• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ruch praw obywatelskich



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    James Earl Ray (ur. 10 marca 1928 w Alton w Illinois, zm. 23 kwietnia 1998 w Nashville w Tennessee) - amerykański przestępca, skazany na 99 lat więzienia za zabójstwo 4 kwietnia 1968 roku w Memphis w stanie Tennessee amerykańskiego społecznika, przeciwnika segregacji rasowej, pastora Martina Luthera Kinga.Proklamacja Emancypacji (ang. Emancipation Proclamation) to akt prawny wydany 22 września 1862 roku przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Abrahama Lincolna znoszący niewolnictwo na obszarach Skonfederowanych Stanów Ameryki.
    Marsz na Waszyngton (28 sierpnia 1963)

    Ruch praw obywatelskich (ew. ruch na rzecz praw obywatelskich) – czynny w latach 50. i 60. XX w. ruch społeczny, dążący metodami pokojowymi do zniesienia segregacji rasowej w Stanach Zjednoczonych.

    Spis treści

  • 1 Kontekst historyczny
  • 2 Powstanie ruchu
  • 3 Protesty i sit-ins
  • 4 Freedom Riders
  • 5 Sukcesy i wygaśnięcie ruchu
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • Kontekst historyczny[]

    Jednym z celów Unii w wygranej przez nią wojnie secesyjnej (1861–1865) było zniesienie niewolnictwa (Proklamacja Emancypacji z 1862). Po wojnie trzema poprawkami do Konstytucji rozciągnięto prawa obywatelskie na Afroamerykanów. Poprawką 13 (1865) zniesiono niewolnictwo, poprawka 14 (1868) gwarantowała prawa i wolności obywatelskie, a poprawka 15 (1870) dawała czarnoskórym mężczyznom prawa wyborcze.

    Montgomery – stolica amerykańskiego stanu Alabama, siedziba hrabstwa Montgomery. Dzięki populacji liczącej 205 764 mieszkańców (2010), Montgomery stanowi 2. pod względem wielkości miasto w stanie Alabama (ustępując Birmingham), a zarazem 103. w Stanach Zjednoczonych. Montgomery to ponadto centrum obszaru metropolitalnego o tej samej nazwie, który w 2010 roku zamieszkiwało 374 536 osób, czyniąc go 4. pod względem wielkości w Alabamie i 136. w skali państwa.14. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Wprowadzała prawa gwarantowane i korzyści jakie wynikają z obywatelstwa. Poprawka weszła w życie 9 lipca 1868 roku.

    Nadal jednak, w szczególności na Południu, utrzymywał się system dyskryminacji rasowej. Na poziomie lokalnym utrwaliły ją liczne regulacje prawne, określane jako prawa Jima Crowa. Jako że dyskryminacja rasowa była niezgodna ze znowelizowaną konstytucją, przeciwnicy równouprawnienia Afroamerykanów wskazywali, że ich celem jest segregacja rasowa ujęta w formie doktryny Separate but equal (odrębni, lecz równi). W wyroku z 18 maja 1896 w sprawie Plessy v. Ferguson Sąd Najwyższy uznał konstytucyjność tej doktryny i wskazał, że organy władzy publicznej mogą ustanawiać prawa wymagające segregacji w placówkach publicznych. W praktyce separacja była formą dyskryminacji, prowadziła do zapewnienia czarnoskórej ludności dóbr gorszej jakości bądź w mniejszej ilości.

    I Have a Dream (pol. Mam marzenie) – popularna nazwa nadana historycznemu przemówieniu Martina Luthera Kinga, wygłoszonemu w czasie Marszu na Waszyngton, w którym poruszył problem nierówności rasowych pomiędzy białymi a czarnoskórymi mieszkańcami USA.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Jadłodajnia w Belle Glade, po prawej pomieszczenie dla białych, po lewej dla „kolorowych” (1939)

    W kwietniu 1905 w Niagara Falls w Kanadzie zebrało się grono czarnoskórych intelektualistów (m.in. W.E.B. Du Bois i William Monroe Trotter), którzy zainicjowali ruch (zwany Ruchem Niagara) mający na celu emancypację Afroamerykanów i zniesienie dyskryminacji rasowej. W 1909 do ruchu przyłączyli się biali sprzymierzeńcy, tworząc Krajowe Stowarzyszenie Postępu Ludzi Kolorowych (National Association for the Advancement of Colored People) z Du Boisem jako przewodniczącym. Celem organizacji było dążenie metodami pokojowymi do zniesienia rozdźwięku między konstytucyjnymi prawami gwarantowanymi przez Konstytucję a rzeczywistą praktyką społeczną. Organizacja realizowała swoje cele za pomocą zmian w prawie (m.in. lobbing za prawodawstwem zwalczającym lincze) czy poprzez procesy wymierzone w dyskryminujące umowy lub akty prawne (litygacja strategiczna). Doprowadziło to do wydania serii korzystnych wyroków znoszących różne praktyki dyskryminacyjne, z których najważniejszy był wyrok Sądu Najwyższego z 17 maja 1954 w sprawie Brown v. Board of Education, przełamujący precedens Plessy v. Ferguson. Sąd Najwyższy wskazał w nim, że segregacja rasowa i doktryna Separate but equal w szkołach publicznych są niezgodne z Konstytucją. Wyrok spotkał się ze sprzeciwem stanów południowych. W 1955 doszło w Mississippi do linczu na 14-letnim Emmecie Tillu.

    Obywatelskie nieposłuszeństwo (civil disobedience) – celowe działanie łamiące konkretne przepisy prawne w imię przekonania, że owe przepisy rażąco naruszają wartości istotne dla stosującego nieposłuszeństwo obywatelskie – połączone ze świadomością możliwości poniesienia negatywnych konsekwencji prawnych.Black Power (Czarna siła) - slogan odnoszący się do aspiracji wielu Afrykanów (zarówno w samej Afryce, jak i poza nią) do samookreślenia - idei, że Afrykanie powinni mieć swoją własną władzę, a nie być poddani władzy obcego rządu. Termin "obcy rząd" dotyczy rządów składających się z nie-Afrykanów, których instytucje są zbudowane na obcych Afrykanom tradycjach.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Separate but equal (pl. odosobnieni, lecz równi) – termin opisujący system segregacji, który usprawiedliwia udostępnianie różnym grupom społecznym osobnych usług i dóbr, jednak o identycznej jakości.
    Ku Klux Klan (KKK) – organizacja rasistowska, utworzona w miejscowości Pulaski w Stanach Zjednoczonych, częściowo zakonspirowana, walcząca o utrzymanie supremacji białych w USA i dążąca do ograniczenia praw Afroamerykanów, Żydów oraz katolików (mimo iż jego członkowie uważali KKK za stowarzyszenie chrześcijańskie), zorganizowane na wzór tajnego stowarzyszenia. Powstała w XIX wieku (po wojnie secesyjnej), reaktywowana w 1915 roku, w szczytowym momencie posiadała ok. 4 mln członków w całych Stanach Zjednoczonych. Począwszy od lat 30. popularność KKK zaczęła jednak gwałtownie spadać i w konsekwencji w 1944 roku organizacja została rozwiązana. Po II wojnie światowej ruch zaczął się odradzać, ale w znacznie bardziej ograniczonej formie. Z powodu dopuszczania się przemocy na tle rasowym i religijnym był zwalczany przez Kongres Stanów Zjednoczonych i władze federalne. Na przełomie XX i XXI wieku składał się z szeregu marginalnych i niezależnie od siebie działających organizacji. Można więc mówić w perspektywie historycznej o co najmniej trzech Ku-Klux-Klanach, niezależnych i nie zachowujących ciągłości swojej historii.
    Rasizm, dyskryminacja rasowa (z fr. le racisme od la race – ród, rasa, grupa spokrewnionych) – zespół poglądów głoszących tezę o nierówności ludzi, a wynikająca z nich ideologia przyjmuje wyższość jednych ras nad innymi. Przetrwanie tych "wyższych" ras staje się wartością nadrzędną i z racji swej wyższości dążą do dominowania nad rasami "niższymi". Rasizm opiera się na przekonaniu, że różnice w wyglądzie ludzi niosą za sobą niezbywalne różnice osobowościowe i intelektualne (ten pogląd znany jest w jęz. ang. jako racialism).
    Albany - miasto w USA, w południowo-zachodniej części stanu Georgia, nad rzeką Flint. Około 77 tys. mieszkańców (1990). Ośrodek handlu orzeszkami ziemnymi. W tym mieście 23 września 1930 r. urodził się słynny wokalista jazzowy Ray Charles.
    Anniston – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama, stolica hrabstwa Calhoun. W 2010 liczyło 23.106 mieszkańców.
    Prokurator generalny Stanów Zjednoczonych stoi na czele Departamentu Sprawiedliwości. Jest on jedynym członkiem gabinetu Stanów Zjednoczonych, który nie nosi tytułu sekretarza. Pełni funkcję podobną do ministra sprawiedliwości i w mniejszym stopniu prokuratora generalnego. Prokurator generalny jest siódmy w linii sukcesji prezydenckiej. Obecnym prokuratorem generalnym Stanów Zjednoczonych jest Eric Holder, który piastuje tę funkcję od 3 lutego 2009 roku.
    Lobbing (z jęz. frankońskiego laubja i łac. lobium, lobia - krużganek, pasaż). Słowo lobby oznacza w jęz. ang. salę recepcyjną w hotelu lub parlamencie, stąd lobbying to dosłownie: "działalność wykonywana w lobby". Z czasem określenie to przylgnęło do praktyki kontaktowania się z decydentami politycznymi, szczególnie w lobby angielskiej Izby Gmin lub amerykańskiego Kongresu. Powszechnie lobbingiem nazywa się wywieranie wpływu przez zawodowych rzeczników interesów (lobbistów, lobbystów) na władze publiczne. Określeniem analogicznym do "lobbingu" i popularnym w Polsce w I poł. XX w. było "antyszambrowanie" (od antichambre: przedpokój). Każda dziedzina nauki inaczej postrzega zjawisko lobbingu, stąd wiele często odmiennych definicji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.