• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Roe v. Wade



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Płód – w embriologii zarodek ssaków od momentu, kiedy można rozpoznać cechy morfologiczne dla danego gatunku. U ludzi zarodek stadium płodu osiąga w 8 tygodniu ciąży.Zgwałcenie – zmuszenie drugiej osoby do obcowania płciowego, poddania się innej czynności seksualnej lub wykonania takiej czynności przez jedną lub wiele osób, posługujących się siłą fizyczną, przymusem, nadużyciem władzy, podstępem lub wykorzystujących niemożność wyrażenia świadomej zgody przez daną osobę. Sprawca zgwałcenia nazywany jest gwałcicielem.
    Przebieg procesu[]

    Sprawa zaczęła się w marcu 1970 w stanie Teksas, kiedy młode adwokat Linda Coffee i Sarah Weddington wszczęły proces z powództwa ciężarnej Normy L. McCorvey (występującej pod pseudonimem „Jane Roe” - nazwa sprawy wywodzi się też od nazwiska Prokuratora Okręgowego Hrabstwa Dallas, Henry'ego Wade'a, który reprezentował stan Texas), która twierdziła, że jej ciąża była wynikiem zgwałcenia. Argument o zgwałceniu (jako wątpliwy) był pominięty podczas całego procesu. „Jane Roe” domagała się prawa do usunięcia niechcianej ciąży, chociaż prawo stanowe uznawało aborcję za nielegalną. Ze względu na długość trwania procesu powódka urodziła to dziecko, które natychmiast po urodzeniu oddała do adopcji. Sąd okręgowy odrzucił pozew Roe, która odwołała się do Sądu Najwyższego USA, podkreślając, że wbrew swojej woli została zmuszona przez stan Teksas do urodzenia dziecka.

    14. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Wprowadzała prawa gwarantowane i korzyści jakie wynikają z obywatelstwa. Poprawka weszła w życie 9 lipca 1868 roku.Adwokat (łac. advocatus od advocare, wzywać na pomoc) – prawnik świadczący pomoc prawną w szczególności polegającą na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Adwokatów nazywa się potocznie (choć nieprecyzyjnie) obrońcami sądowymi. W Polsce zawód wykonywany na podstawie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

    22 stycznia 1973 Sąd Najwyższy wydał wyrok (7 głosami przeciwko 2), obalający antyaborcyjne prawa stanu Teksas (co dotyczy też wszystkich stanów). W uzasadnieniu wyroku podano m.in., że argumenty przeciwko legalności aborcji bazują w większości na prawie stanu do ochrony życia ludzkiego. SN uznał, że stan ma prawo chronić nawet „potencjalne” życie ludzkie (we wczesnych stadiach rozwoju). Jednak SN, opierając się na Czternastej poprawce do konstytucji USA, a także na precedensach w sprawach Lochner v. New York, Griswold v. Connecticut i Eisenstadt v. Baird podkreślił, że wymienione prawo stanu nie może naruszać konstytucyjnego prawa każdej kobiety do podejmowania decyzji o urodzeniu lub nie urodzeniu dziecka (które należy do sfery czysto prywatnej).

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Warren Earl Burger ur. 17 września 1907 w St. Paul, Minnesota - zm. 25 czerwca 1995 - amerykański prawnik, w latach 1969-86 prezes Sądu Najwyższego USA.

    Ostateczna decyzja SN brzmiała: Naszym wnioskiem jest, że prawo do prywatności osobistej obejmuje także prawo do podjęcia decyzji o aborcji, lecz prawo to nie jest bezwarunkowe i musi być rozpatrywane z uwzględnieniem istotnego interesu stanu. SN sprecyzował te ograniczenia: całkowita wolność dokonania aborcji w pierwszych 3 miesiącach ciąży, możliwość regulowania (ale nie zakazania) tego prawa w następnych 3 miesiącach i dodatkowa możliwość zakazania aborcji w ostatnich 3 miesiącach ciąży.

    Antykoncepcja (anty "przeciw", łac. conceptio "poczęcie") – zbiór różnorodnych metod mających na celu niedopuszczenie do zapłodnienia przez plemnik komórki jajowej, lub implantacji zarodka w jamie macicy. Podział sposobów zapobiegania ciąży opiera się na mechanizmach ich działania. Wykorzystanie zmian fizjologicznych podczas cyklu miesiączkowego kobiety charakteryzuje tzw. metody naturalne. Hamowanie owulacji stanowi cel antykoncepcji hormonalnej. Uniemożliwienie kontaktu gamet – metod mechanicznych i chirurgicznych. Z kolei uniemożliwienie implantacji już zapłodnionej komórki jajowej jest domeną niektórych metod antykoncepcji hormonalnej.Adopcja (łac. adoptio), przysposobienie, usynowienie – forma przyjęcia do rodziny osoby obcej, stwarzająca stosunek podobny do pokrewieństwa. Jest to przybranie dziecka (często w wieku dziecięcym) za swoje.

    Ustosunkowując się do argumentu, że płód ludzki posiada również konstytucyjne prawo do ochrony życia SN orzekł, że czternasta poprawka do konstytucji USA z 1868 nie obejmuje nienarodzonych, ponieważ prawna kryminalizacja aborcji jest od niej późniejsza. Sędzia Harry Blackmun zauważył, że gdyby uznano, iż dziecko poczęte jest osobą, wtedy aborcja zostałaby zdelegalizowana.

    Norma Leach McCorvey (ur. 22 września 1947 r. w Simmesport, Luizjana) lepiej znana pod pseudonimem "Jane Roe". Jej wniosek do Sądu Najwyższego stał się powodem orzeczenia Roe v. Wade. W wyniku tej sprawy aborcja została uznana w USA za legalną przez cały okres ciąży (z niewielkimi dopuszczalnymi ograniczeniami w ostatnich trzech miesiącach ciąży) co oznacza do dziś, iż w wyniku tej decyzji USA mają najbardziej liberalne przepisy dotyczące legalności przerywania ciąży w zachodnim świecie. Sąd uznał, że większość przepisów zakazujących aborcji stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do ochrony prywatności (to znaczy sprzeciwił się ingerencji państwa w tej dziedzinie, decyzję o aborcji pozostawiając kobiecie) co oznaczało zmianę przepisów w 48 na 50 stanów. Decyzja SN uczyniła prawo do aborcji "fundamentalnym prawem konstytucyjnym" każdej kobiety. Wiele lat później wycofała swoje poparcie dla aborcji i stała się działaczką pro life.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    W związku z długim czasem trwania procesu „Jane Roe” nie zdążyła skorzystać z prawa, które dzięki jej casusowi wywalczono i urodziła dziecko. Norma McCorvey obecnie twierdzi, że kłamała na temat tego, że jej ciąża była wynikiem gwałtu i dziś zmieniła całkowicie swoje zdanie. Obecnie jest działaczką antyaborcyjnych grup pro-life.

    William Hubbs Rehnquist (ur. 1 października 1924 w Milwaukee, Wisconsin, zm. 3 września 2005 w Arlington, Wirginia), prawnik amerykański, wieloletni prezes Sądu Najwyższego USA (Chief Justice).Harry Andrew Blackmun (ur. 12 listopada 1908, zm. 4 marca 1999) − amerykański prawnik i sędzia, w latach 1970-1994 członek Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, jeden z najbardziej wpływowych i znanych sędziów. Jest m.in. autorem uzasadnienia decyzji w sprawie Roe v. Wade, uznającej prawo do dokonania przerwania ciąży. Już na emeryturze zdobył sławę jako jedyny sędzia Sądu Najwyższego, który kiedykolwiek zagrał rolę w filmie (Amistad). W 1996 roku został laureatem Nagrody Margaret Sanger.

    Wyniki głosowania w Sądzie[]

    Większość[]

  • Harry Blackmun (autor uzasadnienia większości)
  • Warren Burger (Prezes SN)
  • William O. Douglas
  • William J. Brennan
  • Potter Stewart
  • Thurhood Marshall
  • Lewis F. Powell
  • Mniejszość[]

  • Byron White (autor uzasadnienia mniejszości)
  • William H. Rehnquist
  • Obecne ograniczenia prawa do aborcji w USA[]

    Już w 1970 zakazano finansowania aborcji ze środków federalnych. Poszczególne stany wprowadziły szereg przepisów ograniczających dostęp do aborcji, m.in. konieczność zgody rodziców w przypadku nieletnich, zgodę współmałżonka, zakaz wykonywania aborcji w klinikach (tylko w szpitalach), zakaz aborcji w ostatnim trymestrze ciąży, obowiązkowe okresy „do namysłu” przed aborcją, nakaz zapoznania się z określoną literaturą antyaborcyjną itp. Obecnie istnieje zakaz aborcji w szpitalach wojskowych USA poza terytorium tego kraju, zakaz finansowania międzynarodowych organizacji, promujących kontrolę urodzeń. Z drugiej strony Sąd Najwyższy wielokrotnie unieważniał prawa stanowe, ograniczające dostęp do aborcji. W latach 90. odrzucone były nawet prawa stanowe zakazujące aborcji w ostatnich 3 miesiącach ciąży.

    Pro-choice (ang. Za wyborem, Na rzecz wyboru) – określenie organizacji i ruchów społecznych opowiadających się za legalizacją aborcji i innymi tzw. prawami reprodukcyjnymi. Początek zorganizowanych ruchów pro-choice sięga lat 60. XX wieku, kiedy w krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej zaczęły powstawać organizacje stawiające sobie za cel depenalizację przerywania ciąży. Współczesne ruchy i organizacje pro-choice odwołują się do następujących wartości:Aborcja (łac. abortus lub abortio – poronienie, wywołanie poronienia) – zamierzone i przedwczesne zakończenie ciąży w wyniku interwencji zewnętrznej, np. działań lekarskich, w j. łacińskim abortus provocatus. Przeważnie w efekcie dochodzi do śmierci zarodka lub płodu (łac. nasciturus).

    Obecnie Norma McCorvey, po nawróceniu się na chrześcijaństwo, stała się aktywną działaczką antyaborcyjną, atakując działaczy „Pro-Choice” do których ponad 30 lat temu zwróciła się z prośbą o umożliwienie jej aborcji. Teraz twierdzi, że padła ofiarą manipulacji. Jej starania o ponowne otwarcie sprawy zostały ostatecznie odrzucone przez Sąd Najwyższy 22 lutego 2005 jako spóźnione.

    Ronald Wilson Reagan (ur. 6 lutego 1911 w Tampico, zm. 5 czerwca 2004 w Bel Air) – 40. prezydent USA (1981–1989) oraz 33. gubernator Kalifornii. Jako przywódca USA udzielił znaczącej pomocy „Solidarności” w walce o obalenie komunizmu w Polsce. Dwukrotnie – w latach 1980 i 1983 (wspólnie z Jurijem Andropowem) zdobył tytuł Człowieka Roku magazynu „Time”.Pro-life (dosł. za życiem)– określenie organizacji i ruchów społecznych prowadzących działalność edukacyjną, wychowawczą i naukową służącą obronie życia człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci. Udzielają pomocy m.in. rodzinom wielodzietnym, dysfunkcyjnym oraz rodzicom samotnie wychowującym dzieci, usiłują też oddziaływać na ustawodawstwo dotyczące takich kwestii jak: aborcja, eutanazja, klonowanie czy stosowanie kary śmierci, aczkolwiek w powszechnym odczuciu społecznym kojarzone są głównie ze sprzeciwem wobec aborcji. Ruchy pro-life prowadzą działalność we wszystkich demokratycznych państwach świata.

    Do zdecydowanych przeciwników aborcji zalicza się prezydentów USA: Ronalda Reagana i George W. Busha, którzy starali się wprowadzić prawne ograniczenia dostępu do aborcji. Mianowani przez nich sędziowie SN mają podobne poglądy, co w przyszłości może skutkować ograniczeniem lub zniesieniem legalności aborcji.

    Prezydent elekt Barack Obama zapowiedział, że pierwszą rzeczą, jaką zrobi po objęciu urzędu będzie podpisanie ustawy Freedom of Choice Act zakazującej wszelkich prób ograniczania kobietom dostępu do aborcji. Budzi to sprzeciwy ruchu pro-life. Denise Burke ze stowarzyszenia Amerykanie Zjednoczeni dla Życia stwierdził „FOCA to cyniczna próba przedwczesnego zakończenia debaty nad aborcją i ogłoszenia zwycięstwa, mimo że wszystko wskazuje na to, że społeczeństwo nie popiera większości przeprowadzanych w Ameryce aborcji”.

    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.Freedom of Choice Act, FOCA – projekt ustawy Stanów Zjednoczonych mówiącej, że każda kobieta ma fundamentalne prawo do wyboru kontynuacji lub przerwania ciąży w każdym momencie ciąży. Zakazuje federalnego, stanowego przeszkadzania w egzekucji praw wynikających z ustawy za pomocą regulacji, lub przepisów dotyczących świadczeń, usług, informacji. Prezydent Stanów Zjednoczonych Barack Obama obiecał podpisać tą ustawę jeśli przejdzie przez Kongres.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pseudonim (z stgr. ψευδώνυμος pseudonymos, dosł. "pod fałszywym imieniem") – indywidualna nazwa danej osoby, inna niż oficjalne imię i nazwisko.
    Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (ang. Constitution of the United States of America), najwyższe prawo obowiązujące w Stanach Zjednoczonych, podstawa systemu prawnego i ustroju politycznego.
    Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (ang. Supreme Court of the United States) – głowa władzy sądowniczej w systemie trójwładzy funkcjonującym w Stanach Zjednoczonych, obok władzy wykonawczej (prezydenta) i ustawodawczej (Kongresu). Jest sądem najwyższej instancji w sprawach podlegających prawu federalnemu. Jego zadaniem jest zagwarantowanie, że wszystkie działania władzy wykonawczej i ustawodawczej są zgodne z konstytucją.
    Szpital – jedna z najważniejszych jednostek organizacyjnych w systemie opieki zdrowotnej. W szpitalu udziela się świadczeń zdrowotnych w warunkach zamkniętych. Najważniejszym zadaniem szpitali jest leczenie pacjentów, ale oprócz tego zajmują się opieką zdrowotną ludzi zdrowych, np. szpitale położnicze.
    William Orville Douglas (ur. 16 października 1898, zm. 19 stycznia 1980 w Waszyngtonie) – amerykański prawnik. W 1939 roku został mianowany przez prezydenta Stanów Zjednoczonych, Franklina Delano Roosevelta, sędzią Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych. Stanowisko to piastował przez ponad 36 lat do 1975 roku, najdłużej ze wszystkich sędziów Sądu Najwyższego. Zmarł 19 stycznia 1980 roku w Waszyngtonie i został pochowany na Narodowym Cmentarzu w Arlington.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.