• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rozalia Szafraniec

    Przeczytaj także...
    II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie, dawniej Państwowe III Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego – szkoła średnia działająca w Krakowie od 1883 roku.Kometa – małe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje, że wokół komety powstaje koma, czyli gazowa otoczka. W przestrzeń kosmiczną jądro komety wyrzuca materię, tworzącą dwa warkocze kometarne – gazowy i pyłowy, skierowane pod różnymi kątami do kierunku ruchu komety. Gazowy warkocz komety jest zawsze zwrócony w kierunku przeciwnym do gwiazdy, co spowodowane jest oddziaływaniem wiatru słonecznego, który zawsze jest skierowany od gwiazdy. Pyłowy warkocz składa się z drobin zbyt masywnych, by wiatr słoneczny mógł znacząco zmienić kierunek ich ruchu.
    Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) – Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.

    Rozalia Szafraniec (ur. 28 lutego 1910 w Siekiernie, zm. 1 marca 2001 w Krakowie) – polska matematyk i astronom, specjalizująca się w badaniach gwiazd zmiennych zaćmieniowych.

    Pochodziła z rodziny chłopskiej, gdy miała trzy lata, zmarł jej ojciec, matka samotnie prowadziła pięciohektarowe gospodarstwo i wychowywała siedmioro dzieci. W 1929 roku ukończyła Państwowe Gimnazjum Błogosławionej Kingi w Kielcach, a następnie podjęła studia matematyczne na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończyła w 1934 roku.

    Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające Słońce, posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza na Lubomirze – obserwatorium astronomiczne oddane do użytku w 2007 roku na szczycie góry Lubomir w okolicy wsi Węglówka w gminie Wiśniowa w Beskidzie Wyspowym w miejscu przedwojennego obserwatorium, wybudowane dzięki inicjatywie wójta gminy Wiśniowa, Juliana Murzyna, współpracy z wiodącymi uniwersyteckimi ośrodkami astronomicznymi w Polsce i dofinansowaniu projektu „Odbudowa przedwojennego Obserwatorium Astronomicznego – Miasteczko Gwiezdne Lubomir” w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR) ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, budżetu państwa oraz budżetu gminy.

    Przez rok pracowała jako asystent-obserwator w Stacji Obserwacyjnej na Lubomirze. W 1936 r. ukończyła kurs nauczycielski w Studium Pedagogicznym i podjęła pracę nauczyciela matematyki w Gimnazjum i Liceum w Mysłowicach.

    W czasie II wojny światowej wróciła do Siekierna. Od stycznia 1942 roku działała w ZWZ, a potem w AK, używając pseudonimów Ażur i Zur.

    Po wojnie uczyła matematyki w szkołach w Bodzentynie, Kielcach, a od 1947 roku w Państwowym Liceum i Gimnazjum im. króla Jana Sobieskiego w Krakowie, równocześnie z pracą naukową w obserwatorium astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1950 roku uzyskała stopień doktora filozofii, od 1951 do 1973 roku pracowała na stanowisku adiunkta na UJ.

    Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

    Zajmowała się obserwacjami wizualnymi oraz fotoelektrycznymi gwiazd zmiennych zaćmieniowych. Wykonywała także fotograficzne obserwacje pozycyjne komet i planetoid oraz Księżyca i zakryć gwiazd przez niego.

    Nagrody i wyróżnienia[]

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Złoty Krzyż Zasługi
  • Krzyż Armii Krajowej, przyznany w Londynie w 1979 r.
  • Bibliografia[]

  • Jan Mietelski: Rozalia SZAFRANIEC 1910—2001. W: Andrzej Woszczyk: Sylwetki astronomów polskich XX wieku. Toruń: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa "Dom Organizatora", 2008, s. 230-233. ISBN ISBN 978-83-7285-385-1.
  • Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.
    Gwiazda zmienna typu Beta Lyrae – układ podwójny zaćmieniowy, którego składniki różnią się między sobą wielkością. Gwiazdy znajdują się w niewielkiej odległości od siebie, przez co są one silnie zdeformowane przez przyciąganie grawitacyjne, z powierzchniami stałego potencjału - a zatem również widoczną powierzchnią - w kształcie elipsoid obrotowych. Okres zmian jasności wynosi kilka lub kilkanaście dni. Układ charakteryzuje się ciągłością zmian krzywej zmian blasku, czego przyczyną jest inny od sferycznie symetrycznego kształt składników. Obydwa minima - główne i wtórne - nie są tak wyraźnie określone jak w gwiazdach o symetrii sferycznej. Badania nad gwiazdami tego typu prowadziła między innymi polska astronom Rozalia Szafraniec.
    Siekierno – dawna wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Bodzentyn.
    1 marca jest 60. (w latach przestępnych 61.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 305 dni. W starożytnym Rzymie był to pierwszy dzień w roku.
    Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.
    Krzyż Zasługi – polskie cywilne odznaczenie państwowe, nadawane za zasługi dla Państwa lub obywateli, ustanowione na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 roku i nadawane do chwili obecnej.
    Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia w latach II wojny światowej, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemców, ZSRR i Słowaków.

    Reklama