• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Roman Jagiełło-Yagel

    Przeczytaj także...
    Sielce (ros. Сельцы) – wieś na terytorium Federacji Rosyjskiej w obwodzie riazańskim nad Oką. Miejsce formowania w lecie roku 1943 1 Dywizji Piechoty.Taszkent (uzb.: Toshkent; uzb. cyr.: Тошкент; ros.: Ташкент, Taszkient) – stolica Uzbekistanu, w Azji Środkowej, położona nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Zamieszkuje ją 2,18 mln mieszkańców (2008), szacunki nieoficjalne (wliczając niezarejestrowaną ludność napływową) dają 2,6 – 3,2 mln. Jest głównym ośrodkiem przemysłowym i kulturalno-naukowym kraju, jednym z największych miast Azji Środkowej.
    Konstanty Ksawerowicz Rokossowski, ros. Константин Ксаверьевич [Константинович] Рокоссовский (ur. 21 grudnia 1896 w Warszawie, zm. 3 sierpnia 1968 w Moskwie) – żołnierz, polski i radziecki dowódca, Marszałek Polski oraz Marszałek Związku Radzieckiego, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego, Poseł na Sejm PRL I kadencji (1952-1956), Wiceprezes Rady Ministrów PRL (1952-1956), Minister Obrony Narodowej RP i PRL (1949-1956), Wiceminister Obrony ZSRR (1958-1962), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR II, V, VI i VII kadencji.
    gen. Roman Jagiełło-Yagel, gen. Rafi Eitan, gen. Ephraim Lapid, gen. Tzvika Gendelman, Andrzej Gąsiorowski (Helping Hand Coalition), Izrael 2013

    Roman Ritter vel Roman Jagiełło-Yagel (ur. 1 maja 1921 w Birczy, zm. 17 stycznia 2016 w Tel Awiw-Jafa) – radziecki, polski i izraelski żołnierz, pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, generał brygady (Tat-Aluf) Armii Obrony Izraela, uczestnik II wojny światowej.

    Yangiyoʻl (ros. Янгиюль, Jangijul) – miasto w Uzbekistanie, w wilajecie taszkenckim, , siedziba administracyjna tumanu Yangiyoʻl.Pułkownik – stopień oficerski. W SZ RP jest to najwyższy stopień wojskowy korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości sił zbrojnych po stopniu pułkownika (ang. i fr. – colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są stopnie generalskie.

    Życiorys[edytuj kod]

    Dzieciństwo i młodość[edytuj kod]

    Urodził się 1 maja 1921 w Birczy, w żydowskiej rodzinie, jako syn byłego żołnierza armii austriackiej oraz Legionów Polskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej przeniósł się do Krakowa, do mieszkania starszej siostry, gdzie terminował u kuśnierza. Później ukończył wieczorowe gimnazjum.

    Izraelska Policja (hebr. משטרת ישראל, Mishteret Yisrael; ang. Israel Police) jest umundurowaną i uzbrojoną formacją przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego w Izraelu. Tak jak w przypadku policji z innych krajów, do głównych zadań izraelskiej policji należy pilnowanie przestrzegania prawa i ściganie przestępców, jak również zapewnienie ochrony i pomocy w sytuacjach kryzysowych zarówno wobec ludzi jak i mienia. Jeżeli jest to konieczne, policja nadzoruje na poziomie operacyjnym także wszelkie służby ratownicze.Polskie Siły Zbrojne w ZSRR – potoczna nazwa: Armia Andersa (utworzona od nazwiska dowódcy – generała Władysława Andersa) – oddziały Wojska Polskiego podporządkowane legalnemu rządowi RP na emigracji, utworzone po wybuchu wojny III Rzeszy z ZSRR, zawarciu układu Sikorski-Majski i tzw. amnestii dla obywateli polskich z Rzeczypospolitej: zesłanych, uwięzionych w więzieniach śledczych NKWD i deportowanych do obozów koncentracyjnych Gułagu.

    II wojna światowa[edytuj kod]

    Po wybuchu wojny starał się dotrzeć do rodzinnego miasta; po dotarciu na miejsce okazało się, że Bircza została zajęta i złupiona przez wojska niemieckie, zaś mieszkańcy żydowskiego pochodzenia wypędzeni. Tuż przed wkroczeniem wojsk radzieckich został zadenuncjowany przez byłego kolegę ze szkoły, jednak nie wyciągnięto wobec niego żadnych konsekwencji. W maju 1940 roku jego starszy brat dostał powołanie do armii – dzięki dobrym kontaktom z lokalnymi Rosjanami do wojska poszedł Roman. Ukończywszy szkolenie podoficerskie rozpoczął pracę tłumacza. Podczas nadbrzeżnej służby wartowniczej nad Sanem, wdał się w bójkę ze stróżującym wraz z nim żołnierzem niemieckim; aresztowany i skazany na 10 dni więzienia. Pełniąc służbę w Przemyślu pomagał uciekać Żydom zatrzymanym podczas przekraczania granicy.

    Oka (ros. Ока), rzeka w Rosji, prawy (najdłuższy) dopływ Wołgi o długości 1498,6 km i powierzchni dorzecza 245 tys. km².Skierniewice – miasto na prawach powiatu, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, w województwie łódzkim. Miasto było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975–1998. Miasto położone jest w dorzeczu Wisły, na Nizinie Środkowomazowieckiej, w południowej części Równiny Łowicko-Błońskiej. Były miastem duchownym.

    Po ataku Niemiec na ZSRR walczył w Przemyślu, gdzie został ranny bagnetem. Pod Zimną Wodą postrzelony w głowę. Wraz ze swoją drużyną przedarł się do Kijowa, gdzie trafił do szpitala. Powróciwszy na front wraz ze swoją jednostką został okrążony i wzięty do niewoli. Był bity, głodzony i maltretowany przez kilkanaście tygodni. Udało mu się zbiec wraz z przyjacielem, kapitanem lotnictwa, i obaj przedarli się na radziecką stronę frontu w pobliżu Charkowa. Zgodnie z rozkazem Stalina, jak wszyscy byli jeńcy, został aresztowany i brutalnie przesłuchany. Po 10 dniach bicia, uniewinniony i przeniesiony do Biełgorodu.

    Jan Ludwik Frey-Bielecki (ur. 10 sierpnia 1916 w Łodzi, zm. 28 czerwca 1994 w Warszawie) – generał dywizji pilot Wojska Polskiego, działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL II i III kadencji, dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju w latach 1956–1962.Armia Austro-Węgier (albo Armia Monarchii Austro-Węgierskiej) (niem. Gemeinsame Armee, kaiserliche und königliche Armee, k.u.k. Armee czyli cesarska i królewska Armia; do 1867 p.n. kaiserlich königliche Armee, k.k. Armee czyli cesarsko-królewska Armia) – wspólne wojska monarchii austro-węgierskiej. Wchodziły w skład wojsk lądowych (Landstreitkrräfte).

    Miał brać udział w brawurowym planie pochwycenia niemieckich oficerów, jednak z racji żydowskiego pochodzenia został oskarżony o szpiegostwo i ostatecznie wycofany z oddziału.

    Od końca 1941 roku starał się przedrzeć do Polskich Sił Zbrojnych generała Władysława Andersa – trafił najpierw do Nowosybirska, gdzie lokalna komórka NKWD zorganizowała mu przesłuchanie. Obolały jechał etapami do Alejska, później furmanką do Taszkentu i Yangiyo‘l. Na miejscu dowiedział się, iż Armia Andersa już odjechała.

    Jagiełły – przysiółek wsi Ochotnica Dolna w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Po powrocie do Alejska zaciągnął się do 1 Dywizji Piechoty jako komendant transportu. Przez Diwowo dotarł do Sielc nad Oką, którą sforsowali tratwami. Tam też zmienił nazwisko na Jagiełło, nie chcąc być rozpoznanym jako Żyd. W Sielcach trafił do podchorążówki i ze stopniem starszego sierżanta został mianowany dowódcą plutonu w czwartej kompanii 1. pułku. Podczas ćwiczeń poprzedzających bitwę pod Lenino był świadkiem tragicznego wypadku jednego z jego żołnierzy, który przy rzucaniu granatu został śmiertelnie ugodzony w serce łyżką.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Więzienie Montelupich – więzienie w Krakowie przy ul. Montelupich, pierwotnie pełniące funkcje koszar wojskowych, mieszczące się w budynku będącym od XVI wieku własnością włoskiej rodziny kupiecko-bankierskiej Montelupich. Od 1905 władze austriackie umieściły w nim sąd wojskowy, znajdujący się wcześniej na Wawelu, a następnie więzienie.

    W trakcie bitwy ponownie ranny – przeszyty kulą trafił do szpitala polowego. Po wyzdrowieniu powrócił do dywizji pod Smoleńsk, gdzie awansowano go na podporucznika i zastępcę dowódcy swojej kompanii.

    Maszerując na zachód dywizja trafiła do Berdyczowa, gdzie Jagiełło dowiedział się o tragicznych losach Żydów. Następnie wojsko radzieckie przeszło przez Lublin, Warszawę (gdzie otrzymał kolejną ranę), by ostatecznie dotrzeć do Berlina.

    gen. Roman Jagiełło-Yagel, Andrzej Gąsiorowski (Helping Hand Coalition),2014 Izrael

    Okres powojenny[edytuj kod]

    Po wojnie Jagiełło ponownie znalazł się w Krakowie, został mianowany komendantem szkoły wojskowo-partyjnej. Współpracował z młodymi Żydami, którzy chcieli uciec do Palestyny, by wstąpić do antybrytyjskiej organizacji Hagana – dostarczył im amunicję do czeskiej broni, w którą byli zaopatrzeni.

    Tel Awiw-Jafa (hebr. תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ, trl. Tel Aviv-Yafo, trb. Tel Awiw-Jafo; arab. تل ابيب-يافا trl. Til Abīb-Yāfū, trb. Til Abib-Jafu), zwyczajowo nazywane Tel Awiw, jest drugim pod względem wielkości miastem Izraela. Miasto jest położone w Dystrykcie Tel Awiwu na nadmorskiej równinie Szaron leżącej nad Morzem Śródziemnym. Tel Awiw zajmuje powierzchnię 51,8 km², będąc największym i najludniejszym miastem obszaru metropolitalnego Gusz Dan. Miasto jest zarządzane przez władze miejskie Tel Awiwu-Jafy, na czele których stoi burmistrz Ron Huldai.Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.

    Być może za tę kolaborację został aresztowany i przesiedział 9 miesięcy w więzieniu Montelupich, jednak nigdy nie postawiono mu zarzutów – został wypuszczony i zwolniony z wojska. Zaproponowano mu objęcie funkcji komendanta portu morskiego w Szczecinie. Po dwóch latach pracy w tym mieście dostał ofertę ponownej pracy w wojsku.

    Starszy sierżant – to kolejny stopień wojskowy w korpusie podoficerów starszy w precedencji służbowej od sierżanta.Przemyśl (łac. Praemislia, ros. Перемышль, ukr. Перемишль, niem. Prömsel) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem.

    Przeszedłszy kursy zajmował kolejne stanowiska w oddziałach liniowych. Prędko został dowódcą pułku i objął komendę nad garnizonem w Skierniewicach. Jednak na drodze jego kariery pojawił się problemy stwarzane przez generała Józefa Dziadurę, nie szczędzącego antysemickich uwag pod adresem nowo mianowanego pułkownika. W 1955 roku, w geście rozpaczy, postrzelił generała oraz siebie. Spędził pół roku w szpitalu. Groził mu sąd wojskowy i, prawdopodobnie, kara śmierci, jednak dzięki interwencji generała Jana Frey-Bieleckiego u marszałka Konstantego Rokossowskiego został tylko zawieszony w obowiązkach.

    Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.Kijów (ukr. Київ, Kyjiw, ros. Киев, Kijew) – stolica i największe miasto Ukrainy, nad rzeką Dniepr. Był miastem królewskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

    W 1957 roku, jak wielu obywateli polskich żydowskiego pochodzenia, wyemigrował do Izraela. Początkowo miał problemy z adaptacją, ostatecznie trafił do tamtejszego wojska. Został przyjęty ze stopniem podporucznika straży pogranicza i zmienił nazwisko na łatwiejsze do wymówienia "Yagel".

    Nowosybirsk (ros. Новосибирск, Nowosibirsk; w latach 1904–1925 Nowonikołajewsk) – miasto w Rosji, na Syberii, nad rzeką Ob. Trzecie co do liczby mieszkańców (1 498 921) rosyjskie miasto po Moskwie i Petersburgu. Nowosybirsk jest uważany za nieoficjalną stolicę Syberii.Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).

    Tuż przed emeryturą zatrudniła go izraelska policja, aby zreorganizował ochronę portu lotniczego w Tel Awiwie. Później zajmował się ochroną izraelskich samolotów na lotniskach Schwechat w Wiedniu, a następnie w całej Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. Był najstarszym żołnierzem służby czynnej w siłach Izraela. Kiedy odchodził na emeryturę przyznano mu stopień generała brygady (Tat-Aluf).

    Alejsk (ros. Алейск) - miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego.Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – potoczna nazwa polskich sił zbrojnych sformowanych w latach 1943–1944 w ZSRR oraz wywodzącego się z nich Wojska Polskiego w Polsce Ludowej w latach 1944–1952 i Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1952–1989.

    W ostatnim okresie życia był wiceprezesem Związku Weteranów Wojsk Polskich w Izraelu oraz ambasadorem międzynarodowej organizacji Helping Hand Coalition" ("HHC" Koalicja Pomocna Dłoń") prowadzącej działania na rzecz ocalonych z Holocaustu.

    Przypisy

    1. Roman Jagiełło-Yagel (pol.). nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2016-01-25].
    2. Od wsi Jagiełły, z której pochodziła jego matka.

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Jerzy Diatłowicki. Żołnierz w trzech mundurach. „Focus Historia”. 1 (59)/2012. s. 8-12. 



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Port lotniczy Wiedeń-Schwechat – największy międzynarodowy port lotniczy Austrii, oddalony o 18 km na południowy wschód od Wiednia, w pobliżu miasta Schwechat. W roku 2010 obsłużył 19,6 mln pasażerów.
    Smoleńsk (ros. Смоленск) – miasto w Rosji, stolica obwodu smoleńskiego. Położone nad Dnieprem. 319 tys. mieszkańców (2005).
    Granat ręczny – pocisk wyrzucany ręcznie, siłą mięśni żołnierza, wypełniony materiałem wybuchowym, substancją dymotwórczą lub inną substancją. Granat ręczny wyposażony jest w zapalnik czasowy lub uderzeniowy.
    Marszałek Polski – najwyższy stopień wojskowy w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Niższym stopniem wojskowym jest Generał (bezprzymiotnikowy,czterogwiazdkowy).
    Wiedeń (niem. Wien, dialekt Wean) – stolica i największe miasto Austrii. Znajduje się w północno-wschodniej części kraju, nad Dunajem. Jest miastem statutarnym, tworząc jednocześnie odrębny kraj związkowy.
    Legiony Polskie – polskie oddziały wojskowe, którym początek dała Pierwsza Kompania Kadrowa utworzona 3 sierpnia 1914 w Krakowie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego.
    Andrzej Janusz Gąsiorowski (Andre Gasiorowski) ur. 26 czerwca 1959 w Nysie) – polski biznesmen i przedsiębiorca, z wykształcenia lekarz, działacz społeczności żydowskiej. Od 1991 roku mieszkający i działający w Izraelu. Właściciel i prezes zarządu: Art-B, Network Intelligence, Network Intelligence Technology Group, Media Network Intelligence. Ukończył Państwową Szkołę Muzyczną I i II stopnia im. Stanisława Moniuszki w Wałbrzychu. Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Ignacego Paderewskiego w Wałbrzychu (rocznik 1978). Studiował w Akademii Medycznej we Wrocławiu (dyplom lekarza 1984). Początkowo pracował jako laryngolog w szpitalu miejskim w Wałbrzychu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.093 sek.