• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rozejm w Niemieży

    Przeczytaj także...
    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Wincenty Aleksander Korwin Gosiewski herbu Ślepowron (ur. ok. 1620 w Wołczynie, zm. 29 listopada 1662 pod Ostryną) – hetman polny litewski od 1654, podskarbi wielki litewski i pisarz wielki litewski od 1652, generał artylerii litewskiej od 1651, stolnik wielki litewski od 1646.
    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

    Rozejm w Niemieży koło Wilna zawarty został pomiędzy Rzecząpospolitą a Carstwem Rosyjskim 3 listopada 1656 r.

    Okoliczności[]

    W toczącej się od maja 1654 r. wojnie wojska rosyjskie, wspomagane przez Kozaków zaporoskich, osiągnęły znaczne sukcesy. W Wielkim Księstwie Litewskim armia dowodzona przez cara Aleksego Michałowicza nie tylko odbiła utracone w I połowie XVII w. tereny, ale zajęła znaczną część Białej Rusi oraz samo Wilno. Bohdan Chmielnicki, wspomagany przez Rosjan pod dowództwem Wasyla Buturlina, zajął Lublin i dotarł aż do Puław. Co prawda sprzymierzone z Polską wojska tatarskie zmusiły go do powrotu na Ukrainę, ale sytuacja Rzeczypospolitej broniącej się od lipca 1655 r. przed najazdem szwedzkim była bardzo trudna.

    Bogusław Radziwiłł herbu Trąby (ur. 3 maja 1620 w Gdańsku, zm. 31 grudnia 1669 pod Królewcem) – książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego, wielokrotny poseł na Sejm Rzeczypospolitej, starosta barski, koniuszy wielki litewski od 1646, chorąży wielki litewski od 1638, feldmarszałek szwedzki, generalny namiestnik Prus Książęcych w latach 1657-1669.Aleksy I Michajłowicz (ur. 19 lub 29 marca 1629 w Moskwie, zm. 29 stycznia lub 8 lutego 1676 tamże) – car Rosji w latach 1645-1676, syn Michała (1613-1645), z dynastii Romanowów.

    Sukcesy Szwedów, którzy zajęli znaczną część Korony i zmusili Jana Kazimierza do wyjazdu do posiadłości Wazów na Śląsku, spowodowały, że car zahamował swoją ofensywę na Litwie jesienią 1655 r., nie przekraczając Niemna. Obawa przed całkowitym triumfem Szwedów, co spowodowałoby zagrożenie również dla interesów Rosji, skłoniła Aleksego Michałowicza do podjęcia najpierw tajnych rokowań z hetmanem polnym litewskim Wincentym Gosiewskim, a później oficjalnych negocjacji.

    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Żądania terytorialne cara, chcącego wykorzystać trudne położenie państwa polsko-litewskiego, były bardzo daleko idące. Oprócz terenów województw smoleńskiego i czernihowskiego domagał się on znacznej części dzisiejszej Białorusi oraz województwa kijowskiego i bracławskiego na Ukrainie. Strona polska nie mogła zaakceptować tych propozycji. Sytuacja militarna państwa zmuszała ją jednak do prowadzenia negocjacji. Carowi - w zamian za pomoc przeciwko Szwedom - zaoferowano koronę Rzeczypospolitej dla jego syna.

    Carstwo Rosyjskie (ros. Русское царство, "Carstwo Ruskie") – oficjalna nazwa Rosji w latach 1547–1721. Carstwo Rosyjskie obejmowało tereny od wschodniej Europy poprzez północną część Azji po Ocean Spokojny. Carstwo było kontynuacją Wielkiego Księstwa Moskiewskiego, istniejącego w latach 1328–1547. W 1547 roku odbyła się koronacja wielkiego księcia moskiewskiego Iwana IV Groźnego na „cara Wszechrusi”, co dało początek Carstwu Rosyjskiemu. W 1721 Piotr I przyjął tytuł cesarza-imperatora, dając tym samym początek Imperium Rosyjskiemu. Carowie rosyjscy nadal jednak używali (do 1917 roku) tytułów m.in. wielkich książąt włodzimierskich, twerskich i moskiewskich.Bohdan Zenobi Chmielnicki (ukr. Богдан Теодор Зиновій Хмельницький, ur. 1595 najprawdopodobniej w Czehryniu koło Kijowa, zm. 6 sierpnia 1657 w Czehryniu, pochowany w Subotowie) – hetman zaporoski, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej w latach 1648-1654, bohater narodowy Ukrainy.

    Przygotowania do zawarcia Traktatu były na dobrej drodze już w kwietniu 1656 r. tzn. podczas misji marszałka orszańskiego Piotra Galińskiego na dworze Aleksego Michajłowicza. Przedstawiciel Polski zawarł konwencję przedwstępną przeciwko Karolowi Gustawowi, a już 27 maja Moskwa wypowiedziała Szwecji wojnę i niebawem rozpoczęła działania wojenne na terenie Inflant. Przedłużające się rokowania, w trakcie których nie prowadzono regularnych działań wojennych między Polską a Moskwą, dały możliwość zwrócenia praktycznie całych sił militarnych Rzeczypospolitej przeciwko Szwedom i odniesienie na tym froncie znacznych sukcesów. Zawarty w takich okolicznościach 3 listopada 1656 r. rozejm również można uznać za sukces Polski, zwłaszcza w aspekcie podpisanego w Radnot (6 grudnia 1656) - układu sojuszniczego pomiędzy Szwecją, Siedmiogrodem, Brandenburgią, Chmielnickim i księciem Bogusławem Radziwiłłem.

    Inflanty (łac. Livonia, także Lieflant, niem. Livland, łot. Vidzeme, est. Liivimaa) – nazwa krainy historycznej nad Dźwiną i Zatoką Ryską powstałej w średniowieczu w obrębie posiadłości zakonu kawalerów mieczowych, a zamieszkanej przez plemiona bałtyckie (przodków obecnych Łotyszów) i ugrofińskie (przodków obecnych Estończyków), na których kulturę na przestrzeni wieków wpływała głównie kultura niemiecka, a także skandynawska i polska (szczególnie w Inflantach Polskich/Łatgalii). Dawne Inflanty obejmują terytoria dzisiejszej Estonii i Łotwy.Jan Kazimierz Krasiński herbu Ślepowron (ur. 1607 w Ciechanowie, zm. 1669), podskarbi wielki koronny w latach 1658-1668, dyplomata, dworzanin królewski, ochmistrz królewicza Karola Ferdynanda, od 1634 podkomorzy ciechanowski, od 1637 kasztelan ciechanowski, od 1648 kasztelan warszawski, od 1650 wojewoda płocki, od 1661 pułkownik królewski.

    Postanowienia[]

  • Komisarze polscy z Janem Kazimierzem Krasińskim na czele zgodzili się na elekcję cara Aleksego jeszcze za życia Jana Kazimierza i koronację na króla po jego śmierci
  • obie strony porozumiały się co do wspólnej walki ze Szwecją i Rosja nasiliła swoje działania przeciwko niej w Inflantach.
  • roszczenia terytorialne cara pozostały nierozstrzygnięte,
  • Skutki[]

    Rozejm niemieżski, nie rozstrzygając zasadniczego sporu terytorialnego i terytorialnych żądań Moskwy był nietrwały, ale pozwolił stronie polskiej od wiosny 1656 do jesieni 1658 roku na skupienie się na walce ze Szwedami, aż do czasu wyparcia ich w większości z Polski. Jesienią 1658 r., po unii hadziackiej Carstwo Rosyjskie wznowiło działania wojenne wobec Rzeczypospolitej.

    Województwo czernihowskie – województwo Korony Rzeczypospolitej, część prowincji małopolskiej, leżało w północnej części kresów wschodnich Korony. Należało razem z województwem kijowskim i bracławskim do terytorium nazywanego od XVI w. Ukrainą. Stolicą i głównym miastem województwa był Czernihów. Do Rzeczypospolitej ziemie te należały ok. 50 lat w XVII w., z tego jako województwo 33 lata.Unia hadziacka – zawarta 16 września 1658 roku w Hadziaczu umowa między Rzecząpospolitą Obojga Narodów a Kozackim Wojskiem Zaporoskim, reprezentowanym przez hetmana kozackiego Iwana Wyhowskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Hetman (czes. hejtman, ukr. гетьман, rum. hatman niem. Hauptmann) – historyczna nazwa głównodowodzących armiami czeskich taborytów, (w tym Ukrainy).
    Pokój wieczysty w Polanowie (od miejscowości Polanowo nad Wiaźmą) pomiędzy Rzecząpospolitą a Carstwem Rosyjskim z 14 czerwca 1634 r. kończył wojnę smoleńską 1632-1634, a w praktyce podsumowywał wojny polsko-rosyjskie toczone w I poł. XVII w.
    Wasilij Wasiljewicz Buturlin (ros. Василий Васильевич Бутурлин), (zm. 1656 w Kijowie) – rosyjski dyplomata i wojskowy, bojar od 1652.
    Potop szwedzki – najazd Szwecji na Rzeczpospolitą w 1655 w czasie II wojny północnej (1655–1660). Formalnie zakończył go pokój w Oliwie zawarty w 1660. Wojna ta prowadzona była nie tylko przez Szwecję, w czasie wojny zmieniały się zarówno sojusze, jak i siły obu stron. Była ona kontynuacją wcześniejszych wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą, miała także swoje korzenie w sporze o tron Szwecji zapoczątkowanym jeszcze przez króla Zygmunta III Wazę. Potop szwedzki pokazał słabość organizacyjną Rzeczypospolitej, a najeźdźca skuteczność swoich działań uzyskał m.in. poprzez kolaborację i przekupstwo po stronie Rzeczypospolitej. I choć ostatecznie Szwedzi zostali wyparci, to jednak poniesione straty i koszty ustępstw pokojowych były wysokie, a niektóre zniszczenia materialne, szczególnie szwedzka grabież dóbr kultury polskiej, są widoczne współcześnie.
    Traktat w Radnot – zawarty w Radnot (w Siedmiogrodzie) 6 grudnia 1656 r. w czasie wojny polsko-szwedzkiej. Sygnatariusze układu zobowiązali się do wspólnego ataku na Polskę oraz do podziału ziem Rzeczypospolitej. Ważną rolę w jego przygotowaniu odegrali polscy arianie.
    Województwo smoleńskie – województwo w latach 1508-1514 i ponownie latach 1611-1654. W latach 1514-1611 i 1654-1793 było jedynie nominalne.
    Korona Królestwa Polskiego (łac. Corona Regni Poloniae) – zwyczajowa nazwa państwa polskiego w czasach średniowiecza, formalna nazwa jako odrębnego państwa w latach 1386-1569 i później, w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jako jeden z dwóch równoprawnych członów obok Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1569-1795.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.