usytuowany jest kościół św. Jakuba.Pomnik flisaka stojący na toruńskim rynku Starego Miasta to fontanna zwieńczona statuetką. Pomnik przedstawia flisaka grającego na skrzypcach otoczonego przez żaby.

    Historia[ | edytuj kod]

    Rynek Staromiejski został wytyczony pomiędzy rokiem 1252 a 1259. Przyjmując hipotezę o dwufazowym powstawaniu Starego Miasta, zaznaczyć należy, iż obecny rynek jest drugim z kolei głównym placem ośrodka staromiejskiego. Początkowo (tj. w okresie poprzedzającym poszerzenie obszaru miasta Torunia - wspomniany już okres między 1252 a 1259) głównym punktem miasta był plac, zajmowany obecnie przez kościół katedralny (dawniej farę staromiejską). W związku z dwufazowością rozwoju Starego Miasta Torunia, jego rynek nie charakteryzuje się tak typową dla planów miast średniowiecznych regularnością (co można sprawdzić, porównując go choćby z rynkiem sąsiedniego Nowego Miasta Torunia). I tak też - zaledwie z dwu jego narożników (północno i południowo-wschodniego) wychodzą po dwie ulice (odpowiednio: Chełmińska i Szewska oraz Żeglarska i Szeroka). Narożnik północno-zachodni jest punktem wyjścia jedynie ul. Panny Marii, południowo-zachodni natomiast tylko ul. Różanej. Począwszy od roku 1259 w centralnym punkcie placu zaczęła narastać zabudowa śródrynkowa - dająca w konsekwencji wielu przebudów początek dzisiejszemu Ratuszowi Staromiejskiemu. Jako centralny punkt miasta - był i jest Rynek Staromiejski najważniejszym jego miejscem. Od wieków pełnił on głównie funkcję wielkiego placu targowego (przy czym poszczególne jego części przyporządkowane były określonym rodzajom sprzedawanych tam towarów, np. południowo-wschodni narożnik był targiem warzywnym).

    Ulica Chełmińska w Toruniu – jedna z głównych ulic Starego Miasta, biegnąca od Rynku Staromiejskiego do pl. Teatralnego. Dawniej zamykała ją gotycka Brama Chełmińska, wyburzona w końcu XIX w. Nazwa ulicy wiąże się z tym, że prowadziła w stronę Chełmna. Jest to jedna z niewielu ulic w Toruniu, której nazwa nie zmieniła się od średniowiecza. Od XV do końca XVII w. zamieszkana była głównie przez piwowarów, później zaczęli się przy niej osiedlać również bogatsi kupcy i urzędnicy miejscy.Ulica Żeglarska, jedna z ulic na toruńskim Starym Mieście. Prowadzi od południowo-wschodniego narożnika Rynku Staromiejskiego do Bramy Żeglarskiej, ma długość ok. 220 m i przebieg południkowy. W średniowieczu odcinek od Rynku do dzisiejszej ul. Kopernika nosił nazwę ul. Kurzej (Hunergasse), odcinek od Kopernika do Rabiańskiej był nazywany różnie, najczęściej w odniesieniu do wieży kościoła św. Janów ("naprzeciwko wieży św. Jana", "pod wieżą św. Jana"), a odcinek od Rabiańskiej do bramy Żeglarskiej był nazywany tak jak dzisiaj - ul. Żeglarską.

    Rynek Staromiejski był także miejscem straceń, czy kar wymierzanych przy znajdującym się na placu pręgierzu. W najbardziej reprezentacyjnym punkcie rynku - w jego zachodniej pierzei (nazywanej zresztą placem turniejowym) odbywały się wszelkiego rodzaju imprezy okolicznościowe. Jak na główny punkt miasta przystało, przez pewien czas był Rynek Staromiejski komunikacyjnym sercem Torunia, "punktem węzłowym", miejscem postoju konnych omnibusów, rozwidlenia się linii tramwajowych, w późniejszym okresie - w pocz. XX w. - pierwszym postojem taksówek.

    Bazylika katedralna Świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu – gotycki, ceglany kościół, dawna fara toruńskiego Starego Miasta, w okresie średniowiecza miejsce wyboru władz miasta i pochówku patrycjatu. Miejsce najważniejszych uroczystości miejskich, w tym związanych z wizytami królów polskich w Toruniu. Do schyłku XX w. tradycyjnie określana była jako kościół Świętego Jana, od 1935 ma tytuł bazyliki mniejszej, od 1992 jest katedrą diecezji toruńskiej. Świątynię budowano w kilku etapach od II połowy XIII wieku, w rezultacie powstał kościół o niskim prezbiterium kontrastującym z masywnym trójnawowym halowym korpusie nawowym z niższymi kaplicami i potężną wieżą zachodnią. Wewnątrz zachował szereg cennych dzieł sztuki średniowiecznej i nowożytnej, m.in. zespół malowideł ściennych, krucyfiks mistyczny, nagrobek rodziny von Soest, kompozycja rzeźbiarska ukazująca świętą Marię Magdalenę z aniołami, ołtarz Świętego Wolfganga. Część wystroju zaginęła (m.in. figura Pięknej Madonny, zastąpiona kopią z 1956 roku) lub została przeniesiona do muzeów (m.in. obrazy Cierniem Koronowanie i Zdjęcie z Krzyża). W kościele pochowane jest serca króla Jana Olbrachta, znajdują się także pamiątki związane z Mikołajem Kopernikiem - chrzcielnica, epitafium jemu poświęcone i XVIII-wieczny pomnik. Na wieży kościoła znajduje się drugi co do wielkości średniowieczny dzwon w Polsce, Tuba Dei, odlany w 1500 r.Nowe Miasto w Toruniu – najmłodsza część toruńskiego zespołu staromiejskiego. Nowe Miasto zostało lokowane 13 sierpnia 1264 r. Rozplanowano je na wschód od Starego Miasta, w przeciwieństwie do niego nie miało bezpośredniego dostępu do Wisły. Bloki zabudowy są tutaj bardziej regularne, z ulicami o przebiegu ukośnym względem głównych stron świata. Centrum stanowi rynek, na którym w XIV w. powstał murowany ratusz. W części północno-zachodniej znajduje się teren klasztoru dominikanów, lokowanych tutaj w 1263, z pozostałościami zabudowań klasztornych i kościoła św. Mikołaja. W bloku narożnym na wschód od rynku stoi dawny nowomiejski kościół farny św. Jakuba, który zaczęto budować w 1309 r. Od razu po lokacji przystąpiono do wznoszenia murów miejskich, w których obwodzie znalazły się 3 bramy: Św. Jakuba, Św. Katarzyny i Prosta. Stare i Nowe miasto były rozdzielone murami i fosą, nad którą prowadziły dwa mosty zakończone bramami (Paulińską i Kotlarską). Nowe Miasto było uboższe od Starego, a jego mieszkańcami byli głównie rzemieślnicy.

    W 1935 Rynek Staromiejski wpisano do rejestru zabytków. Objęty jest on także ochroną konserwatorską jako element historycznego układu urbanistycznego Starego i Nowego Miasta.

    Najważniejsze obiekty[ | edytuj kod]

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Zabytki Torunia
  • Turystyka w Toruniu
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Toruński Portal Turystyczny
  • Kościół farny, także fara (niem. Pfarre, Pfarrei, Pfarrkirche czyli probostwo, parafia) – dawne określenie nadawane kościołowi parafialnemu, które nawiązuje do tradycji średniowiecza. Fary budowano najczęściej w bezpośrednim sąsiedztwie rynku.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.