• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rogata Turnia

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Jan Krupski (ur. 24 czerwca 1924 w Zakopanem, zm. 8 marca 2018 tamże) – polski poeta, taternik, alpinista, instruktor narciarski, ratownik górski i przewodnik tatrzański, uczestnik kampanii wrześniowej.
    Staroleśny Szczyt (także krótko Staroleśna, dawniej również Staroleśniański Szczyt, słow. Bradavica, niem. Warze, węg. Bibircs, 2476 m n.p.m.) – wybitny czterowierzchołkowy szczyt Tatr Wysokich, położony na terenie Słowacji, w bocznej grani odchodzącej na południowy wschód od grani głównej w zwornikowym szczycie Mała Wysoka (Východná Vysoká).

    Rogata Turnia (słow. Rohatá veža, niem. Margitspitze, węg. Margitcsúcs) – turnia w masywie Granatów Wielickich o wysokości 2420 m n.p.m., w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w bocznej grani odchodzącej na południowy zachód od Staroleśnego Szczytu. Leży pomiędzy tym szczytem, oddzielona Kwietnikową Przełączką, a Małą Granacką Turnią oddzieloną Wyżnią Granacką Szczerbiną. Należy do grupy Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich.

    Granaty Wielickie (słow. Velické Granáty, Granátová stena, niem. Granatenwand, węg. Gránátfal) – postrzępiona grań odchodząca od Staroleśnego Szczytu (Bradavica) w kierunku południowo-wschodnim, oddzielona od niego Kwietnikową Przełączką (Kvetnicové sedlo). Wznosi się ona pomiędzy Doliną Wielicką (Velická dolina) a Doliną Sławkowską (Slavkovská dolina). W grani Granatów Wielickich znajdują się (w kolejności od Kwietnikowej Przełączki):Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.

    Rogata Turnia jest najwyższym punktem Granatów Wielickich, w których skład wchodzi kilka wybitnych turni. W masywie Rogatej Turni, nieco na południowy zachód od niej wznosi się mała turniczka zwana Granackim Rogiem, od szczytu oddzielona Niżnią Kwietnikową Przełączką. Poniżej Rogatej Turni, po stronie Doliny Wielickiej wyróżnia się kilka obiektów, którymi są (kolejno od wierzchołka):

    Podufała Przełączka (słow. Štrbina pod Opálovou vežou, Opálova štrbina) – przełęcz w masywie Granatów Wielickich w słowackich Tatrach Wysokich. Leży pomiędzy Rogatą Turnią, najwyższym punktem masywu, a Podufałą Turnią, znajdującą się w grani odgałęziającej się od niej na południowy zachód.Podufała Turnia (słow. Opálová veža, niem. Isabellaturm, węg. Izabellatorony) – trójwierzchołkowa turnia znajdująca się w południowo-zachodnim żebrze Rogatej Turni po stronie Doliny Wielickiej w słowackiej części Tatr Wysokich. Od Rogatej Turni oddziela ją Podufała Przełączka, a od Podufałej Baszty oddzielona jest siodłem Podufałego Przechodu, przez które biegnie Granacka Ławka. Na wierzchołek Podufałej Turni nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne, jest ona dostępna jedynie dla taterników. Szczyt należy do grupy Granackich Turni, wyższej części masywu Granatów Wielickich.
  • Podufała Przełączka,
  • Podufała Turnia,
  • Podufały Przechód,
  • Podufała Baszta.
  • Wszystkie te obiekty w masywie Rogatej Turni traktowane są jako podrzędne. Masyw Rogatej Turni nie jest dostępny dla turystów, dla taterników najdogodniejsze wejście znajduje się po stronie Doliny Wielickiej.

    Wyżnia Granacka Szczerbina (słow. Horná Granátova štrbina, niem. Obere Granatenwandscharte, węg. Felső Gránátfalcsorba) – przełęcz w bocznej grani odchodzącej na południowy wschód od Staroleśnego Szczytu, w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy Rogatą Turnią (ściślej Granackim Rogiem) a Małą Granacką Turnią. Należy do grupy Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich.Niżnia Kwietnikowa Przełączka (słow. Rohatá štrbina) – przełączka znajdująca się w masywie Granatów Wielickich w słowackiej części Tatr Wysokich. Jest ona jedną z dwóch przełączek znajdujących się między Rogatą Turnią a Małą Granacką Turnią. Dokładnie oddziela ona Granacki Róg od Rogatej Turni. Należy do grupy Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich. Na siodło Niżniej Kwietnikowej Przełączki nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne, jest ona dostępna jedynie dla taterników.

    Nazwa Rogatej Turni pochodzi od jej kształtu.

    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwsze wejścia turystyczne:

  • Antonina Englischowa, Karol Englisch i Johann Hunsdorfer junior, 26 lipca 1900 r. – letnie,
  • Adam Górka, Jan Krupski, Jerzy Lechowski, Tadeusz Rogowski i Witold Udziela, 14 marca 1955 r. – zimowe.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XIII. Litworowy Szczyt – Staroleśna Szczerbina. Warszawa: Sport i Turystyka, 1967.
    Granackie Turnie (słow. Granátové veže) – turnie wznoszące się w większości w głównej grani Granatów Wielickich (Velické Granáty) w słowackich Tatrach Wysokich. Grań ta odchodzi od Staroleśnego Szczytu (Bradavica) w kierunku południowo-wschodnim, jest oddzielona od niego Kwietnikową Przełączką (Kvetnicové sedlo) i rozdziela Dolinę Wielicką na południowym zachodzie i Dolinę Sławkowską na północnym wschodzie.Mała Granacka Turnia (słow. Malá Granátová veža, niem. Kleiner Granatenwandturm, węg. Kis Gránátfaltorony) – wybitna turnia w masywie Granatów Wielickich o wysokości 2298 m n.p.m., w słowackich Tatrach Wysokich. Od masywu Rogatej Turni (dokładniej od Granackiego Rogu) oddzielona jest Wyżnią Granacką Szczerbiną, a od Wielkiej Granackiej Turni – Pośrednią Granacką Szczerbiną. Należy do grupy Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich.




    Warto wiedzieć że... beta

    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Podufały Przechód (słow. Opalové sedlo) – przełęcz znajdująca się na wysokości ok. 2280 m n.p.m. w masywie Granatów Wielickich w słowackiej części Tatr Wysokich. Oddziela ona Podufałą Turnię w grupie Granackich Turni od Podufałej Baszty znajdującej się w masywie Granackich Baszt. Jest to dość wybitna, piarżysta przełęcz, położona znacznie poniżej Podufałej Turni, bardzo blisko Podufałej Baszty. Jej siodło jest wyłączone z ruchu turystycznego i nie prowadzą na nie żadne znakowane szlaki turystyczne. Na północny zachód od Podufałego Przechodu położony jest Kwietnikowy Kocioł (górne piętro Kwietnikowego Żlebu), natomiast na południowy wschód – Granacki Kocioł (górne piętro Granackiego Żlebu).
    Kwietnikowa Przełączka (słow. Kvetnicové sedlo, niem. Blumengartenscharte, węg. Virágoskertcsorba) – przełęcz w bocznej grani słowackich Tatr Wysokich. Leży pomiędzy Staroleśnym Szczytem (dokładnie jego południowo-zachodnim wierzchołkiem, Kwietnikową Turnią) a Rogatą Turnią, najwyższym punktem masywu Granatów Wielickich.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Podufała Baszta (słow. Opálová stena) – turnia o wysokości ok. 2285 m n.p.m. znajdująca się w grani Granackich Baszt (poniżej Granatów Wielickich) w słowackiej części Tatr Wysokich. Leży ona w południowo-zachodnim żebrze Rogatej Turni, nieco poniżej Podufałej Turni. Od tejże turni oddzielona jest siodłem Podufałego Przechodu, przez który przechodzi tzw. Granacka Ławka. Na wierzchołek Podufałej Baszty nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne, dla taterników najłatwiej dostępna jest od strony Podufałego Przechodu, ponad który wznosi się zaledwie na kilka metrów.
    Taternictwo – wspinaczka uprawiana w Tatrach. Niegdyś termin ten oznaczał każdą działalność w Tatrach polegającą na wchodzeniu na ich szczyty. Obecnie obejmuje on wyłącznie wspinaczkę górską, prowadzoną poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi. Termin powstał w podobny sposób jak alpinizm (który dziś często jest równoznaczny ze wspinaczką górską), himalaizm czy andynizm.
    Turnia – rodzaj skalistego, ostrego szczytu lub skałki o stromych lub nawet pionowych ścianach. Charakterystyczna jest dla gór o rzeźbie alpejskiej, przekształconych w wyniku działania lodowca, albo powstała w skałach wapiennych w wyniku działania procesów krasowienia. Niewielką turnię nazywa się zdrobniale turniczką (w gwarze podhalańskiej turnicka). W dawniejszej literaturze tatrzańskiej słowo turnia używano też dla określenia po prostu skalistego terenu. Np "wspinać się po turniach" oznaczało tyle, co chodzić po skałach.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.79 sek.