• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rozejm w Jamie Zapolskim

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Rozejm w Dywilinie (rozejm w Deulinie) – rozejm zawarty w Dywilinie 11 grudnia 1618 albo 3 stycznia 1619, kończący wojnę polsko-rosyjską trwającą od 1609 r., będącą następstwem dymitriad.
    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.
    Rozejm w Jamie Zapolskim w 1582 roku, kolorem pomarańczowym zaznaczono terytoria oddane Rzeczypospolitej przez Carstwo Rosyjskie

    Rozejm w Jamie Zapolskim – kończący wojnę polsko-rosyjską podpisany 15 stycznia 1582 przy mediacji Antonia Possevina (legata papieża Grzegorza XIII). Kończył wojnę Stefana I Batorego z Iwanem Groźnym o Inflanty. Polska odzyskała Inflanty z Parnawą i Dorpatem, oraz ziemię połocką zagarniętą przez Rosję w 1563 roku. Układ ustanawiał 10-letni rozejm pomiędzy walczącymi stronami.

    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Antonio Possevino (ur. 1533 lub 1534 w Mantui – zm. 26 lutego 1611 w Ferrarze) – dyplomata, legat papieski, jezuita, wikariusz generalny Szwecji, Danii i wysp północnych, Moskwy, Inflant, Rusi, Węgier, Pomorza, Saksonii od 1578.

    Rozejm został przedłużony w 1591 na lat 12 i w 1601 na lat 20 (do 1622). Zerwany w 1609, kolejny rozejm w Dywilinie zawarto w 1619.

    Tło i wydarzenia poprzedzające[ | edytuj kod]

    Kolejna faza wojen polsko-moskiewskich wiązała się z walką o dominację w Inflantach, na które w 1558 uderzył Iwan IV.

    W roku 1561 ostatni wielki mistrz krajowy inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego dokonał, na wzór Prus Zakonnych, sekularyzacji państwa zakonnego, a następnie poddał Inflanty pod opiekę polsko-litewską. Terytorium podzielono pomiędzy Rzeczpospolitą i lenne Księstwo Kurlandii i Semigalii. W 1577 roku Iwan Groźny uderzył na Inflanty i zajął ich terytorium, z wyjątkiem Księstwa Kurlandzkiego. Dopiero za rządów Stefana Batorego udało się Rzeczypospolitej odzyskać utracone terytorium. Batory przeprowadził trzy kampanie, zdobywając w roku 1579 Połock, w 1580 Wielkie Łuki, a w roku 1581 rozpoczął oblężenie Pskowa. Równoczesne zdobycie przez Szwecję Narwy zmusiły Iwana Groźnego do wycofania się z Inflant.

    Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.Wojna polsko-rosyjska 1577–1582 – konflikt zbrojny pomiędzy Rzecząpospolitą a Carstwem Rosyjskim w latach 1577–1582 o Inflanty i ziemię połocką.

    W negocjacjach uczestniczył Krzysztof Warszewicki.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jam Zapolski, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-02-14].
    2. Borys Godunow – Encyklopedia PWN.




    Warto wiedzieć że... beta

    Inflanty (łac. Livonia, także Lieflant, niem. Livland, łot. Vidzeme, est. Liivimaa) – nazwa krainy historycznej nad Dźwiną i Zatoką Ryską powstałej w średniowieczu w obrębie posiadłości zakonu kawalerów mieczowych, a zamieszkanej przez plemiona bałtyckie (przodków obecnych Łotyszów) i ugrofińskie (przodków obecnych Estończyków), na których kulturę na przestrzeni wieków wpływała głównie kultura niemiecka, a także skandynawska i polska (szczególnie w Inflantach Polskich/Łatgalii). Dawne Inflanty obejmują terytoria dzisiejszej Estonii i Łotwy.
    Wojna polsko-rosyjska 1577–1582 – konflikt zbrojny pomiędzy Rzecząpospolitą a Carstwem Rosyjskim w latach 1577–1582 o Inflanty i ziemię połocką.
    Wielkie Łuki (ros. Великие Луки) – miasto w Rosji, w obwodzie pskowskim, nad rzeką Łować. Około 103,5 tys. mieszkańców (2005).
    Połock (biał. Полацк, Połack, biał.-taraszk. Полацак, ros. Полоцк) – miasto na Białorusi, u ujścia Połoty do Dźwiny, ok. 82,8 tys. mieszkańców (2010). Centrum rejonu połockiego. Przemysł elektromaszynowy (w tym zbrojeniowy), chemiczny, odzieżowy, skórzano-obuwniczy, mineralny, drzewny, spożywczy, węzeł komunikacyjny, port lotniczy; muzea.
    Sekularyzacja (inaczej: zeświecczenie) – zmniejszenie roli religii dla społeczeństwa. Termin pochodzi od łacińskiego saecularis (świecki); do języka polskiego przeszedł z francuskiego sécularisation. Termin ten ma także znaczenie historyczne, oznaczające przejęcie majątku, urzędów lub innych sfer życia publicznego spod władzy lub kontroli kościelnej na rzecz władz świeckich. Używa się także terminu kasata, np. klasztorów.
    Księstwo Kurlandii i Semigalii – księstwo lenne Rzeczypospolitej Obojga Narodów powstałe po sekularyzowaniu zakonu kawalerów mieczowych w 1561, zamieszkane przez Niemców, Liwów i Łotyszy. Inkorporowane do Rzeczypospolitej konstytucją sejmu 1726 roku. Pierwszym świeckim księciem nowo powstałego państwa został ostatni wielki mistrz zakonu, Gotthard Kettler. Księstwo położone było na terenie dzisiejszej południowo-zachodniej Łotwy.
    Narwa (est. Narva, niem. Narwa, ros. Нарва) – miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą, niedaleko ujścia tej rzeki do Zatoki Fińskiej (Morze Bałtyckie). Po drugiej stronie rzeki leży rosyjskie miasto Iwangorod, które w latach 1920–1944 należało do Estonii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.