• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rok świetlny

    Przeczytaj także...
    Jednostka astronomiczna, oznaczenie au (dawniej również AU, w języku polskim czasem stosowany jest skrót j.a.) – pozaukładowa jednostka odległości używana w astronomii równa dokładnie 149 597 870 700 m. Dystans ten odpowiada w przybliżeniu średniej odległości Ziemi od Słońca. Definicja i oznaczenie zostały przyjęte podczas posiedzenia Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pekinie w 2012 roku.Międzynarodowa Unia Astronomiczna (ang. International Astronomical Union; fr. Union Astronomique Internationale – IAU/UAI/MUA) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca 10871 zawodowych astronomów (wymagane jest posiadanie co najmniej doktoratu) rekomendowanych przez odpowiednie Komitety Narodowe. Koordynuje działalność badawczą w dziedzinie astronomii na świecie, organizuje kongresy generalne co trzy lata (ostatni, XXVII, odbył się w sierpniu 2012 w Pekinie), sympozja i inne konferencje specjalistyczne, prowadzi działalność wydawniczą i informacyjną (np. telegramy o nowych odkryciach). Zorganizowana jest w 37 komisji specjalistycznych grupujących się w 12 zespołach. Obecnym prezydentem MUA jest Robert Williams, a sekretarzem generalnym Ian F. Corbett.
    GN-z11 – odkryta w 2016 galaktyka, uważana za najbardziej odległy obiekt o potwierdzonej odległości od Ziemi. Przesunięcie ku czerwieni obiektu wynosi z=11,1. Galaktyka powstała nie później niż 400 milionów lat po Wielkim Wybuchu, światło wyemitowane przez galaktykę potrzebowało 13,4 miliarda lat, aby dotrzeć do Ziemi – jej rzeczywista, współczesna odległość od Ziemi wynosi prawdopodobnie około 32 miliardów lat świetlnych.

    Rok świetlny – jednostka odległości stosowana w astronomii. Jest równy odległości, jaką pokonuje światło w próżni w ciągu jednego roku juliańskiego (365,25 dnia, 31 557 600 sekund).

    W przeliczeniu na inne jednostki:

    GRB 090429B – rozbłysk gamma zaobserwowany przez satelitę Swift 29 kwietnia 2009 w obrębie gwiazdozbioru Psów Gończych. Rozbłysk jest kandydatem na najbardziej odległy rozbłysk gamma widziany z Ziemi, odległość do niego szacowana jest na 13,14 miliardów lat świetlnych.Rok juliański (symbol: a) – jednostka czasu używana w astronomii i innych naukach ścisłych. Średni czas trwania roku juliańskiego to 365,25 dnia (31 557 600 s). Jednostka ta jest średnią długością roku w kalendarzu juliańskim, który obowiązywał w Polsce do 1582 roku.

    1 rok świetlny = 0,3066 pc = 63241 j.a. = 9,4607·10 m

    W szacunkowych obliczeniach przyjmowana jest zazwyczaj wartość przybliżona ≈ 9,5 biliona km.

    Symbol jednostki[]

    Nie ma ustalonego symbolu jednostki roku świetlnego. W literaturze angielskojęzycznej, zgodnie z broszurą BIPM używa się skrótu „l.y.” Międzynarodowa Unia Astronomiczna oficjalnie uznaje użycie skrótu bez kropek („ly”). W języku polskim używa się głównie pełnej nazwy.

    Współrzędne współporuszające się (ang. comoving coordinates) – pojęcie wprowadzone dla uproszczenia rozważań nad kształtem Wszechświata. Drugim pojęciem kluczowym dla zagadnienia jest czynnik skali.Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.

    Odległości[]

  • Odległość od Ziemi do Księżyca światło pokonuje w ok. 1,3 s, co powodowało opóźnienia w komunikacji podczas misji załogowych Apollo.
  • Około 8 minut i 20 sekund zajmuje światłu podróż ze Słońca do Ziemi.
  • Najbliższa znana gwiazda, Proxima Centauri jest położona w odległości 4,22 lat świetlnych od Słońca.
  • Średnica Drogi Mlecznej wynosi w przybliżeniu 100 000 lat świetlnych.
  • Kandydatem na najbardziej odległy obiekt zaobserwowany z Ziemi jest GN-z11 oddalona o ok. 13,4 miliardów lat świetlnych od Ziemi, podobnie odległym obiektem jest źródło rozbłysku gamma GRB 090429B, który został zaobserwowany w 2009 roku.
  • Średnica obserwowalnego Wszechświata to 93 mld ly
  • Zobacz też[]

  • dzień świetlny
  • godzina świetlna
  • minuta świetlna
  • Uwagi

    1. Wartość ta oznacza, że oglądane dziś światło galaktyki podróżowało do Ziemi 13,4 mld lat. Nie należy mylić tego dystansu z odległością według współrzędnych współporuszających się.

    Przypisy

    1. Measuring the Universe (ang.). International Astronomical Union. [dostęp 2013-09-27].
    2. Oficjalna broszura BIPM
    3. IAU. Measuring the Universe
    4. Hubble finds a new contender for galaxy distance record
    5. Cosmic explosion is new candidate for most distant object in the universe
    6. Itzhak Bars, John Terning, i Farzad Nekoogar. Extra Dimensions in Space and Time (r. 2009), strona 27
    Próżnia – w rozumieniu tradycyjnym pojęcie równoważne pustej przestrzeni. We współczesnej fizyce, technice oraz rozumieniu potocznym pojęcie próżni ma zupełnie odmienne konotacje.Dzień świetlny to odległość, którą przebywa światło w ciągu jednego dnia w próżni i wynosi 25 902 068 371 200 metrów, czyli około 26 Tm.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.
    Program Apollo – seria amerykańskich lotów kosmicznych przygotowywanych od roku 1961 zrealizowanych w latach 1966-1972. Celem programu było lądowanie człowieka na Księżycu, a następnie jego bezpieczny powrót na Ziemię. Zadanie zostało zrealizowane w 1969 roku, w czasie misji Apollo 11. Program był kontynuowany do roku 1972 w celu przeprowadzenia dokładniejszej naukowej eksploracji Księżyca. Całkowity koszt programu wyniósł 25,4 miliarda dolarów. Ilość pozyskanego i dostarczonego na Ziemię materiału to 381,7 kg.
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.
    Metr – jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został zdefiniowany 26 marca 1791 roku we Francji w celu ujednolicenia jednostek odległości. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.
    Sekunda (łac. secunda – następna, najbliższa) – jednostka czasu, jednostka podstawowa większości układów jednostek miar np. SI, MKS, CGS – obecnie oznaczana s, niegdyś sek.
    Astronomia (gr. ἀστρονομία astronomía) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem ciał niebieskich (np. gwiazd, planet, komet, mgławic, gromad i galaktyk) oraz zjawisk, które zachodzą poza Ziemią, jak również tych, które oddziałują w jej atmosferze, wnętrzu lub na powierzchni, a są pochodzenia pozaplanetarnego (np. neutrina, wtórne promieniowanie kosmiczne). Skoncentrowana jest na fizyce, chemii, meteorologii i ruchu ciał niebieskich, zajmuje się także powstaniem i rozwojem (ewolucją) Wszechświata.
    Proxima Centauri (łac. proxima – najbliższa) – gwiazda typu czerwony karzeł, znajdująca się około 4,24 lat świetlnych (40 bilionów km) od Ziemi, w gwiazdozbiorze Centaura. Została odkryta w 1915 przez Roberta Innesa. Jest najbliższą Słońca gwiazdą, jednak jej blask jest zbyt słaby, aby można ją było dostrzec gołym okiem. Znajduje się w odległości 0,23 roku świetlnego od układu podwójnego alfa Centauri i może stanowić razem z nim układ potrójny.

    Reklama