• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rogówka

    Przeczytaj także...
    Łza, ciecz łzowa – substancja nawilżająca, oczyszczająca, zabezpieczająca (przed zarazkami) powierzchnię rogówki i spojówki oka. Składa się głównie z wody, niewielkiej ilości soli (chlorku sodu) oraz białek, w tym substancji bakteriobójczych (lizozym, defensyny). Przezroczysta ciecz łzowa produkowana jest przez gruczoły łzowe. Rozprowadzanie jej odbywa się podczas mrugania powiekami. Występujący w normalnych warunkach nadmiar cieczy łzowej w sposób niezauważalny doprowadzany jest do jamy nosowej kanalikami łzowymi w powiekach.Kokaina (metylobenzoiloekgonina) – substancja pobudzająca pochodzenia roślinnego. Odznacza się dużym potencjałem uzależniającym psychicznie. Jest to alkaloid tropanowy, otrzymywany z liści krasnodrzewu pospolitego (koki) (Erythroxylon coca), który pierwotnie porastał tereny Andów w Ameryce Południowej.
    Oko – narząd receptorowy umożliwiający widzenie. W najprostszym przypadku chodzi o zdolność wykrywania pewnego zakresu promieniowania elektromagnetycznego. Bardziej skomplikowane oczy są w stanie dostarczyć informacje o kierunku padania światła, jego intensywności oraz kształtach obiektów.
    Przekrój ludzkiej rogówki na granicy przejścia w twardówkę.
    1. Nabłonek zewnętrzny.
    2. Błona Bowmana.
    3. Istota właściwa rogówki.
    a. Ukośne włókna przedniej warstwy istoty właściwej.
    b. Błona włókien, które są przecięte w poprzek dając kropkowany obraz.
    c. Ciałka rogówkowe (fibrocyty) o kształcie wrzecionowatym w tym przekroju.
    d. Błona włókien, które są przecięte podłużnie.
    e. Przejście w twardówkę z bardziej wyróżniającym się układem włókien oraz otoczeniem przez grubszy nabłonek.
    f. Małe naczynia krwionośne przechodzące blisko brzegu rogówki
    4. Błona Descemeta.
    5. Śródbłonek komory przedniej oka.

    Rogówka (łac. cornea) – wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej w jej przedniej części. Ludzka rogówka ma ok. 11,5 mm średnicy i grubość 0,5-0,6 mm w środkowej części oraz 0,6-0,8 mm w części obwodowej. Za rogówką znajduje się ciecz wodnista a za nią soczewka. Rogówka nie jest unaczyniona, naczynia upośledzałyby jej przezierność. Odżywia się dzięki dyfuzji – przez łzy i ciecz wodnistą gałki ocznej, a także dzięki neurotrofinom dostarczanym przez unerwienie rogówki. Posiada dużo zakończeń bólowych, włókien bezrdzennych.

    Dioptria – jednostka miary zdolności zbierającej układu optycznego, legalna, nienależąca do układu SI (pozaukładowa), stosowana w optyce. Legalność jednostki oznacza, że można jej używać, natomiast nie została ona uznana za jednostkę pochodną w układzie SI. Obecnie nie jest używany żaden skrót dioptrii. Dawniej stosowano oznaczenia D, dpt, δ.Komora przednia oka, komora przednia gałki ocznej (łac. camera bulbi oculi anterior) – przestrzeń wypełniona cieczą wodnistą, ograniczona od przodu tylną powierzchnią rogówki i niewielką częścią twardówki, od tyłu częścią ciała rzęskowego, tęczówką i odcinkiem przedniej powierzchni soczewki. Skrajny obwód – kąt tęczówkowo-rogówkowy odsącza ciecz wodnistą komory do zatoki żylnej twardówki.

    Warstwy rogówki[]

    Rogówka składa się z pięciu warstw. W kolejności od przodu ku tyłowi są to:

  • Nabłonek przedni rogówki (łac. epithelium anterius corneae) – składa się z 5-6 warstw nabłonka wielowarstwowego płaskiego nierogowaciejącego, nawilżanego przez łzy. Komórki tego nabłonka szybko się dzielą i łatwo regenerują. Pozostaje w łączności z nabłonkiem spojówki.
  • Blaszka graniczna przednia (łac. lamina limitans anterior corneae), inaczej błona Bowmana – złożona z nieregularnie rozmieszczonych włókien kolagenu, grubość 8-14 mikrometrów.
  • Istota właściwa rogówki (łac. substantia propria corneae).
  • Blaszka graniczna tylna (łac. lamina limitans posterior corneae), inaczej błona Descemeta – urazy błony Descemeta są odwracalne. Ma zdolność do odkształcania się, jest odporna na urazy mechaniczne i ulega regeneracji
  • Nabłonek tylny rogówki (łac. epithelium posterius corneae) – składa się z jednej warstwy komórek wielobocznych.
  • Przez powierzchnię rogówki do wnętrza organizmu mogą wnikać liczne substancje chemiczne podawane w postaci kropli do worka spojówkowego, np.: kokaina, atropina, ezeryna, pilokarpina, o czym świadczy ich oddziaływanie na źrenicę.

    Ciecz wodnista (łac. humor aquosus) – substancja wypełniająca przednią komorę oka. Występuje w ilości ok. 0,3 cm³ w każdej gałce ocznej. Przeźroczysta ciecz wytwarzana w tylnej komorze oka w wyrostku rzęskowym w ilości ok. 2 mm³/min.. Przez źrenicę dostaje się do komory przedniej oka. Stamtąd nadmiar cieczy wodnistej jest odprowadzany kanałem Schlemma do układu żylnego. Ciecz wodnista odprowadza szkodliwe produkty przemiany materii oraz odżywia rogówkę i soczewkę.Pilokarpina (łac. Pilocarpinum) – organiczny związek chemiczny, prawoskrętny alkaloid imidazolowy występujący w liściach południowoamerykańskich roślin – Pilocarpus jaborandi i Pilocarpus microphyllus – wraz z jej stereoizomerem – izopilokarpiną.

    Ponadto w rogówce można wyróżnić rąbek rogówki (łac. limbus corneae).

    Siła skupiająca[]

    Rogówka silnie skupia promienie świetlne (ok. 43 D), bardziej niż soczewka (ok. 20 D). Jednak w przeciwieństwie do soczewki, siła skupiania promieni przez rogówkę jest stała (nie podlega regulacji).

    Przypisy

    1. "Kompendium histologii" Tadeusz Cichocki
    2. Najjar, Dany. Clinical optics and refraction. EyeWeb.org [dostęp 2008-12-27]

    Zobacz też[]

  • Ciecz łzowa
  • Oko
  • Stożek rogówki
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Stożek rogówki (keratoconus gr. kerato – róg, łac. conus – stożek) – degeneracyjna, niezapalna choroba rogówki oka, której przebieg charakteryzują zmiany w strukturze rogówki prowadzące do jej ścieńczenia i nadmiernego uwypuklenia. W wyniku choroby krzywizna rogówki przybiera odbiegający od normalnego stożkowaty kształt. Stożek rogówki może prowadzić do znacznego zaburzenia wzroku – pacjenci często skarżą się na niewyraźne lub mnogie widzenie obrazu oraz nadwrażliwość na światło. Wbrew powszechnemu przekonaniu o rzadkości choroby, stożek jest najczęściej spotykaną dystrofią rogówki, która występuje z taką samą częstotliwością we wszystkich grupach etnicznych na całym świecie i dotyka około jedną na tysiąc osób. Choroba zostaje zazwyczaj rozpoznana w wieku dorastania, a jej najostrzejsze stadium przypada pomiędzy 20. a 30. rokiem życia.Tkanka nabłonkowa, tkanka graniczna, nabłonek (łac. epithelium-nabłonek, textus epithelialis-tkanka nabłonkowa ) – tkanka zwierzęca. Zawiązki nabłonka pojawiają się już w stadium blastuli, ale może się on różnicować znacznie później z listków zarodkowych: ektodermy, entodermy, mezodermy, albo zależnie od grupy systematycznej zwierząt i narządu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rąbek rogówki (łac. limbus corneae) – wąski, przejściowy pas o szerokości około 1 mm znajdujący się na granicy pomiędzy rogówką z jednej strony, a spojówką i twardówką z drugiej strony. W obrębie rąbka rogówki pojawiają się naczynia włosowate tworząc przybrzeżny pierścień naczyniowy.
    Istota właściwa rogówki (warstwa właściwa, zrąb, łac. substantia propria corneae) - tkanka środkowa rogówki, stanowiąca ok. 90% jej grubości. Składa się z włókien kolagenowych, stałych komórek rogówki oraz komórek wędrujących.
    Atropina – mieszanina racemiczna dwóch izomerów optycznych hioscyjaminy – organicznego związku chemicznego, będącego alkaloidem tropanowym. Stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice.
    Blaszka graniczna tylna rogówki (łac. lamina limitans posterior corneae), inaczej: blaszka graniczna wewnętrzna rogówki, błona Descemeta – cienka, jednolita, luźno przylegająca do istoty właściwej rogówki błonka, patrząc od zewnątrz jest czwartą powłoką rogówki. Urazy rogówki nie są rzadkie, ale jeśli podczas urazu zostanie uszkodzona błona Descemeta, to taki uraz jest nieodwracalny.
    Worek spojówkowy (łac. saccus conjunctivae) to szczelinowata potencjalna przestrzeń znajdująca się między spojówką powiek a spojówką gałki ocznej. W warunkach prawidłowych obie spojówki przylegają do siebie wskutek nawilżenia ich łzami, jednakże w stanach chorobowych może nagromadzić się tamże np. wydzielina ropna lub znajdować się ciało obce.
    Substancja chemiczna (substancja czysta, chemikalia (tylko l.mn.)) – substancja jednorodna, o stałym, określonym składzie chemicznym, jakościowym (co do rodzaju atomów pod względem liczby atomowej i ewentualnie, co do poszczególnych rodzajów atomów w cząsteczce) i najczęściej także ilościowym (liczby atomów różnych rodzajów w cząsteczce); zbiór atomów lub cząsteczek spełniających kryterium stałości składu.
    Twardówka (łac. sclera) - gruba, biała warstwa ochronna, nadająca kształt gałce ocznej, otaczająca oko od strony oczodołu, w przedniej części gałki ocznej przechodzi w rogówkę. W części tylnej, w miejscu gdzie twardówka przechodzi w pochewkę nerwu wzrokowego, grubość jej jest największa i wynosi 1,3 mm. W części przedniej jest najcieńsza i jej grubość równa się 0,3 mm. Twardówka jest słabo unaczyniona i mało czuła. U ssaków zbudowana jest z tkanki łącznej włóknistej; u pozostałych kręgowców zawiera również elementy chrząstki i tkanki kostnej.

    Reklama