• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rym



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Rym inicjalny (początkowy) – rym obejmujący pierwsze wyrazy lub zgłoski wersu. W normalnych układach pojawia się rzadko i często uzupełnia rym końcowy. Niekiedy rym inicjalny może stać się rymem końcowym, o ile wiersz daje się odczytać z prawa do lewa, jak w przypadku słynnych "Raków" Jana Kochanowskiego.Gramatyczność, gramatykalność – termin odnoszący się do wypowiedzeń, oznaczający zgodność danego wypowiedzenia z prawidłami i wzorcami gramatycznymi danej formy języka, zinternalizowanej przez rodzimego użytkownika. Gramatyczność komunikatu językowego nie świadczy automatycznie o jego akceptowalności, która uzależniona jest również od czynników semantycznych.

    Rym – powtórzenie jednakowych lub podobnych układów brzmieniowych w zakończeniach wyrazów, zajmujących ustaloną pozycję w obrębie wersu (w poezji) lub zdania.

    Rymy pełnią funkcję wierszotwórczą (wskazują koniec wersu, wzmacniają rytm, łączą wersy w strofy), instrumentacyjną (wpływają na kształt brzmieniowy utworu) i semantyczną (znaczeniową; uwypuklają znaczenia słów rymujących się). W poezji współczesnej rymy mają mniejsze znaczenie niż w tradycyjnej; w wielu zaś jej przejawach zupełnie nie występują.

    Aleksandra Alodia Okopień-Sławińska (ur. 22 października 1932), uczona polska, teoretyk literatury, profesor Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk.Norma stylistyczna – zespół środków językowych typowych dla danego wariantu stylistycznego języka, postrzeganych jako najbardziej stosowne i fortunne w danej sytuacji społecznej. W odróżnieniu od silnie kodyfikowanych norm językowych normy stylistyczne mają charakter mniej restrykcyjny i cechują się pewnym stopniem nieokreśloności, tworzą one jedynie zbiór tendencji ekspresyjnych charakterystycznych dla różnych kontekstów komunikacyjnych.

    Najbardziej skomplikowaną techniką rymowania jest tzw. sekwencja łańcuchowa – zakładająca zastosowanie nieprzerwanego ciągu następujących po sobie rymów, dopasowanych sylabicznie poprzez zdefiniowane „ogniwo”, czyli samogłoski o nich decydujące wedle wybranej formy. W tym miejscu oczywiste jest, że forma i treść sekwencji musi być zarówno gramatyczna, adekwatna stylistyczna, jak i – co najważniejsze – merytorycznie prawidłowa: musi tworzyć założony kontekst – logiczną, spójną i zrozumiałą językowo całość.

    Liryka (gr. λυρικóς, lyrikos – odnoszący się do liry) – jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki.Janusz Sławiński (ur. 5 marca 1934 w Warszawie, zm. 1 listopada 2014 tamże) – polski teoretyk i historyk literatury, profesor nauk humanistycznych.

    Rodzaje rymów[ | edytuj kod]

    Podział ze względu na przestrzeń akcentującą:

  • męskie (oksytoniczne) – oparte na akcencie oksytonicznym, właściwe wierszowi sylabotonicznemu, jak zew – krew
  • żeńskie (paroksytoniczne) – posługujące się akcentem paroksytonicznym, nieodłączne od wiersza sylabicznego, np. woda – uroda
  • daktyliczne (proparoksytoniczne) – w języku polskim rzadkie, związane z akcentem proparoksytonicznym: zakochać się – rozszlochać się, metafizyka – ryzyka
  • bogate – charakteryzują się nagromadzeniem współbrzmień spółgłoskowych, np. „piąstkom – cząstkom”,
  • ubogie – nie mają wielu współbrzmień, np. „te – swe, mi – śni”,
  • głębokie (pogłębione) – obszar współdźwięczności wychodzi poza granice ustalone przez miejsce akcentowanej samogłoski; są równocześnie rymami bogatymi, np. „łabędzie – tak będzie”,
  • dokładne (pełne, ścisłe) – utrzymują pełną identyczność głoskową na obszarze współdźwięczności,
  • niedokładne – nie operują identycznością głosek w obrębie obszarów rymowych, np. „Wietnamu – baru”, „pokochali – tekstyliami”,
  • składane – ich przestrzeń rozciąga się poza granice pojedynczego wyrazu, np. „do dna – chłodna”,
  • łamane – tworzą ekscentryczny efekt intonacyjno–semantyczny, są stylistycznie sfunkcjonalizowane (patrz: „Gdy się człowiek robi starszy” Tadeusza Boya-Żeleńskiego),
  • przygodne – pojawiają się sporadycznie, np. „tyleż tędy co wszędy”,
  • gramatyczne – utworzone z wyrazów, których współbrzmienie wynika z identyczności końcówek gramatycznych, np. „spotkałem – uściskałem”,
  • niegramatyczne – utworzone z wyrazów należących do różnych kategorii gramatycznych, np. „świat cały – bez chwały”,
  • banalne (oklepane, częstochowskie) – utworzone z wyrazów często zestawianych ze sobą w pozycjach rymowych, tworzą ciąg wyeksploatowanych skojarzeń, np. „dal – żal”, „ojczyzna – blizna”, „kochać – szlochać”,
  • rzadkie (wyszukane, trudne) – przeciwieństwo rymów banalnych, charakteryzują się niezwykłością doboru wyrazów,
  • egzotyczne – wprowadzają słowa obce, np. „sto – Peugeot”,
  • homonimiczne – powtarzanie tych samych wyrazów, np. „stokroć – stokroć”,
  • kalamburowe – ujawniają dwuznaczność wyrazów i więzi znaczeniowe, np. „bogiń – albo giń”,
  • asonansowe – oparte na identyczności samogłoskowej, np. „plama – trawa”,
  • konsonansowe – oparte na identyczności spółgłoskowej, np. „gong – gang”.
  • Michał Głowiński (ur. 4 listopada 1934 w Warszawie) – polski teoretyk literatury, pisarz i znawca nowszych dziejów literatury polskiej, autor podręczników dla studentów polonistyki, prozy wspomnieniowej i esejów; wydał liczne prace poświęcone językowi w czasach PRL, szczególnie zjawisku nowomowy.Rym daktyliczny (proparoksytoniczny) pada na zgłoskę trzecią od końca (akcent proparoksytoniczny). Rymy tego rodzaju pojawiają się w wierszu polskim relatywnie rzadko.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Rym częstochowski – rodzaj połączenia rymowego wyrazów w wierszu, rymowance, piosence będący zestawieniem banalnym, powszechnie znanym, zbyt często stosowanym.
    Teresa Kostkiewiczowa, właśc. Teresa Kostkiewicz (ur. 1936 w Ościłowie) – polska literaturoznawczyni, profesor nauk humanistycznych, wykładowca akademicki.
    Lucylla Pszczołowska (ur. 9 września 1924 roku, zm. 24 lutego 2010 roku) – polska polonistka, badaczka historii wiersza polskiego oraz wersologii. Studia polonistyczne odbywała w czasie okupacji na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich w Warszawie, a po wojnie kontynuowała je na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim uzyskując tytuł magistra w 1948 roku. Od 1950 roku związana z Pracownią Poetyki Teoretycznej i Języka Literackiego w Instytucie Badań Literackich PAN, którą kierowała w latach 1981-1992.
    Rym egzotyczny - rym rzadki (wyszukany, niebanalny), który powstał w oparciu o słowa obce, nieprzyswojone w polszczyźnie, mające brzmienie całkiem odmienne niż wyrazy rodzime. Prawdziwym mistrzem rymu egzotycznego był Julian Tuwim.
    Rym żeński – rym polegający na zgodności brzmienia samogłosek przedostatniej i ostatniej sylaby (minimum półtorej sylaby od końca); towarzyszy mu akcent paroksytoniczny (przypadający na przedostatnią sylabę wyrazu).
    Gatunek literacki - forma utworu literackiego, podrzędna w stosunku do rodzaju literackiego, nadrzędna zaś do odmiany gatunkowej.
    Semantyka - dział językoznawstwa, zajmujący się znaczeniem w języku, a także relacją formy znaku językowego do treści oznaczanej w ujęciu synchronicznym i diachronicznym. Semantyka bada ponadto relacje między znaczeniem podstawowym wyrazu, a jego znaczeniem w konkretnym wypowiedzeniu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.