Ruprecht I legnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ruprecht I, Rupert I (ur. 27 marca 1347, zm. styczeń 1409) – w latach 1364–1409 razem z braćmi książę legnicki (do 1373 regencja), w latach 1397–1401 regent w księstwie głogowsko-żagańskim.

Karol IV Luksemburski (ur. 14 maja 1316 w Pradze, zm. 29 listopada 1378 tamże) – syn i następca Jana Luksemburskiego oraz Elżbiety, córki króla Wacława II, siostry króla Wacława III – z dynastii Przemyślidów. Margrabia Moraw od 1334, hrabia Luksemburga 1346–1353, król rzymski od 1346, król czeski od 1346 jako Karol I, Święty Cesarz Rzymski od 1355, margrabia Brandenburgii 1373-1378. Na chrzcie otrzymał zwyczajowe u Przemyślidów imię Wacław, ale przy bierzmowaniu przyjął imię Karol.Rzesza (niem. Reich) – historyczne określenie państwa niemieckiego. Stosowane dla podkreślenia jedności autonomicznych niemieckich regionów lub państw regionalnych.

Rupert był najstarszym synem księcia legnickiego Wacława I i księżniczki cieszyńskiej Anny (urodzonym dopiero po ośmiu latach małżeństwa).

W 1364 Rupert wraz z młodszym rodzeństwem (braćmi Wacławem II, Bolesławem IV i Henrykiem VIII oraz siostrą Jadwigą) został osierocony przez ojca i znalazł się pod opieką stryja, księcia brzeskiego, Ludwika I.

Rok później Rupert wraz ze stryjecznym bratem (Henrykiem VII z Blizną) udał się z cesarzem Karolem IV na jego wyprawę po koronę królestwa Arles. Rupert odwiedził wtedy Awinion, gdzie wystarał się u papieża Urbana V o zniesienie klątwy kościelnej ciążącej na jego ojcu.

Hołd lenny (łac. homagium) – ceremonia uroczystego zawarcia kontraktu lennego. Podczas niej następowało homagium: wasal klękał przed swoim seniorem i składał mu uroczystą przysięgę wierności, zobowiązując się do niesienia pomocy swojemu seniorowi w radzie (łac. consilium) i ofiarując pomoc zbrojną (łac. auxilium). Następowała wówczas inwestytura, czyli formalne przekazanie lenna wasalowi.Bolesław IV legnicki (ur. pomiędzy 1349 a 1352, zm. 3 lub 4 marca 1394) – razem z braćmi w latach 1364-1394 formalny książę legnicki (do 1373 regencja stryja Ludwika I).

W 1370 książę wziął udział w sejmie Rzeszy w Norymberdze, gdzie po raz pierwszy zaakcentował swoje poglądy polityczne.

Regencja stryja Ludwika trwała aż do osiągnięcia pełnoletniości przez Ruperta, to znaczy do 1373, i mimo formalnego objęcia przez najstarszego syna Wacława pełni rządów w dalszym ciągu utrzymywała się ścisła współpraca między stryjem a bratankiem. Rupert zgodził się pod naciskiem Ludwika na zawarcie, 2 grudnia 1372, układu z rodzeństwem o niedzieleniu księstwa przez okres dziesięciu lat. Porozumienie to było w następnych latach przedłużane i umożliwiło Rupertowi sprawowanie rzeczywistej władzy kosztem młodszych braci (chociaż formalnie Wacław II, Bolesław IV i Henryk VIII byli jego współrządcami).

Norymberga (niem. Nürnberg) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Środkowa Frankonia, siedziba regionu Industrieregion Mittelfranken oraz powiatu Norymberga. Położone nad rzeką Pegnitz (nieco powyżej jej ujścia do rzeki Regnitz), gospodarcza i kulturalna stolica Frankonii, drugie co do wielkości miasto w Bawarii. Liczy 510 602 mieszkańców (31 grudnia 2011). Najbliżej położone duże miasta: Monachium – ok. 150 km na południowy wschód, Stuttgart – ok. 156 km na południowy zachód i Frankfurt nad Menem – ok. 186 km na północny zachód. Miasto zniszczone podczas II wojny światowej, odbudowane.Henryk VIII (ur. pomiędzy 1350 a 1359, zm. 12 grudnia 1398) – książę legnicki formalnie w latach 1373-1398, biskup kujawski w latach 1389-1398 z dynastii Piastów.

W kolejnych latach Rupert aktywnie uczestniczył w polityce dynastycznej stryja, zawierając w Pradze (21 maja 1379) układ z królem czeskim Wacławem IV (jednocześnie składając mu hołd lenny) o możliwości wzajemnego dziedziczenia posiadłości przez wszystkich potomków Bolesława III Rozrzutnego.

Henryk VII z Blizną (brzeski) (ur. pomiędzy 1343 a 1345, zm. 11 lipca 1399) – od 1361/1362 koregent w dzielnicy ojca, książę w Niemczy od 1395, brzesko-oławski i namysłowski od 1398.Urban V (łac. Urbanus V, właśc. Guillaume de Grimoard OSB; ur. w 1310 w Le Pont-de-Montvert, zm. 19 grudnia 1370 w Awinionie) – papież w okresie od 28 września 1362 do 19 grudnia 1370, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Niestety 6 stycznia 1383 Rupert musiał wyrazić zgodę na rezygnację ze wszelkich pretensji do księstw: wrocławskiego, świdnickiego i jaworskiego.

W 1397, po śmierci szwagra, księcia głogowsko-żagańskiegoHenryka VIII Wróbla – Rupert objął na okres czterech lat rządy regencyjne w imieniu małoletnich siostrzeńców.

Śmierć w 1398 Ludwika I i niespełna rok później Henryka VII z Blizną uczyniła Ruperta głową rodziny Piastów legnicko-brzeskich. Umożliwiło to Rupertowi zostanie mediatorem w sporach śląskich dynastów (w 1399 był mediatorem między książętami opolskimi a biskupem lubuskim Janem Borschnitzem, zaś w 1400 pośredniczył w ugodzie między synami Ludwika I o podział ojcowizny).

Awinion (fr. Avignon, prowans. Avinhon) — miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje zamek papieży (Palais des Papes).Wacław IV Luksemburski (ur. 26 lutego 1361, zm. 16 sierpnia 1419) – król niemiecki 1378-1400 i czeski 1378-1419, książę Luksemburga 1383–1419. Syn Karola IV Luksemburskiego.

17 lipca 1402 Rupert został wybrany we Wrocławiu naczelnikiem ogólnośląskiego związku obronnego, mającego zapobiec anarchii powstałej po uwięzieniu króla Wacława IV.

W polityce wewnętrznej jednym z podstawowych problemów panowania Ruperta była konieczność spłacenia olbrzymich długów odziedziczonych jeszcze po ojcu i dziadku (z powodzeniem) i kwestia unikania zadrażnień z Kościołem katolickim (co w związku z objęciem biskupstwa wrocławskiego przez brata Wacława II nie sprawiło kłopotów).

Wacław I legnicki (ur. pomiędzy 1310 a 1318, zm. 2 czerwca 1364) – książę namysłowski w latach 1338-1342 i legnicki w latach 1342-1345 wraz z bratem Ludwikiem I, w latach 1345-1346 w wyniku podziału księstwa legnickiego w Chojnowie i Złotoryi, w latach 1346-1349 całość księstwa legnickiego, w 1348 lub 1349 strata Lubina, w 1358 uzyskana połowa księstwa brzesko-oławskiego, Namysłów i Byczyna, sprzedana następnie linii świdnickiej, w 1359 w wyniku nowego podziału Legnica i Złotoryja.Henryk VIII Młodszy (Wróbel) (ur. pomiędzy 1357 a 1363 r., zm. 14 marca 1397 r. w Szprotawie) - formalny książę żagańsko-głogowski w latach 1369-1378, od 1378 roku w wyniku podziału w Zielonej Górze, Szprotawie, Kożuchowie, Przemkowie i Sulechowie, od 1395 właściciel połowy Głogowa, Ścinawy i Bytomia Odrzańskiego, od 1397 przejście Ścinawy pod rządy linii oleśnickiej), tytułował się księciem żagańskim, zielonogórskim, szprotawskim i głogowskim.

Tak jak stryj Ludwik, Rupert I był hojnym mecenasem kultury (przyczynił się do napisania przez kanonika brzeskiego Piotra z Byczyny Kroniki książąt polskich).

Rupert I był żonaty z księżniczką żagańską Jadwigą – córką Henryka V Żelaznego a wdową po ostatnim królu polskim z dynastii Piastów, Kazimierzu Wielkim – z którą dochował się dwóch córek: Barbary (ur. między 1372 a 1384, zm. w maju 1435 lub 1436), wydanej za elektora Saksonii z dynastii askańskiej, i Agnieszki (ur. przed 1385, zm. po 1411), klaryski w klasztorze we Wrocławiu.

Dynastia askańska – ród niemiecki panujący w Brandenburgii, Saksonii oraz kilku mniejszych księstwach: Saksonia-Lauenburgu, Anhalt. Jej przedstawicielka z linii Anhalt-Zerbst - Zofia Augusta Fryderyka - rządziła także pod imieniem Katarzyna II Wielka, jako imperatorowa Rosji. Dynastia wzięła nazwę od łacińskiej nazwy miasta Aschersleben – Askania (lub też Ascharia).Jawor (pol. hist. do 1203 Jawr, niem. Jauer) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim. Historycznie leżące na Dolnym Śląsku. W latach 1975–1998 miasto należało administracyjnie do województwa legnickiego.

Rupert I legnicki pochowany został w kolegiacie Bożego Grobu w Legnicy.

Bolesław (Bolko) III Rozrzutny (Hojny) (ur. 23 września 1291, zm. 21 kwietnia 1352) – książę na Legnicy, Brzegu i Wrocławiu w latach 1296-1311 (samodzielne rządy od 1306, formalnie razem z młodszymi braćmi), 1306-1307 w Kaliszu, 1308-1311 w Opawie, od 1311 książę brzeski, 1312-1342 legnicki, 1323-1338 w Namysłowie, od 1329 dziedziczny lennik czeski.Księstwo Legnickie (niem. Herzogtum Liegnitz) – dawne księstwo śląskie ze stolicą w Legnicy, istniejące w latach 1248-1675.




Warto wiedzieć że... beta

Legnica (dawniej Lignica, czes. Lehnice, niem. Liegnitz, łac. Lignitium) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, w środkowej części województwa dolnośląskiego, na równinie legnickiej, położone nad rzekami: Kaczawą (lewy dopływ Odry) i wpadającą do niej Czarną Wodą.
Świdnica (niem. Schweidnitz, czes. Svídnice) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim. Miasto leży historycznie na Dolnym Śląsku, na Przedgórzu Sudeckim, nad rzeką Bystrzycą. Od 2004 r. siedziba diecezji świdnickiej. Świdnica wchodzi w skład Aglomeracji Wałbrzyskiej..
Jadwiga żagańska (ur. pomiędzy 1340 a 1350, zm. 27 marca 1390 w Legnicy) – młodsza córka Henryka V Żelaznego, księcia żagańskiego i Anny płockiej, żona Kazimierza Wielkiego i Ruprechta Legnickiego, królowa Polski.
Biskupi wrocławscy − biskupi diecezjalni i biskupi pomocniczy diecezji, a następnie (od 1930) archidiecezji wrocławskiej.
Henryk III Biały (ur. między 1227 a 1230, zm. 3 grudnia 1266) – książę wrocławski w latach 1248-1266 z dynastii Piastów.
Kazimierz III Wielki (ur. 30 kwietnia 1310 w Kowalu, zm. 5 listopada 1370 w Krakowie) – najmłodszy syn Władysława I Łokietka i Jadwigi Bolesławówny, król Polski w latach 1333–1370, ostatni monarcha z dynastii Piastów na tronie polskim.
Henryk V Żelazny (ur. między 1312 a 1321 – zm. 13 kwietnia 1369), w latach 1342-1369 książę żagański, od 1344 dziedziczny lennik czeski, od 1349 na połowie Głogowa, od 1363 na połowie Ścinawy.

Reklama