• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ruch ludowy



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Stefan Ignar (ur. 17 lutego 1908 w Bałdrzychowie w woj. łódzkim, zm. 23 stycznia 1992) – działacz ruchu ludowego, ekonomista.

    Ruch ludowy (także ruch chłopski, rzadziej ruch agrarny) – chłopski ruch polityczny, zapoczątkowany w wielu krajach europejskich na przełomie XIX i XX wieku. Polski ruch ludowy zaczął kształtować się u schyłku XIX wieku celem uzyskania równych praw politycznych i ekonomicznych dla chłopów oraz włączenia do walki o niepodległość Polski. Powszechnie uznaje się dzień 28 lipca 1895 za początek zorganizowanej działalności polskiego ruchu ludowego.

    Józef Ślisz (ur. 20 marca 1934 w Łukawcu pod Rzeszowem, zm. 6 marca 2001 w Łące) – polski polityk, rolnik, wicemarszałek Senatu I i II kadencji.Waldemar Pawlak (ur. 5 września 1959 w Modelu) – polski polityk, dwukrotny prezes Rady Ministrów: w 1992 (nie stworzył rządu) oraz w latach 1993–1995.

    Ruchy ludowe występowały w krajach na całym świecie, m.in. Stanach Zjednoczonych, Indiach czy Korei. Dziś często związany z polityką rolną.

    Polska[ | edytuj kod]

    W Polsce ruch ludowy mający swoje początki na przełomie XIX i XX wieku dążył do społecznego wyzwolenia chłopów oraz zapewnienia im współuczestnictwa w sprawowaniu władzy. Historyczne hasła to m.in. walka chłopów o społeczne, polityczne i narodowe wyzwolenie.

    Piotr Ściegienny (ur. 31 stycznia 1801 r. w Bilczy koło Kielc, zm. 6 listopada 1890 r. w Lublinie) – ksiądz katolicki, polski działacz niepodległościowy i przywódca chłopski.Przyczółek baranowsko-sandomierski – utworzony z końcem lipca 1944 r. przez jednostki 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej, obejmował teren długości 70 km i szerokości 40 km między Baranowem a Sandomierzem. Największy z przyczółków uchwyconych przez armię radziecką na zachodnim brzegu Wisły o powierzchni około 2200 km kw. i długości wzdłuż frontu 120 km.

    W okresie zaborów[ | edytuj kod]

    Tomasz Nocznicki, jeden z redaktorów pisma ludowców Zaranie

    Historia ruchu ludowego w Polsce rozpoczyna się pod koniec XIX wieku. Wspomnieć należy jednak o księdzu Piotrze Ściegiennym jako jednym z pierwszych działaczy ludowych, walczącym o sprawy chłopów już w połowie XIX wieku; twórcy chłopskiej organizacji konspiracyjnej Związek Chłopski.

    Adolf Sawicki (ur. 2 października 1897 w Wyłudkach, zm. ok. 1940 w ZSRR) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, poseł na Sejm II i III kadencji w II RP.Praca u podstaw – praca natury oświatowej nad podniesieniem poziomu życia przede wszystkim chłopów, a także walki z germanizacją i rusyfikacją w okresie zaborów Polski. Jedno z czołowych haseł polskiego pozytywizmu. Pozytywiści rozumieli konieczność pracy na rzecz najbiedniejszych i najbardziej upośledzonych warstw narodu, które mając możność pełniejszego włączania się w struktury społeczne, swoją pracą pomnożą bogactwo ogólnonarodowe. Sięgnąć należało więc do tych, którzy zajmując miejsce u podstaw społeczeństwa, stać się mogą mocnym i trwałym filarem. Kierowano więc apele do warstw wykształconych: nauczycieli, lekarzy, społeczników, by "szli w lud", zbliżyli się do problemów wsi, wydobyli ją z wiekowego zacofania, podnieśli stan zdrowotny jej mieszkańców i uświadomili im rolę, jaką mogą spełnić w odbudowywaniu siły narodu. Pozytywistyczne hasło pracy u podstaw znajdowało odzwierciedlenie w dziełach literatury polskiej (Ludzie bezdomni, Janko Muzykant, Antek, Lalka, Siłaczka, Szkice węglem, Tadeusz). Założenia te realizowano poprzez zakładanie szkół i bibliotek, samorządów wiejskich, kółek gospodyń wiejskich i spółdzielni rolniczych.

    Celem ruchu ludowego była walka: o prawa chłopów, o likwidację pozostałości epoki feudalnej, o reformę rolną i o demokratyzacje życia społecznego i politycznego. Ruch ludowy wysuwał też postulaty narodowe.

    W 1889 powstały pierwsze chłopskie komitety wyborcze, dzięki czemu po raz pierwszy wybrano czterech posłów chłopskich. Dotychczas chłopi zmuszeni byli głosować na kandydatów reprezentujących inne grupy społeczne i dbających o interesy tych grup, np. szlachty czy kleru. W 1891 Jan Potoczek jako pierwszy polski chłop został posłem austriackiej Rady Państwa.

    Zdzisław Zbigniew Podkański (ur. 18 października 1949 w Guzówce) – polski polityk, historyk, były wiceminister i minister kultury i sztuki, poseł na Sejm II, III i IV kadencji, od 2004 do 2009 deputowany do Parlamentu Europejskiego.Polskie Forum Ludowo-Chrześcijańskie "Ojcowizna" – mała polska konserwatywna partia ludowa działająca w latach 1991–1997.

    W Galicji działalność ruchu zapoczątkował ksiądz Stanisław Stojałowski. Tu w 1893 powstała też pierwsza w Europie polityczna organizacja chłopska, o nazwie Związek Stronnictwa Chłopskiego. 28 lipca 1895 powstała bardziej znacząca organizacja, partia chłopska Stronnictwo Ludowe, w której działalność prowadzili m.in.: Bolesław Wysłouch, Karol Lewakowski, Jakub Bojko, Marcin Augustyński, Henryk Rewakowicz i Jan Stapiński. Stronnictwo Ludowe w 1903 zmieniło nazwę na Polskie Stronnictwo Ludowe. Następnie różnice powstałe między działaczami w 1907 przyczyniły się do rozpadu na dwa ugrupowania: PSL „Piast” i PSL Lewica.

    Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach koło Tarnowa, zm. 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej.Niepodległość – niezależność państwa od formalnego wpływu innych jednostek politycznych. Niepodległość można również określić jako suwerenność potencjalną.

    W Królestwie Polskim rozwój ruchu ludowego rozpoczął w 1904, Polski Związek Ludowy i kolejne partie ludowe. Oprócz nich działał legalnie ruch chłopski o charakterze oświatowym i gospodarczym skupiający się wokół wydawanego przez Maksymiliana Malinowskiego w latach 1907–1915 pisma „Zaranie”. Zaraniarze (wśród których byli: Tomasz Nocznicki, Irena Kosmowska i Stanisław Osiecki) prowadzili działalność w Kółkach Rolniczych. W 1915 działacze „Zarania”, Związku Chłopskiego oraz Związku Ludu Polskiego utworzyli partię PSL w Królestwie Polskim, która w 1918 przyjęła nazwę Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”.

    Jarosław Kalinowski (ur. 12 kwietnia 1962 w Wyszkowie) – polski polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego, w latach 1993–2009 poseł na Sejm II, III, IV, V i VI kadencji, były wicepremier i były minister rolnictwa, były wicemarszałek Sejmu i były prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego.Ks. Stanisław Stojałowski (ur. 14 maja 1845 w Zniesieniu (późniejsza dzielnica Lwowa), zm. 23 października 1911 w Krakowie) – polski duchowny katolicki i polityk.

    W zaborze pruskim ruch ludowy skupiał się głównie na przeciwdziałaniu germanizacji. W latach 1896–1904 na terenie zaboru działała Mazurska Partia Ludowa.

    W okresie I wojny światowej działacze ruchu ludowego w Galicji i Królestwie Polskim opowiedzieli się za polityką prowadzoną przez Józefa Piłsudskiego, reprezentując stanowisko rozwiązania sprawy polskiej w oparciu o Austrię.

    W okresie II Rzeczypospolitej[ | edytuj kod]

    Maciej Rataj, marszałek Sejmu pełniący obowiązki prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej po śmierci Gabriela Narutowicza
    Wincenty Witos, działacz ruchu ludowego, jako premier rządu polskiego

    Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości dla chłopów i ruchu chłopskiego głównym zagadnieniem stały się sprawy agrarne. W niektórych rejonach kraju doszło nawet do rozruchów chłopskich, między innymi w okolicy Tarnobrzega.

    Władysław Kiernik (ur. 27 lipca 1879 w Bochni, zm. 23 sierpnia 1971 w Warszawie) – polityk polski, aktywny działacz ruchu ludowego, minister spraw wewnętrznych, minister rolnictwa, w II RP poseł w latach 1919–1933 (na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm I, II i III kadencji), po II wojnie światowej poseł na Sejm Ustawodawczy; adwokat. Brat zoologa i paleontologa Eugeniusza Kiernika.Proces brzeski – polityczny proces sądowy przywódców Centrolewu, przeprowadzony w dniach 26 października 1931–13 stycznia 1932 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie.
     Osobny artykuł: Republika Tarnobrzeska.

    Przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 działacze ruchu ludowego budowali świadomość narodową chłopów oraz inspirowali ich do walki o niepodległość. Po uzyskaniu niepodległości zachęcali chłopów do angażowania się w życie państwowe i korzystania w pełni z praw obywatelskich. Zasięg ich oddziaływania był jednak znacznie szerszy i nie obejmował jedynie chłopów. Wśród przeciwników emancypacji politycznej chłopów znalazła się hierarchia Kościoła katolickiego. Prowadziła ona walkę z ludowcami, pismami ludowymi i ruchem młodzieży wiejskiej z różnym natężeniem aż do wybuchy II wojny światowej.

    Polityka rolna – dziedzina polityki mikroekonomicznej określająca zespół środków, regulacji i działań państwa mających na celu kształtowanie rozmiarów produkcji rolnej i utrzymanie jej opłacalności, kreowanie przeobrażeń agrarnych zmierzających do koncentracji i specjalizacji w rolnictwie, przyspieszanie postępu technicznego i agrotechnicznego warunkującego efektywność rolnictwa oraz wpływanie na procesy demograficzne na wsi. Polityka ta pełni dwie zasadnicze funkcje: ochronną i stymulującą rozwój, co znajduje wyraz w protekcjonizmie i interwencjonizmie władz państwowych wobec rolnictwa.Maksymilian Malinowski, właśc. Maksymilian Miłguj (ur. 23 czerwca 1860 w Ciechocinie koło Lipna, zm. 18 marca 1948 w Warszawie) – polski działacz ruchu ludowego, propagator spółdzielczości, nauczyciel i publicysta, w II RP poseł I, II i III kadencji oraz senator IV kadencji. Jego syn Edmund Malinowski był znanym botanikiem i genetykiem.

    W sprawie reformy rolnej stanowiska partii ludowych nie były jednolite. Część partii chłopskich była za przeprowadzeniem reformy rolnej bez odszkodowania, pozostałe za odszkodowaniem. PSL Lewica i Chłopskie Stronnictwo Radykalne opowiadały się za wywłaszczeniem bez odszkodowań natomiast PSL „Piast” i PSL „Wyzwolenie” za wywłaszczeniem za odszkodowaniem. W 1919 Sejm Ustawodawczy pod presją wystąpień chłopskich podjął uchwałę o przymusowej parcelacji części wielkiej własności ziemskiej za odszkodowaniem, a w 1920 obliczu ofensywy bolszewickiej ustawę o wykonaniu reformy rolnej.

    Jan Potoczek (ur. 16 kwietnia 1857 w Rdziostowie, zm. 3 grudnia 1941 w Świniarsku) – poseł do austriackiej Rady Państwa 1891-1907 i 1911-1914, współtwórca wraz z bratem (Stanisławem Potoczkiem) i sekretarz Związku Stronnictwa Chłopskiego (1893), poseł na Sejm Ustawodawczy RP 1919-22 z ramienia Polskiego Zjednoczenia Ludowego.Jan Stapiński (ur. 21 grudnia 1867 w Jabłonicy Polskiej, zm. 17 lutego 1946 w Krośnie) – jeden z twórców i przywódców polskiego ruchu ludowego, publicysta, współzałożyciel (1895) SL; w latach 1908–1913 prezes PSL, w latach 1914–1924 – PSL Lewicy; w latach 1902–1933 wydawca "Przyjaciela Ludu"; wiceprezes Koła Polskiego w austriackiej Radzie Państwa.

    Do 1926, a więc do czasu zamachu majowego, partie chłopskie odgrywały w Sejmie znaczną rolę, a ludowiec Wincenty Witos był nawet trzykrotnie premierem rządu. Po tym okresie radykalne partie chłopskie były delegalizowane, a działacze ruchu ludowego prześladowani. Zdelegalizowane zostały m.in.: Niezależna Partia Chłopska i Zjednoczenie Lewicy Chłopskiej „Samopomoc”. Aresztowani, a następnie oskarżeni w procesie brzeskim zostali czołowi działacze ludowi, m.in.: Wincenty Witos, Władysław Kiernik, Kazimierz Bagiński, Józef Putek i Adolf Sawicki.

    Polskie Stronnictwo Ludowe – Lewica – działające od 5 kwietnia 1914 do 11 maja 1924 stronnictwo polityczne o charakterze ludowym. Założycielem stronnictwa był Jan Stapiński. Było to ugrupowanie o wpływach raczej lokalnych, niewykraczających poza granice Galicji, o radykalnym społecznie programie politycznym. Związane z partią było czasopismo polityczno-społeczne „Przyjaciel Ludu”, pełniące rolę trybuny koncepcji i poglądów partii, a także informatora o bieżących jej działaniach. Rada Państwa (niem. Reichsrat) – istniejący w latach 1861–1918 dwuizbowy parlament austriacki, od 1867 obejmujący wyłącznie austriacką część monarchii austro-węgierskiej – tzw. Przedlitawię.
     Osobny artykuł: Proces brzeski.

    W okresie II wojny światowej[ | edytuj kod]

    Stanisław Mikołajczyk, premier rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie
    Tablica upamiętniająca Centrale Rozdzielczą i Archiwum Konspiracyjne pism Stronnictwa Ludowego „Roch” i Batalionów Chłopskich na ul. ks. Kłopotowskiego 14 w Warszawie

    Po wybuchu wojny ruch ludowy przeszedł do konspiracji i działał już od początku okupacji niemieckiej pod kryptonimem „Roch”, a kierowany był przez Centralne Kierownictwo Ruchu Ludowego. W 1940 kierownictwo podjęło decyzję o organizacji oddziałów bojowych. Oddziały bojowe ruchu ludowego początkowo zwane Chłopską Strażą ostatecznie przyjęły nazwę Bataliony Chłopskie. W szczytowym okresie rozwoju Bataliony Chłopskie liczyły około 160 tys. ludzi, stając się po Armii Krajowej drugą co do liczebności formacją zbrojną ruchu oporu w Polsce.

    Związek Stronnictwa Chłopskiego - zwany związkiem braci Potoczków, pierwsza polityczna organizacja chłopska w Europie utworzona 3 lipca 1893 w Nowym Sączu. Jej założycielami byli bracia Jan Potoczek i Stanisław Potoczek. ZSCh, pozostający pod silnym wpływem kleru, miał charakter centrowy.Polskie Stronnictwo Ludowe (Mikołajczykowskie) – polska prawicowa ludowa partia polityczna działająca w latach 90., nawiązująca swoją nazwą do Stanisława Mikołajczyka.

    Głównym celem działania żołnierzy BCh była obrona ludności polskiej wsi przed terrorem okupacyjnym oraz eksploatacją gospodarczą. Przeciwdziałając rabunkowej gospodarce wroga, organizowano akcje dywersyjne polegające na: paleniu tartaków i składów drewna, unieruchamianiu gorzelni i mleczarń, niszczeniu magazynów, niszczeniu akt kontyngentowych i kartotek w arbeitsamtach i gminach, rozpraszaniu spędów bydła, odbijaniu więźniów politycznych i chłopów wziętych na roboty do Niemiec, dokonywaniu wypadów na majątki pod zarządem niemieckim, karaniu urzędników zbyt gorliwie wypełniających obowiązki, likwidowaniu band rabunkowych i konfidentów.

    Zatopienie statku Tannenberg - akcja żołnierzy Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej, którzy 31 maja 1944 r. zatopili na Wiśle w okolicach Machowa niemiecki statek przewożący żołnierzy niemieckich oraz turkmeńskich z 791 batalionu turkmeńskiego.Józef Putek (ur. 4 lipca 1892 w Wadowicach, zm. 10 maja 1974 w Choczni) – doktor praw, pisarz, działacz ruchu ludowego.

    W czasie II wojny światowej żołnierze Batalionów Chłopskich dokonali ponad 3 tys. różnego rodzaju akcji bojowych. W tym stoczyli około 900 bitew i potyczek, przeprowadzili ponad 200 akcji, atakując transport wroga oraz około 800 akcji przeciw aparatowi administracyjno–politycznemu.

    Do najważniejszych akcji przeprowadzonych przez żołnierzy Batalionów Chłopskich należą walki w obronie pacyfikowanej Zamojszczyzny w latach 1942–1943, zwłaszcza bitwy pod Wojdą i Zaborecznem, walki w obronie tzw. Republiki Pińczowskiej, Zatopienie statku Tannenberg, Wysadzenie pociągu amunicyjnego pod Gołębiem, rozbicie więzień w Pińczowie, Krasnymstawie, Radomsku i Siedlcach oraz walki na przyczółku baranowsko-sandomierskim.

    Bolesław Wysłouch (ur. 1855, zm. 1937 we Lwowie) – polski współorganizator ruchu ludowego w Galicji i publicysta, senator I kadencji w II Rzeczypospolitej, socjalista.Republika Pińczowska, Rzeczpospolita Kazimiersko-Proszowicka - obszar wyzwolony przejściowo w okresie 24 lipca–12 sierpnia 1944 roku spod okupacji niemieckiej w wyniku działań oddziałów partyzanckich Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej. Wspólnym wysiłkiem wyzwolny został obszar o powierzchni 1000 km². Na terenie Republiki Pińczowskiej znalazły się miejscowości: Pińczów, Skalbmierz, Książ Wielki, Brzesko Nowe, Działoszyce, Janowice, Kazimierza Wielka, Koszyce, Nowy Korczyn, Proszowice, Sancygniów, Słaboszów i Wiślica.
     Osobny artykuł: Bataliony Chłopskie.

    W okresie Polski Ludowej[ | edytuj kod]

    Po zakończeniu wojny wśród ludowców istniały rozbieżności. Do tradycji radykalnych reprezentowanych przez Niezależną Partię Chłopską, Zjednoczenie Lewicy Chłopskiej „Samopomoc” i Stronnictwo Ludowe „Wola Ludu” nawiązywało prokomunistyczne Stronnictwo Ludowe powstałe 18 września 1944 w Lublinie, natomiast SL „Roch” było związane z rządem emigracyjnym.

    Władysław Kowalski ps. „Sałas”, „Bartłomiej Zarychta”, „Stanisławski” (ur. 26 sierpnia 1894 w Paprotni, zm. 14 grudnia 1958 w Warszawie) – polski publicysta i literat, działacz ruchu ludowego, marszałek Sejmu Ustawodawczego, minister kultury i sztuki (1945–1947), poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz Sejm PRL I kadencji przewodniczący Rady Naczelnej Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w 1951 roku. Janusz Czesław Wojciechowski (ur. 6 grudnia 1954 w Rawie Mazowieckiej) – polski polityk i prawnik, sędzia, były prezes Najwyższej Izby Kontroli, poseł na Sejm II kadencji, wicemarszałek IV kadencji Sejmu, od 2004 deputowany do Parlamentu Europejskiego.

    W 1945 struktury SL „Roch” zostały ujawnione i powstało Polskie Stronnictwo Ludowe, które za prezesury Wincentego Witosa i Stanisława Mikołajczyka miało charakter antykomunistyczny. Organem prasowym stronnictwa była „Gazeta Ludowa”, będąca w ówczesnej Polsce jedynym dziennikiem niezależnym od komunistów. Redaktor naczelny Gazety Ludowej – Zygmunt Augustyński – został aresztowany przez bezpiekę w październiku 1946, a następnie skazany w procesie pokazowym na 15 lat więzienia. Jednocześnie działało wspomniane prokomunistyczne Stronnictwo Ludowe, tzw. „lubelskie”. Po ucieczce Stanisława Mikołajczyka w 1947 i objęciu kierownictwa partii przez Józefa Niećkę, PSL odchodziło od charakteru antykomunistycznego i w 1949 połączyło się z SL, tworząc Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (było ono przez cały okres istnienia koalicjantem PZPR). Czołowymi działaczami tej partii, oprócz Józefa Niećki, byli Władysław Kowalski, Stefan Ignar, Czesław Wycech, Stanisław Gucwa i Roman Malinowski. Działaczom ZSL przypadał zwyczajowo urząd marszałka Sejmu.

    Marek Wacław Sawicki (ur. 8 kwietnia 1958 w Sawicach-Dworze, pow. sokołowski) – polski polityk i inżynier rolnik, od 1993 poseł na Sejm (II, III, IV, V, VI i VII kadencji). Od 2007 do 2012 minister rolnictwa i rozwoju wsi w pierwszym i drugim rządzie Donalda Tuska.Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe (SKL) – polska centroprawicowa, konserwatywna partia polityczna, działająca w latach 1997–2003 (od 2002 jako Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe – Ruch Nowej Polski) i od 2007.

    Przeprowadzona reforma rolna, określanie powojennej Polski, mianem Polski Ludowej a władzy władzą ludową nie zasłoniło ludowcom zachodzących w kraju zmian, czemu dał wyraz 2 marca 1988 w Kielcach, gen. Franciszek Kamiński. Były komendant Główny Batalionów Chłopskich, mówił o prześladowaniach ludowców, kolektywizacji i niszczeniu polskiego rolnictwa. Krytyka nie ominęła też kierownictwa PZPR za łamanie praworządności i ograniczanie swobód obywatelskich.

    Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie” – chłopska lewicowa partia polityczna działająca w II Rzeczypospolitej, utworzona w 1915 r. (początkowo pod nazwą PSL w Królestwie Polskim). Ugrupowanie wydawało tytuł prasowy „Wyzwolenie”, od którego przyjęło nazwę w 1918 r. Program partii zakładał państwo ludowe, świeckie, z powszechną i darmową edukacją. PSL „Wyzwolenie” postulowało także przeprowadzenie radykalnej reformy rolnej. Od 1919 r. wchodziło w skład lewicy parlamentarnej, prowadziło współpracę z Polską Partią Socjalistyczną. Pierwszy prezydent RP, Gabriel Narutowicz został wysunięty na stanowisko głowy państwa przez PSL „Wyzwolenie”. W opozycji do rządu Chjeno-Piasta. Ugrupowanie poparło przewrót majowy w 1926 r. Początkowo udzielało poparcia sanacji, jednak w 1927 r. przeszło do opozycji względem obozu rządzącego. Od 1929 r. w Centrolewie. Część przywódców partii została osadzona w twierdzy brzeskiej i skazana w procesie brzeskim. W 1931 r., po połączeniu z PSL „Piast” i Stronnictwem Chłopskim utworzyło Stronnictwo Ludowe.Zaranie – tygodnik ludowy, poświęcony tematyce popularnonaukowej, politycznej i gospodarczej, wydawany w latach 1907–1915 w Warszawie pod redakcja Maksymiliana Malinowskiego.

    W 1989 ZSL przekształcono w Polskie Stronnictwo Ludowe „Odrodzenie”. Wcześniej (w 1988) działacze antykomunistyczni powołali wilanowskie PSL.

    W okresie III Rzeczypospolitej[ | edytuj kod]

    Waldemar Pawlak z PSL, premier RP w 1992 i w latach 1993–1995

    W 1990, w wyniku połączenia PSL „Odrodzenie” z PSL wilanowskim, powstało jednolite Polskie Stronnictwo Ludowe. Powstawały także inne, o wiele mniej znaczące partie ruchu ludowego (m.in. PSL „Solidarność”/Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie (które współtworzyło Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe), Polskie Forum Ludowo-Chrześcijańskie „Ojcowizna”, PSL Mikołajczykowskie, PSL – Porozumienie Ludowe, Partia Ludowo-Demokratyczna, Stronnictwo Ludowe „Ojcowizna” czy PSL „Piast”/Stronnictwo „Piast”). Funkcję premiera z ramienia PSL pełnił dwukrotnie Waldemar Pawlak, a marszałkiem Sejmu był Józef Zych. Inni czołowi działacze ludowi III RP to Roman Bartoszcze, Roman Jagieliński, Artur Balazs, Józef Ślisz, Adam Struzik, Jarosław Kalinowski, Janusz Wojciechowski, Zdzisław Podkański, Marek Sawicki, Janusz Piechociński i Władysław Kosiniak-Kamysz.

    Józef Zych (ur. 23 marca 1938 w Giedlarowej) – polski prawnik i polityk, poseł na Sejm nieprzerwanie od 1989 (X, I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji), były marszałek i wicemarszałek Sejmu.Partie agrarystyczne są częścią ruchu ludowego. Wyrosły z tradycji klasowych związków chłopskich. Najczęściej głoszą program centrowy, chrześcijańsko-socjalny, uznając rolnictwo, mikroprzedsiębiorczość i spółdzielczość za podstawę gospodarki. Kładą silny nacisk na decentralizację władzy i ochronę środowiska naturalnego. Partie agrarystyczne w Europie są umiarkowanie sceptyczne wobec pogłębiania procesów integracyjnych zachodzących w Unii Europejskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Proces pokazowy – stosowana w państwach totalitarnych metoda publicznego inkryminowania całych grup społecznych lub politycznych poprzez wytaczanie publicznego procesu z oskarżenia sfingowanego (komunistyczne procesy pokazowe w ZSRR i państwach demokracji ludowej) lub oskarżenia rzeczywistego, lecz z pominięciem tradycyjnych form państwa prawa i procedury karnej (procesy pokazowe w Niemczech nazistowskich). Rozprawa sądowa z udziałem oskarżonych w procesie pokazowym stawała się osią propagandowego ataku na reprezentowaną przez nich grupę społeczną, uznaną za wrogą przez państwo (por. wróg ludu), za którym często następowała fala represji sądowych, policyjnych lub administracyjnych skierowanych wobec członków tej grupy.
    Stanisław Mikołajczyk (ur. 18 lipca 1901 w Dorsten-Holsterhausen, zm. 13 grudnia 1966 w Waszyngtonie) – polski polityk, przywódca Polskiego Stronnictwa Ludowego, poseł na Sejm II RP (III kadencji), premier rządu RP na uchodźstwie, po II wojnie światowej poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy, wicepremier i minister rolnictwa w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej.
    Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL, zwane też PSL mikołajczykowskim) – polska partia polityczna określana jako centroprawicowa, założona 22 sierpnia 1945, powstała z przemianowania Stronnictwa Ludowego "Roch" – organizacji działającej w podziemiu podczas II wojny światowej.
    Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce, powstała 27 listopada 1949 z połączenia prokomunistycznego "lubelskiego" Stronnictwa Ludowego z resztkami rozbitego przez komunistów PSL "mikołajczykowskiego". ZSL jako partia satelicka Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej realizowała jej politykę wobec wsi.
    Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie – polska centroprawicowa partia polityczna działająca w pierwszej połowie lat 90., początkowo jako Polskie Stronnictwo Ludowe "Solidarność".
    Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) – centrowa partia agrarystyczna, powstała 5 maja 1990 z połączenia PSL-Odrodzenie (będącego kontynuacją ZSL) oraz wilanowskiego PSL.
    Adam Krzysztof Struzik (ur. 1 stycznia 1957 w Kutnie) – polski polityk i samorządowiec, lekarz. Marszałek Senatu w latach 1993–1997, senator II, III i IV kadencji, od 2001 marszałek województwa mazowieckiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.088 sek.