• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Roman Żelazowski

    Przeczytaj także...
    Lwowski Narodowy Akademicki Teatr Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej, (ukr. Львівський національний академічний театр опери та балету імені Соломії Крушельницької; dawniej Teatr Miejski, w dwudziestoleciu międzywojennym Teatr Wielki) – teatr we Lwowie zaprojektowany przez prof. Zygmunta Gorgolewskiego. Jest to nie tylko dzieło sztuki architektonicznej, ale także rzeźby i malarstwa. Reprezentuje eklektyzm w sztuce.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Bitwa o Lwów 1918-1919 (w polskiej historiografii określana jako Obrona Lwowa) – polsko-ukraiński konflikt zbrojny o Lwów, trwający od 1 listopada 1918 do 22 maja 1919 roku, zakończony zniesieniem ukraińskiego okrążenia.

    Roman Czesław Żelazowski (ur. 28 września 1854 w Lichwinie, zm. 8 marca 1930 we Lwowie) – polski artysta dramatyczny, aktor i reżyser teatrów w Krakowie, Warszawie, Lwowie i Łodzi.

    Życiorys[]

    Był synem właściciela ziemskiego Wiktora i Marianny z domu Müller. Do gimnazjum uczęszczał w Krakowie, gdzie 24 kwietnia 1875 roku zadebiutował w Teatrze Miejskim, grając tam do 1877 roku. W sezonie 1877/78 należał do zespołu Teatru Polskiego w Poznaniu i z zespołem tego teatru przyjeżdżał na występy do warszawskich teatrzyków ogródkowych. Zapewne w 1878 roku występował w zespole Andrzeja Trapszy w Kaliszu. Na przemian grał i reżyserował w latach 1878–98 w teatrach Krakowa i Lwowa, był też kierownikiem artystycznym teatrów. Od 1899 do 1907 także jako reżyser pracował w warszawskich Teatrach Rządowych. Powrócił do Lwowa w 1907 roku i występował tutaj do 1920 roku. W 1918 roku został pierwszym dyrektorem działu dramatycznego Teatru Miejskiego we Lwowie. Teatr pod jego kierownictwem funkcjonował nieprzerwanie w warunkach ukraińskiego oblężenia, w mieście pozbawionym żywności, światła i wody. Udało mu się mimo to utrzymać trzy zespoły aktorskie teatru: dramatyczny, operowy i operetkowy. Ceniony był za doświadczenie, takt i umiejętności pedagogiczne. W tym ciężkim sezonie wystawił 26 premier i wznowień w nowym opracowaniu oraz 24 sztuki z wcześniejszego repertuaru. W latach 1920–24 kierował wspólnie z Bolesławem Szczurkiewiczem działem dramatu Teatrów Miejskich w Poznaniu.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Kalisz (gr. Καλισία, łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, stolica Kaliskiego, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.

    W roku 1921 opublikował we Lwowie pamiętniki pt. Pięćdziesiąt lat teatru polskiego. Moje pamiętniki. Kiedy zaczął tracić wzrok, w uznaniu zasług miasto Lwów ofiarowało mu na starość dworek. Jubileusze 50–lecia pracy artystycznej obchodził w 1924 roku: 17 marca w Teatrze Polskim w Poznaniu w roli tytułowej w „Horsztyńskim” Juliusza Słowackiego, a 14 maja we Lwowie w roli Wojewody w „Mazepie” Juliusza Słowackiego. Utraciwszy wzrok po raz ostatni wystąpił w roli Horsztyńskiego we Lwowie 29 czerwca 1927 roku.

    Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 października 2012 roku) zawiera informacje o 517 560 filmach, 38 727 serialach, 10 491 grach i 1 636 554 ludziach filmu). Zawiera filmy ze 187 krajów, 9 byłych, 2 kraje, które zmieniły swoją nazwę na inną i 14 części należących do innych krajów (4 nieuznawane państwa, 5 autonomii, 1 byłą autonomię i 4 terytoria zależne).Juliusz Słowacki herbu Leliwa (ur. 4 września 1809 w Krzemieńcu, zm. 3 kwietnia 1849 w Paryżu) – jeden z najwybitniejszych poetów polskich doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej (pneumatycznej), epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim, był też mistykiem. Obok Mickiewicza uznawany powszechnie za największego przedstawiciela polskiego romantyzmu.

    2 maja 1924 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

    Pochowany został na Cmentarzu Łyczakowskim.

    Filmografia[]

  • 1912 – Pietro Caruso, jako Pietro Caruso
  • 1923 – Bartek zwycięzca, jako. gen. Steinmetz
  • Przypisy

    1. Wraz z poślubioną później aktorką Adelą Einsporn, pseudonim „Mirowicz”
    2. Gąsiorowski i Topolski 1981 ↓, s. 885.
    3. Dokąd się przeniósł pod koniec życia
    4. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 31.

    Bibliografia[]

  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski (red.): Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 885. ISBN 83-01-02722-3.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Roman Żelazowski w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
  • Roman Żelazowski w bazie filmweb.pl
  • Roman Żelazowski w bazie filmpolski.pl
  • Roman Żelazowski w bazie e-teatr.pl
  • Małgorzata Lisowska – Teatr lwowski w latach 1918-1939
  • Roman Żelazowski – Pięćdziesiąt lat teatru polskiego. Moje pamiętniki. Lwów 1921
  • IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.
    Teatr Polski w Poznaniu – zbudowany w latach 1873 - 1875 po długoletnich staraniach na uzyskanie zgody rządu pruskiego, według projektu Stanisława Hebanowskiego. Budynek stanął na podwórzu kamienicy w Poznaniu przy ul. 27 Grudnia (wówczas ul. Berlińska). Dziś jest widoczny, ponieważ podczas walk w 1945 roku owa kamienica została zniszczona. Budowa została sfinansowana ze składek społecznych (świadczy o tym napis "Naród Sobie"). Teatr pełnił ważną funkcję w zachowaniu polskości, będąc stałą sceną, na której wystawiano w języku polskim.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Cmentarz Łyczakowski – najstarsza zabytkowa nekropolia Lwowa, położona we wschodniej części miasta na malowniczych wzgórzach wśród specjalnie zaprojektowanego, starego drzewostanu tworzącego szereg alei. Jest miejscem pochówku wielu zasłużonych dla Polski i Ukrainy ludzi kultury, nauki i polityki. Na cmentarzu znajduje się wiele zabytkowych nagrobków o wysokiej wartości artystycznej, przedstawiających alegoryczne postaci i wizerunki zmarłych, a także liczne kaplice, edykuły, kolumny i obeliski, w różnych stylach.
    Lichwin – wieś położona w województwie małopolskim, powiecie tarnowskim, gminie Pleśna. Wieś leży w obrębie parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Od 1998 w granicach województwa małopolskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.