Rola (gleba)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rola – wierzchnia warstwa gleby (do 30 cm), na którą działają narzędzia i maszyny uprawowe. Stąd określenie uprawa roli jest właściwsze niż uprawa gleby.

Uprawa roli – całokształt zabiegów wykonywanych narzędziami i maszynami uprawowymi w celu stworzenia uprawianym roślinom optymalnych warunków wzrostu i rozwoju oraz podniesienia kultury roli.Poziom próchniczny, również poziom akumulacji próchnicy wierzchni poziom w profilu glebowym, wyróżniający się obecnością mniej lub bardziej rozłożonych szczątków organicznych (roślinnych i zwierzęcych), zwanych próchnicą, korzeni roślin i organizmów glebowych (edafonu).

Warstwa roli jest zazwyczaj znacznie płytsza od warstwy gleby i często obejmuje tylko wierzchni poziom próchniczny, lub nawet tylko jego część. Właściwości roli są kształtowane przez czynniki antropogeniczne, narzędzia uprawowe, nawozy, środki chemiczne, rośliny uprawne itp. Ponadto wpływ na rolę mają także warunki pogodowe.

Nawozy – środki używane w uprawie roślin (nawożenie) celem zwiększenia wysokości i jakości plonowania dzięki wzbogaceniu gleby w składniki pokarmowe niezbędne dla roślin i polepszeniu jej właściwości fizycznych, fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych, pochodzenia mineralnego lub organicznego. Nawozami są również produkty przeznaczone do zwiększania żyzności stawów rybnych.Rośliny uprawne – rośliny użytkowe nie eksploatowane ze stanowisk naturalnych, lecz z upraw stworzonych i pielęgnowanych przez człowieka. Czasem w węższym ujęciu definiowane są jako rośliny uprawiane na roli. Pierwsze ślady uprawy roślin przez ludzi pochodzą sprzed ok. 13 tysięcy lat z Tajlandii, sprzed 11 tysięcy lat z rejonu tzw. Żyznego Półksiężyca i sprzed ok. 8 tysięcy lat z Meksyku. Wtedy to po okresie użytkowania, a z czasem też pielęgnowania roślin dziko rosnących, ludzie rozpoczynali uprawę roślin rodzimych w poszczególnych obszarach, zwanych dziś obszarami pochodzenia roślin użytkowych. Z czasem gatunki uprawiane zostały szeroko rozprzestrzenione poza naturalne granice ich zasięgów. W wyniku zabiegów hodowlanych uzyskano wiele tysięcy odmian uprawnych o odpowiednich dla człowieka właściwościach. Wiele z nich bardzo różni się od swoich naturalnych form wyjściowych (np. współczesne zboża dają plon sto razy wyższy od swych przodków, dziko rosnąca winorośl właściwa ma grona owoców ważące 50-60 g podczas gdy odmiany uprawne mogą mieć grona ważące nawet do 7 kg). Niektóre z roślin uprawnych występują obecnie już tylko w uprawie – nie istnieją ich dzikie formy wyjściowe (np. orzech ziemny, palma daktylowa i kukurydza).

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Bolesław Świętochowski, Bronisław Jabłoński, Roman Krężel, Maria Radomska. Ogólna uprawa roli i roślin. Wyd. 4, popraw. PWRiL, Warszawa 1996, 405 stron.
  • Roman Krężel, Danuta Parylak, Lesław Zimny. Zagadnienia uprawy roli i roślin. AR Wrocław. 1999, 257 stron.

  • Narzędzia rolnicze – specjalne urządzenia techniczne (narzędzie) używane w rolnictwie w celu ułatwienia lub mechanizacji procesu produkcji rolnej. Elementy robocze tych narzędzi mogą w trakcie pracy pozostawać nieruchome lub dzięki oporowi stwarzanemu przez podłoże w trakcie ich pracy mogą obracać się wokół osi, np. brona talerzowa.Lesław Zimny (ur. 27 maja 1949 r. w Chobieni) – polski naukowiec, prof. dr hab., specjalista w dziedzinie agronomii. Zajmuje się zagadnieniami uprawy roślin, zwłaszcza buraka cukrowego.
    Agrochemikalia, chemikalia rolnicze – preparaty i substancje chemiczne stosowane w rolnictwie, np. pestycydy, nawozy mineralne, regulatory wzrostu i rozwoju roślin oraz dodatki paszowe, takie jak konserwanty i detoksykanty ziemiopłodów, koncentraty pasz, premiksy, hormony, antybiotyki paszowe, probiotyki, kokcydiostatyki, antyoksydanty, preparaty enzymatyczne, aminokwasy syntetyczne, witaminy, substancje pigmentujące, dezodoranty paszowe itp. Pestycydy działając na agrofagi, oddziałują również toksycznie na organizmy obojętne bądź pożyteczne oraz na samego człowieka. Ponadto chemiczne środki ochrony roślin odznaczają się, przynajmniej w części, dużą odpornością na rozkład w glebie, co sprzyja ich kumulacji w roślinach i zwierzętach, za pośrednictwem których przedostają się następnie do człowieka, u którego gromadzą się w tkankach i organach wywołując wiele objawów chorobowych. Ujemnym następstwem stosowania zbyt wysokich dawek agrochemikaliów może być naruszenie równowagi jonowej w glebie i w rezultacie niedobór lub nadmiar niektórych składników glebowych, co z kolei może wywołać schorzenia u ludzi i zwierząt. Tak np. przenawożenie azotem może być przyczyną niedostatku w glebie fosforu, wapnia i magnezu, co powoduje choroby fizjologiczne zwierząt, a nawet człowieka.Orka – zabieg agrotechniczny uprawowy odwracający wykonywany pługami lemieszowymi lub talerzowymi, mający na celu odwrócenie i pokruszenie uprawianej warstwy roli.




    Reklama