• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rutenizacja

    Przeczytaj także...
    Ziemie Zabrane, prowincje zabrane (ros. Западный край, Kraj Zachodni) – wschodnie województwa Rzeczypospolitej zagarnięte w latach 1772–1795 przez Imperium Rosyjskie w wyniku rozbiorów, tereny zaboru rosyjskiego z wyłączeniem terytorium Królestwa Polskiego.Język ruski (nazywany od XIX wieku także staroukraińskim albo starobiałoruskim, a jego wczesna forma staroruskim; w literaturze występuje jako руский языкъ lub русский языкъ) – dawny język wschodniosłowiański, którym posługiwano się na Rusi, w Hospodarstwie Mołdawskim i Wielkim Księstwie Litewskim.
    Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .

    Rutenizacja – proces przyswajania lub narzucania kultury rusińskiej.

    Średniowiecze[]

    Przed okresem kształtowania się państwowości polskiej (X wiek) i ścierania się wzajemnych wpływów polsko-ruskich (X-XI wiek) na obszarze Grodów Czerwieńskich, element zachodniosłowiański (lechicki) obejmował swym zasięgiem tereny pomiędzy górnym i środkowym Sanem, górnym i częściowo środkowym Bugiem, natomiast na wschodzie enklawy zachodniosłowiańskie sięgały po rzekę Styr. Tereny te, pierwotnie zachodniosłowiańskie, uległy rutenizacji (zruszczeniu) po 981 roku, po tym, jak Grody Czerwieńskie należące do państwa księcia Mieszka I zostały podbite przez Ruś Kijowską. W następstwie podboju ruski książę Jarosław I Mądry przeprowadził w latach 30. XI stulecia akcję kolonizacyjną, która zaczęła się w 1031 od przesiedlenia znacznej części ludności lędziańskiej nad rzekę Roś na Naddnieprzu, gdzie długo zachowywała ona swą odrębność etniczną. Kolejnym etapem było osiedlanie się na tych terenach ludności ruskiej uchodzącej przed niewolą z głębi Rusi po najazdach mongolskich w XIII stuleciu. Rutenizujący wpływ miała również działalność cerkwi prawosławnej metropolii kijowskiej.

    Lędzianie, także Lachowie, Lędzanie, Lędzice, Lendisi, Lendzaninoi, staronormańskie Laesa, Laesar (1031), staroruskie Лѧхъ (Lęch/Ljach/Lach) (1115) – zachodniosłowiańskie plemię lechickie zamieszkujące tereny pogranicza dzisiejszej Polski i Ukrainy.Historia nowożytna, dzieje nowożytne, nowożytność – epoka w historii następująca według tradycyjnej periodyzacji po średniowieczu i poprzedzająca XIX wiek (jako epokę). Za jej datę początkową uznaje się najczęściej upadek Konstantynopola, a tym samym cywilizacji bizantyńskiej (1453) lub odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (1492). Obie te daty mają wyłącznie charakter umowny – upadek Bizancjum miał bardzo ograniczony wpływ na rozwój kultury europejskiej, natomiast ekspansja europejska w kierunku zachodnim i południowym miała przynieść skutki dopiero w XVI wieku. Realnymi wyznacznikami przejścia od epoki średniowiecznej do nowożytnej są natomiast przemiany kulturowe, polityczne, państwowe, ideologiczne i w ograniczonym stopniu techniczne. W historii świata za umowne zakończenie epoki najczęściej uznaje się wybuch rewolucji francuskiej, a rzadziej kongres wiedeński.

    Ponowne scalenie terenów między Sanem, Bugiem i Styrem z Koroną Królestwa Polskiego nastąpiło w XIV stuleciu i przyczyniło się do napływu na nie ludności z sąsiedniej Małopolski, a co za tym idzie – repolonizacji bądź polonizacji.

    Także warstwy społeczeństwa litewskiego w średniowieczu doświadczyły intensywnej i o dużej skali rutenizacji. Miała ona miejsce w okresie, gdy Wielkie Księstwo Litewskie wchłonęło ogromne obszary ówczesnych ziem ruskich o znacznie wyższym poziomie kultury niż ten panujący na Litwie właściwej. Wskutek tego język litewski został całkowicie wyparty na rzecz języka ruskiego.

    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.Grody Czerwieńskie (Ziemia czerwieńska) (niem. Rotburgenland, ukr. Червенські городи, węg. Vörösföldnek) – powszechnie przyjęta w historiografii nazwa ziem stanowiących w X i XI wieku przedmiot rywalizacji polsko-ruskiej.

    Nowożytność i XIX wiek[]

    W epoce nowożytnej rutenizacja dotykała głównie chłopów katolickich, którzy byli sprowadzani przez polskich magnatów kresowych na swoje majątki. Początek XIX wieku i fala degradacji kultury polskiej przez rosyjskiego zaborcę na Ziemiach Zabranych, zwłaszcza oświaty spowodowała znaczne osłabienie wpływu idei jagiellońskiej i oddziaływania kościoła katolickiego na polskich Kresach Wschodnich. Przyczyniło się to do zrutenizowania się odsetka polskiego ziemiaństwa i szlachty. Część z nich wróciła do swoich polskich korzeni w momencie odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku.

    Jarosław I Mądry (norm. Konug Jarisleif; ukr. Ярослав I Мудрий, ros. Ярослав Мудрый) (ur. 978, zm. 20 lutego 1054) – pochodził z dynastii Rurykowiczów, syn i następca Włodzimierza I Wielkiego i Rognedy, wielki książę Rusi Kijowskiej (Gardariki) od 1016.Kultura polska dotyczy kultury rozwijającej się na obszarze Polski rozumianym historycznie ze względu a zmienność granic państwa i okres rozbiorów. Odnosi się także do kultury tworzonej na emigracji, Wielkiej i współczesnej. Jest częścią kultury europejskiej. Jej specyficzny charakter to rezultat mieszania się wpływów kultury zachodnioeuropejskiej i wschodniej, w szczególności Bliskiego Wschodu, a także własny rodzaj obyczajowości kształtujący polskie tradycje.

    Zobacz też[]

  • Ukrainizacja – proces przyswajania lub przymusowego narzucania języka lub kultury ukraińskiej

  • Bibliografia[]

  • Encyklopedia Kresów, praca zbiorowa, Kraków 2004
  • Henryk Paszkiewicz, Początki Rusi, Kraków 1996



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mieszko I (ur. 922-945, zm. 25 maja 992) – książę Polski z dynastii Piastów sprawujący władzę od ok. 960 r. Syn Siemomysła, wnuk Lestka. Ojciec Bolesława I Chrobrego, Świętosławy-Sygrydy, Mieszka, Lamberta i Świętopełka. Brat Czcibora. Po kądzieli dziadek Kanuta Wielkiego.
    Prawosławna metropolia kijowska - prowincja administracyjna Kościoła prawosławnego z siedzibą w Kijowie. Metropolia została założona między 976 a 998 rokiem. Jej metropolici uznawali zwierzchność patriarchy konstantynopolitańskiego. Organizacja wewnętrzna była wzorowana na kościele w Cesarstwie Bizantyjskim.
    Ukraina, łac. Ucraina (Ukraina Naddnieprzańska, Naddnieprze, rzadziej Ukraina Kijowska) – kraina historyczna położona w centralnej i południowo-wschodniej Ukrainie, na wschód od Podola i Wołynia, między Bohem a Worsklą, w dorzeczu Dniepru, do roku 1793 (drugiego rozbioru Polski) w południowo-wschodniej Rzeczypospolitej.
    Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty; dzielnica historyczna Polski. Stolicą Małopolski jest Kraków.
    Zabór rosyjski – część terytorium państwowego I Rzeczypospolitej zajęta przez Imperium Rosyjskie w wyniku rozbiorów Polski (1772–1795); obejmował Ziemie Zabrane i Królestwo Polskie.
    Rusini (Rusnacy, Ruśniacy lub Rusowie, dawniej też Rusacy, Rosjanie od gr. Ρωσία = Ruś/Русь) – termin odnoszący się do wschodniosłowiańskich narodów bądź grup etnicznych:
    Henryk Paszkiewicz (ur. 10 marca 1897 w Łodzi, zm. 8 grudnia 1979 w Londynie) – polski historyk, mediewista, analityk najstarszych źródeł ruskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.