• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ropuchowate

    Przeczytaj także...
    Ucho środkowe – niewielka przestrzeń w czaszce wypełniona powietrzem, wchodząca w skład ucha. Jego zadaniem jest mechaniczne wzmocnienie i doprowadzenie fal dźwiękowych do ucha wewnętrznego (poprzez okienko owalne). Część drgań przechodzi też bezpośrednio na okienko okrągłe. W skład ucha środkowego wchodzi błona bębenkowa, jama bębenkowa z trzema kosteczkami słuchowymi oraz trąbka Eustachiusza, a także powierzchnia zewnętrzna okienka owalnego.Błona bębenkowa (łac. membrana tympani; tympanon - bęben; typto - biję lub myrinx) – błona koloru perłowoszarego oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego. Znajduje się ona w kości skroniowej. Grubość błony bębenkowej wynosi 0,1 mm. Jest kształtu eliptycznego o wymiarach 10-11x9 mm. Barwa prawidłowej błony bębenkowej jest perłowoszara, lekko połyskująca i nieco przezroczysta. U płodu błona bębenkowa jest położona prawie pionowo. Po urodzeniu przyjmuje położenie skośne. Kąt jej nachylenia do płaszczyzny poziomej wynosi 40-60° i jest otwarty ku przodowi (kąt inklinacji), z płaszczyzną pionową tworzy kąt 50° otwarty do tyłu (kąt deklinacji). Składa się ona z 2 części: - część napięta (łac. pars tensa) - większa część błony bębenkowej. Przymocowana jest ona do części bębenkowej kości skroniowej pierścieniem włóknisto-chrząstkowym (łac. anulus fibrocartilagineus);
    Lista gatunków zwierząt objętych ścisłą ochroną na terenie Polski opracowana na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października r. 2011 w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt.

    Ropuchowate, ropuchy właściwe (Bufonidae) – rodzina płazów bezogonowych (Anura).

    Są to zwierzęta o różnej wielkości ciała (do 25 cm). Charakterystycznymi cechami budowy ich ciała są: krępa, zwarta sylwetka, rozszerzona w odcinku tułowiowym, i krótkie kończyny tylne. W szczęce górnej i żuchwie brak zębów. W szkielecie brak żeber. Na skórze występują modzele. Język wąski, duży, nieprzyrośnięty z tyłu. Mają ucho środkowe i błony bębenkowe. Samce ropuch mają tzw. narządy Biddera. Ropuchy są mięsożerne.

    Żuchwa (łac. mandibula) – nieparzysta (pojedyncza), jedyna ruchoma kość szkieletu czaszki człowieka i zwierząt – często potocznie nazywana szczęką (dolną). Jako kość pojedyncza występuje u dorosłych osobników, bowiem w okresie płodowym składa się z dwóch części – lewej i prawej – które w późniejszym okresie zrastają się w linii pośrodkowej.Gatunek kosmopolityczny (organizm kosmopolityczny) – gatunek o bardzo szerokim zasięgu geograficznym, obejmującym wiele stref klimatycznych i stref ekologicznych. Wiele gatunków uzyskało ten status w wyniku działalności człowieka - zostały przezeń zawleczone w miejsca, w których w innym przypadku by nie występowały (np. szczury, mucha domowa, pchły). Określenie "kosmopolityczny" w przypadku organizmów dotyczyć może też taksonów wyższych od gatunku.

    W skórze ropuch występują gruczoły jadowe, będące biernym i jedynym właściwie ich sposobem obrony przed drapieżnikami, ropuchy bowiem to zwierzęta powolne i ociężałe, nie potrafią uciec drapieżnikom. Dzięki tym gruczołom jadowym można odróżnić je od żab. Szczególnie duże skupisko tych gruczołów występuje na głowie, nad oczami, tworząc tzw. gruczoły przyuszne.

    Płazy bezogonowe (Anura) – rząd płazów obejmujący zwierzęta przypominające żabę. Obejmuje cztery podrzędy, do których zalicza się ok. 30 rodzin, w tym również żyjące w Polsce: żabowate, ropuchowate, ropuszkowate, rzekotkowate i grzebiuszkowate.Ropucha paskówka (Epidalea calamita syn. Bufo calamita) – gatunek płaza, najmniejsza ropucha z żyjących w Polsce oraz Zachodniej i Środkowej Europie.

    Rodzaje[edytuj kod]

    Ropuchy to zwierzęta kosmopolityczne, jednak największa ich liczba żyje w krajach o ciepłym lub umiarkowanym klimacie. Do rodziny tej należy kilkaset gatunków klasyfikowanych w ponad 30 rodzajach:

    W Polsce przedstawicielami tej rodziny są tylko trzy gatunki:

    Ropucha zielona (Bufotes viridis) – pospolity gatunek płaza z rodziny ropuchowatych. Wyróżnia się zieloną barwą. Zasięg jej występowania jest szeroki (Europa, Afryka, a prawdopodobnie i Azja). Zasiedla zróżnicowane siedliska, preferuje ląd nad wodę. Żywi się drobnymi bezkręgowcami. Samica składa w zbiorniku wodnym kilka tysięcy jaj, z których wylęgają się kijanki. Odnotowano krzyżowanie się z ropuchą szarą. Całkowita liczebność ulega spadkowi, pomimo tego zwierzę na większej części swego zasięgu występowania jest pospolite.Narządy Biddera – narządy znajdujące się u samców niektórych płazów z rodziny ropuchowatych w jamie brzusznej i przylegające do jąder. Jeżeli samiec ropuchy utraci jądra, np. w wyniku choroby, lub zostaną usunięte operacyjnie (kastracja), wówczas narządy Biddera przekształcą się w jajniki i podejmą normalną czynność, jak jajniki samicy. Jest to przykład tzw. obojnactwa warunkowego.
  • ropucha szara (Bufo bufo)
  • ropucha zielona (Bufotes viridis)
  • ropucha paskówka (Epidalea calamita)
  • Systematyka[edytuj kod]

    Poniższy kladogram za Van Bocxlaer et al, zmodyfikowany przedstawia pokrewieństwo rodziny z innymi taksonami płazów.

    Poniższy kladogram za Van Bocxlaer et al, zmodyfikowany i uproszczony (pominięto pokrewieństwa pomiędzy gatunkami w obrębie rodzajów) prezentuje poglądy autora na pokrewieństwo pomiędzy kladami ropuchowatych.

    Ochrona[edytuj kod]

    Ropuchy występujące w Polsce objęte są ścisłą ochroną.

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.Gruczoły przyuszne, parotydy – parzyste, duże zgrubienia, występujące na głowie niektórych gatunków płazów. Znajdują się w nich gruczoły jadowe. Parotydy są ważną cechą gatunkową przy oznaczaniu gatunku danego płaza. Gruczoły przyuszne mają np. ropuchy, salamandra plamista. Szczególnie duże, o nerkowatym kształcie parotydy ma ropucha.

    Przypisy

    1. Bufonidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Darrel Frost and The American Museum of Natural History: Bufonidae Gray, 1825 (ang.). Amphibian Species of the World 6.0, an Online Reference. [dostęp 21 stycznia 2016].
    3. Ines Van Bocxlaer, SD Biju. Toad radiation reveals into-India dispersal as a source of endemism in the Western Ghats-Sri Lanka biodiversity hotspot. „BMC Evolutionary Biology”. 9. s. 131. DOI: 10.1186/1471-2148-9-131 (ang.). 

    Bibliografia[edytuj kod]

    1. Włodzimierz Juszczyk: Płazy i gady krajowe. Warszawa: PWN, 1974.
    Modzele – zgrubienia na skórze niektórych zwierząt. Występują na skórze kończyn większości płazów bezogonowych i części płazów ogoniastych (modzele naskórka palców i przedramion), na pośladkach niektórych małp (modzele pośladkowe) oraz na piersiach niektórych ptaków (modzele piersiowe). Ich wielkość, rozmieszczenie i kolor są cechami gatunkowymi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.