• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rwanda



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Juvénal Habyarimana
    Czaszki ofiar masakry w Rwandzie
    Paul Kagame
    Karisimbi

    Rwanda (Republika Rwandy, dawniej Ruanda) – państwo w środkowowschodniej Afryce o powierzchni 26,4 tys km². Rwanda graniczy z: Burundi (290 km), Demokratyczną Republiką Konga (217 km), Tanzanią (217 km) i Ugandą (169 km). W 2016 roku w Rwandzie mieszkało 11,901 mln mieszkańców. Językami urzędowymi są: rwanda, angielski i francuski. Stolicą państwa jest Kigali. Od 2006 roku Rwanda dzieli się na 5 prowincji (dawniej na 12). Walutą Rwandy jest frank rwandyjski.

    Kigali – stolica i największe miasto Rwandy. Położone jest w centrum państwa. Od uzyskania niepodległości przez kraj w 1962 stanowi jego największy ośrodek ekonomiczny, kulturalny i transportowy. Znajduje się tu dom i biura prezydenta Rwandy oraz biura ministerstw rządu.Tutsi (Watussi) – jedna z trzech grup ludności zamieszkujących Rwandę i Burundi, stanowiąca około 14% ludności tych krajów. Pozostałe dwie grupy to Twa i Hutu. Blisko milion osób tej grupy zamordowano podczas ludobójstwa w Rwandzie w 1994 roku.

    Rwanda należy do: Międzynarodowej Organizacji Pracy, Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Światowej Organizacji Handlu, Unii Afrykańskiej. W listopadzie 2009 roku Rwanda przystąpiła do Wspólnoty Narodów.

    Historia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Historia Rwandy.

    Pierwszymi mieszkańcami terytorium dzisiejszej Rwandy byli Pigmeje Twa. W I tysiącleciu n.e. zaczęły napływać ludy Hutu. Od XIV–XV w. zaczęli napływać koczowniczy pasterze Tutsi. Tutsi stopniowo podporządkowali Hutu, ale przyswajali ich język, zwyczaje oraz kulturę. Tutsi w XVII w. utworzyli silne scentralizowane feudalne państwo Rwanda. Rwanda miała stałą armię, na której czele stał mwami (dziedziczny władca). Większość mieszkańców Rwandy stanowili Hutu, ale władzę dzierżyli Tutsi. Społeczeństwo zorganizowane w swego rodzaju system kast: Tutsi zarządzali bydłem i ziemią, a rolnicy Hutu dzierżawili ją. Najniższą pozycję zajmowali Twa. Pod koniec XVII w. Rwanda walczyła z sąsiednim Urundi. W XIX w. Rwanda poszerzyła swoje terytorium, ustalając granice, które zachowały się do dzisiaj.

    Niepodległość – niezależność państwa od formalnego wpływu innych jednostek politycznych. Niepodległość można również określić jako suwerenność potencjalną.Gospodarka Rwandy jest słabo rozwinięta, wybitnie rolnicza, wyniszczona wojną domową. Dodatkowo rozwój utrudnia śródlądowe położenie, brak rezerw ziem uprawnych i duża erozja gleb. PKB na 1 mieszkańca 900 USD (2007). Inflacja: 6,7% (2006). Zadłużenie: 1,4 mld USD (2004). Poziom elektryfikacji wynosi 4,5% (2008).

    Pod koniec XIX w. do walki o afrykańskie kolonie włączyły się Niemcy. Na mocy układu helgolandzkiego z 1890 roku pomiędzy Niemcami a Wielką Brytanią tereny dzisiejszej Rwandy i Burundi znalazły się w niemieckiej strefie wpływów. W 1890 roku Rwanda przyjęła protektorat niemiecki, stając się częścią Niemieckiej Afryki Wschodniej. Podczas I wojny światowej w 1916 roku obszar Rwandy i Urundi (ówczesnej Burundi) zajęła Belgia. Od 1922 roku Belgowie administrowali Rwandą i Urundi jako terytorium mandatowym Ligi Narodów (od 1946 roku terytorium powiernicze Organizacji Narodów Zjednoczonych). Niemieccy i belgijscy kolonizatorzy zachowali dawne struktury, utrzymując tym samym przywileje Tutsi. Tutsi miało faktyczną władzę w Rwandzie (administracja europejska w Rwandzie w 1914 roku wynosiła 5 osób, a do 1936 roku wzrosła do 50). Europejczycy popierali chrystianizację Rwandy. Podczas okresu kolonialnego wprowadzono uprawy roślin na eksport (bawełna, kawa), dzięki czemu powstała grupa zamożnych Hutu, która wyrażała swoje niezadowolenie z pozycji Tutsi. W latach 50. XX w. powstały pierwsze organizacje polityczne ludności afrykańskiej (Ruch Emancypacji Ludu Hutu (PARMEHUTU) pod przywództwem Grégoire Kayibandy, Narodowa Unia Rwanda (UNAR) wyrażająca interesy Tutsi). Po ogłoszeniu przez Belgię przyznania Rwandzie autonomii w 1959 roku wybuchła wojna domowa na tle rywalizacji Tutsi i Hutu. W wyniku wojny kilka tysięcy Tutsi opuściło kraj. W 1960 roku w wyborach komunalnych wygrał Ruch Emancypacji Ludu Hutu. W 1961 pod wpływem narzuconego przez ONZ referendum zniesiono monarchię.

    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Baczwezi – duchy czczone przez ludy Tutsi i Hutu w Rwandzie, a także lud Ganda w Ugandzie. Stanowią istoty duchowe niższego rzędu, w hierarchii religijnej ustępują rozmaicie nazywanej Istocie Najwyższej. Dzielą się na trzy grupy:

    W 1962 roku ONZ zlikwidowała powiernictwo w Rwandzie–Urundi. Rwanda proklamowała niepodległość 1 lipca 1962 roku. Prezydentem państwa został Grégoire Kayibanda, którzy otrzymał reelekcje w 1965 i 1969 roku. Władzę w państwie objęła ludność Hutu. W latach 1963–1964 oraz 1972–1973 trwały walki etniczne i emigracja do Burundi i Ugandy prześladowanych Tutsi. W 1973 roku generał Juvénal Habyarimana przeprowadził bezkrwawy zamach stanu pod hasłem złagodzenia konfliktów etnicznych. Habyarimana zawiesił działalność parlamentu i partii politycznych. Władza Hutu utrzymała się. W 1975 roku powstał Narodowy Ruch Rewolucyjny na rzecz Rozwoju (MRND) z Habyarimaną na czele. Po referendum w 1978 roku przywrócono rządy cywilne, urząd prezydenta i parlament, jednocześnie wprowadzając system jednopartyjny (władzę w kraju sprawował MRND). Prezydentem został Habyarimana (reelekcje 1983 i 1988). W 1989 roku pogorszyła się sytuacja ekonomiczna Rwandy (na skutek spadku cen kawy na rynkach światowych i suszy).

    Ziemniak, kartofel, psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) – gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Nazwa ”ziemniak” odnosi się zarówno do całej rośliny, jak i do jej jadalnych, bogatych w skrobię bulw pędowych, z powodu których gatunek jest uprawiany na masową skalę. Roślina wywodzi się z Andów, gdzie udomowiono ją ok. 8 tysięcy lat temu. Ziemniak został przywieziony do Europy w końcu XVI wieku, w ciągu następnych stuleci stał się integralną częścią wielu kuchni z całego świata. Obecnie jest czwartą pod względem produkcji rośliną uprawną (po pszenicy, ryżu i kukurydzy).Bank Światowy (ang. World Bank) rozpoczął działalność jako efekt postanowień konferencji w Bretton Woods z lipca 1944. Główną przesłanką dla jego stworzenia była przede wszystkim chęć odbudowy zniszczonych II wojną światową krajów Europy i Japonii. Istotnym celem statutowym było również wsparcie dla rozwijających się krajów Azji, Ameryki Łacińskiej i Afryki. Obecnie zrzesza on 188 krajów członkowskich. Siedzibą Banku Światowego jest Waszyngton.

    W październiku 1990 roku wybuchła wojna domowa zapoczątkowana atakiem z terenu Ugandy partyzantów Tutsi należących do Rwandyjskiego Frontu Patriotycznego (FRP). Rządowi Rwandy pomagały belgijskie, francuskie i zairskie oddziały. Wobec zagrożenia ze strony wojsk rebelianckich w 1991 roku Habyarimana znowelizował konstytucję, wprowadził system wielopartyjny i zagwarantował wolność prasy. W 1993 MRND i FRP zawarły porozumienie pokojowe pod egidą ONZ. Porozumienie przewidywało utworzenie rządu tymczasowego z udziałem obu stron oraz powrót Tutsi z Ugandy. W kwietniu 1994 w katastrofie lotniczej zginął Habyarimana. Gwardia prezydencka (składająca się głównie z Hutu) obwiniła Tutsi o spowodowanie wypadku.

    Burundi (buˈɾundi), oficjalnie Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi; fr. République du Burundi) – państwo śródlądowe położone w Afryce Wschodniej. Graniczy z Rwandą od północy, Tanzanią od wschodu i południa, oraz z Demokratyczną Republiką Kongo od zachodu. Kasyteryt – minerał należący do gromady tlenków. Minerał należy do grupy minerałów rzadkich, występujących tylko w niektórych regionach Ziemi.
     Osobny artykuł: Ludobójstwo w Rwandzie.

    Śmierć prezydenta stała się pretekstem do przeprowadzenia masakry ludności Tutsi. Mordy na Tutsi przeprowadzała armia oraz bojówki Hutu (Interahamwe). W wyniku wojny zginęło ok. 500–800 tys. Rwandyjczyków, a ponad 2 mln uciekło do sąsiednich państw (gł. do Zairu). W wyniku kilkumiesięcznych walk FRP opanowała całą Rwandę. W lipcu 1994 roku prezydentem został Pasteur Bizimungu. W tym samym czasie powstał tymczasowy rząd koalicyjny z udziałem przedstawicieli Hutu i Tutsi. W celu ochrony zagrożonej ludności cywilnej, od czerwca do sierpnia 1994 roku w Rwandzie stacjonowały francuskie wojska. W sierpniu 1994 roku do Rwandy przybyły siły interwencyjne ONZ. Pomimo formalnego zakończenia wojny setki tysięcy Hutu uciekło do sąsiedniego Zairu. W 1994 roku Rada Bezpieczeństwa ONZ powołała Międzynarodowy Trybunał Karny w Arushy, który miał osądzić popełnione zbrodnie. W latach 1996–1999 Rwanda zaangażowała się w konflikt w Demokratycznej Republice Konga. Rząd tłumaczył swoje działania koniecznością obrony granic przed rebeliantami Hutu. Podczas działań w Demokratycznej Republice Konga armia rwandyjska czerpała dochody z wydobycia bogactw naturalnych na okupowanych przez siebie terenach. W marcu 2000 roku prezydentem Rwandy został Paul Kagame (Tutsi). W 2003 roku Kagame po raz drugi wygrał wybory.

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Stowarzyszenie Kościołów Zielonoświątkowych w Rwandzie (ang. Association of Pentecostal Churches in Rwanda) – największa spośród zielonoświątkowych denominacji w Rwandzie. Kościół Zielonoświątkowy z siedzibą w Kigali obejmuje ok. 1.000.000 wiernych.

    W lipcu 2002 roku Rwanda oraz Demokratyczna Republika Konga podpisały porozumienie, na mocy którego do października 2002 roku rwandyjskie oddziały miały opuścić okupowane tereny. Władze kongijskie miały zagwarantować pomoc w rozbrajaniu bojówek Hutu odpowiedzialnych za masakrę w 1994 roku. W maju 2003 roku w referendum przyjęto projekt nowej konstytucji, która zakazała m.in. podsycanie nienawiści na tle etnicznym. W maju 2010 roku Paul Kagame ponownie wygrał wybory prezydenckie. Opozycja zarzuciła prezydentowi o sfałszowanie wyborów. W sierpniu 2017 roku Kagame ponownie wygrał wybory, zdobywając 99% głosów.

    Suahili, swahili (nazwa w języku suahili: kiswahili) – język z rodziny bantu. Używany w Afryce Środkowej i Wschodniej (Kenia, Tanzania, Demokratyczna Republika Konga, Uganda), jest językiem kontaktowym. Zapisywany zarówno alfabetem łacińskim (obecnie) jak i arabskim (dawniej). Składa się z ok. 20 dialektów (kiamu, kimwita, kingwana i inne). Najczęściej używanym (tzw. standard swahili) jest dialekt unguja wywodzący się z Zanzibaru. Językiem suahili jako ojczystym posługuje się około 800 tysięcy ludzi.Pentekostalizm (ruch zielonoświątkowy) – odłam chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie.

    Ustrój polityczny[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Ustrój polityczny Rwandy.

    Zgodnie z konstytucją z 2003 roku Rwanda jest republiką. Prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych na siedmioletnią kadencję. Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament, składający się z Senatu i Izby Deputowanych. Senat (o ośmioletniej kadencji) liczy 26 członków (12 wybieranych w wyborach pośrednich i 14 mianowanych). Izba Deputowanych (o pięcioletniej kadencji) liczy 80 członków (53 pochodzi z wyborów powszechnych, a 27 mianują rady lokalne i organizacje społeczne). Władzę wykonawczą pełni rząd z premierem, którego powołuje prezydent.

    Kościół Adwentystów Dnia Siódmego (ang. Seventh-day Adventist Church, w skrócie SDA Church) – kościół chrześcijański, wywodzący się z grona wyznań protestanckich, będących wynikiem przebudzenia adwentowego, jakie nastąpiło w pierwszej połowie XIX wieku na terenie Ameryki Północnej.Złocień (Chrysanthemum) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego 37 gatunków pochodzących głównie z Azji Wschodniej, dwa tylko gatunki występują naturalnie również w Europie. Gatunkiem typowym jest Chrysanthemum indicum L..


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Tantal (Ta, łac. tantalium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od Tantala – postaci w mitologii greckiej.
    Międzynarodowy Fundusz Walutowy, MFW (ang. International Monetary Fund, IMF) – międzynarodowa organizacja w ramach ONZ, zajmująca się kwestiami stabilizacji ekonomicznej na świecie. Dostarcza pomocy finansowej zadłużonym krajom członkowskim, które w zamian są zobowiązane do dokonywania reform ekonomicznych i innych działań stabilizujących.
    Kawowiec, kawa (Coffea L.) – rodzaj wiecznie zielonych krzewów i drzew z rodziny marzanowatych. Obejmuje 104 gatunki. W większości pochodzą one z terenu Afryki, niektóre tylko z Azji. Niektóre z nich są uprawiane.
    Niemiecka Afryka Wschodnia (niem.: Deutsch-Ostafrika) – niemiecka kolonia w środkowo-wschodniej Afryce obejmująca Tanganikę, Rwandę i Burundi. Obecnie większość tego obszaru należy do Tanzanii. Kolonia zajmowała obszar ok. 994 tys. km².
    Herbata – napar przyrządzany z liści i pąków grupy roślin, nazywanych tą samą nazwą, należących do rodzaju kamelia (Camellia). Rośliny te są do siebie podobne, traktowane jako odrębne gatunki lub odmiany jednego gatunku – herbaty chińskiej (Camellia sinensis). Dawniej zaliczano je do rodzaju Thea, różnią się od innych kamelii zawartością substancji swoistych i kilkoma drobnymi cechami morfologicznymi. W Chinach opisuje się ją znakiem 茶, który jest jednak różnie czytany w zależności od dialektu: tê – dialekt hokkien (czego odmiany są często obecne w językach zachodniej Europy) oraz chá, w dialekcie kantońskim i mandaryńskim (z odmianami tej wymowy popularnymi na wschodzie – Indie, Iran, Turcja, Rosja, Czechy). Polska nazwa herbata to zbitka pochodząca od łac. herba thea (gdzie herba oznacza po prostu „ziele” podobnie jak yerba; wariant hierba; w hiszpańskim yerba mate). Rośliny uprawiane są w wielu krajach strefy zwrotnikowej, także poza Azją, dla pączków i liści, z których po uprzednim przygotowaniu (suszenie, czasami fermentacja) przyrządza się napar.
    Wilec ziemniaczany (Ipomoea batatas (L. Poir.) – gatunek byliny należący do rodziny powojowatych, znany pod nazwami: batat, patat lub słodki ziemniak. Pochodzi z Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej. Nie jest znany w dzikim stanie, jest natomiast popularny w uprawie w całej strefie tropikalnej.
    Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.064 sek.