• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rodzic



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służące do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin, choć różnią się budową. U zwierząt plemnik jest zwykle ruchliwy, o długości zależnej od gatunku: od 40, u waleni, do 250 mikrometrów u niektórych chrząszczy (u człowieka długości ok. 50–60 µm).Dekalog (stgr. δεκάλογος dekalogos, dziesięć słów) inaczej Dziesięć przykazań (w tradycji żydowskiej Dziesięć Oświadczeń עשרת הדיברות, Aseret ha-Dibrot) – zbiór podstawowych nakazów moralnych obowiązujących pierwotnie wyznawców judaizmu, a następnie przejęty przez chrześcijan, dla których spełnia się on w Jezusie Chrystusie (Por. Mt 5,17-19) poprzez tajemnicę paschalną.

    Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. Rodzic jest spokrewniony z dzieckiem w pierwszym stopniu linii prostej i jest jego wstępnym (przodkiem).

    Rodzice to określenie należące zarówno do języka naturalnego, w tym potocznego, jak i do języka prawnego.

    Rodzice biologiczni[ | edytuj kod]

    Tadeusz Kryspin Jackowski, jego żona Paula Chłapowska oraz potomstwo (1898, zbiory Archiwum Państwowego w Poznaniu)

    Rodzicami biologicznymi (genetycznymi, faktycznymi) dziecka są tylko ci, którzy poczęli dziecko, a więc od których pochodzi odpowiednio komórka jajowa i plemnik. W ogólnym znaczeniu są to osoby, od których dziecko pochodzi bezpośrednio – jego ojciec i matka. Rodzic to zarówno ojciec, jak matka, ale w języku staropolskim oznaczało tylko ojca. Fakt posiadania dziecka przez kobietę i bycia matką to macierzyństwo, a fakt posiadania dziecka przez mężczyznę i bycia ojcem to ojcostwo. Bycie rodzicem to rodzicielstwo. Potocznie ojciec to także tata (lub tatuś), a matka – mama (lub mamusia).

    Akt urodzenia – akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka. Dokument ten jest tworzony i przechowywany przez urząd stanu cywilnego na którego obszarze działania (właściwość miejscowa) stwierdzono urodzenie. Stanowi on wyłączny dowód tego zdarzenia możliwy do obalenia tylko przez procedurę sprostowania lub unieważnienia aktu. W akcie urodzenia odnotowuje się imię i nazwisko dziecka, jego płeć, datę i miejsce urodzenia, imiona i nazwiska rodziców, daty i miejsca ich urodzin, miejsce ich zamieszkania.Staropolskie określenia stopnia pokrewieństwa dotyczą nazw, którymi określa się członków rodziny. Niektóre z nich wyszły z użycia i nie są stosowane w dzisiejszej polszczyźnie.

    Rodzice prawni[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: pochodzenie dziecka.

    Według Wincentego Okonia rodzice to naturalni i prawni opiekunowie dzieci własnych. Do czasu osiągnięcia przez nich pełnoletniości rodzice mają obowiązek i prawo kierowania nimi, reprezentowania ich i zawiadywania ich majątkiem; gdy rodzice nie żyją, władza rodzicielska jest sprawowana przez opiekuna prawnego. W przypadku złego sprawowania władzy rodzicielskiej sąd może ją ograniczyć lub całkowicie rodziców jej pozbawić, co jednak nie uwalnia ich od obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci.

    Małżeństwo – związek dwóch osób, zazwyczaj kobiety i mężczyzny, zatwierdzony prawnie i społecznie, regulowany zasadami, obyczajami, przekonaniami i postawami, określającymi prawa i obowiązki stron małżeństwa (partnerów) oraz status ich możliwego potomstwa. Małżeństwu powszechnie przypisuje się rolę założycielską wobec rodziny, co wiąże się z opieką nad dziećmi, ich wychowaniem i socjalizacją. Małżeństwo jest zazwyczaj potwierdzone przez ślub uznający jego strony za małżonków oraz niesie za sobą skutki prawne określone prawem małżeńskim.Data urodzenia – w prawie i genealogii data przyjścia na świat (tj. zakończenia drugiego etapu porodu danej osoby), tj. dzień, miesiąc i rok w kalendarzu gregoriańskim. Obecnie jedynym prawnym dowodem i źródłem daty urodzenia osoby jest jej akt urodzenia wystawiony przez właściwy dla miejsca urodzenia urząd stanu cywilnego. W akcie urodzenia oprócz dokładnego dnia podaje się obecnie także dokładną godzinę urodzenia.

    W polskim prawie rodzicami są tylko dwie osoby (wyjątkowo jedna) wpisane odpowiednio jako matka lub ojciec do aktu urodzenia i innych aktów stanu cywilnego, a na ich podstawie do innych dokumentów urzędowych (dowód osobisty, paszport). W zamierzeniu ustawodawcy rodzicami powinny być osoby, od których ktoś rzeczywiście i bezpośrednio pochodzi. Jako matka do aktu stanu cywilnego wpisywana jest więc kobieta, która urodziła dziecko, natomiast jako ojciec - mężczyzna, z którym matka poczęła dziecko. O ile zazwyczaj zgodnie z łacińską sentencją mater semper certa est (macierzyństwa nie trzeba dowodzić, matka zawsze jest pewna), to ojcostwo może budzić wątpliwości, a zapobiegają im głównie domniemania ojcostwa na rzecz męża matki lub innego mężczyzny z nią współżyjącego (w określonym czasie przed datą narodzin). Do innych instytucji prawnych, które mogą uchylić bądź nadać status ojca należą: uznanie ojcostwa, ustalenie oraz zaprzeczenie ojcostwa, jak również ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa. W wyjątkowych sytuacjach (dziecko porzucone lub podmienione, matka zastępcza) można ustalić bądź zaprzeczyć także macierzyństwo. Wreszcie dla dziecka nieznanego pochodzenia do aktu urodzenia wpisuje się rodziców fikcyjnych.

    Dokument urzędowy – termin prawniczy służący do określenia środka dowodowego w postaci dokumentu pochodzącego od powołanego do jego sporządzenia organu państwowego, organizacji, jednostki organizacyjnej lub podmiotu (w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, czy też wydawania zaświadczeń).Dzień Matki – święto obchodzone corocznie jako wyraz szacunku dla wszystkich matek. Dokładna data przypadania Dnia Matki zależy od kraju, w którym jest świętowany.

    Ponieważ w razie wpisania do metryki osób niebędących rodzicami genetycznymi nie ma obowiązku podejmowania kroków prawnych do sprostowania tych faktów (zwłaszcza jeżeli dziecko osiągnęło już pełnoletniość), możliwa jest trwała sytuacja, w której rodzice prawni nie są biologicznymi rodzicami dziecka.

    Osoba, z którą rodzic zawarł kolejny związek małżeński po rozwodzie lub śmierci poprzedniego małżonka, również będącego rodzicem dziecka, nazywana jest w języku polskim rodzicem przybranym. W języku prawnym taka osoba nie jest już rodzicem, lecz powinowatym pierwszego stopnia w linii prostej.

    Dzień Ojca – święto będące wyrazem szacunku dla ojców obchodzone corocznie w wielu krajach, w różnych terminach.Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wszystkich państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

    Z rodzicem w sensie prawnym nie należy również mylić innych osób, którym sąd przyznał władzę rodzicielską nad niepełnoletnim dzieckiem. Rodzicem nie musi być też przysposabiający dziecko – będzie nim tylko w przypadku adopcji blankietowej (czyli dokonanej po nieodwołanym w odpowiednim czasie zrzeczeniu się praw do nowo narodzonego dziecka przez rodzicielkę). Tak samo nie jest rodzicem osoba sprawująca opiekę.

    Kara cielesna (kara fizyczna) – rodzaj kary mającej na celu zadanie bólu osobie karanej za pomocą użycia siły fizycznej wobec niej. W przypadku tej kary, cierpienie fizyczne często łączy się z cierpieniem psychicznym. Kara fizyczna jest jedną z najstarszych kar w historii prawa.Wincenty Okoń (ur. 22 stycznia 1914 w Chojeńcu, zm. 18 października 2011 w Warszawie) – polski pedagog, specjalista w zakresie dydaktyki i pedeutologii, profesor, członek rzeczywisty PAN, podporucznik AK.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) jest ogólnie dostępną encyklopedią internetową filozofii opracowaną przez Stanford University. Każde hasło jest opracowane przez eksperta z danej dziedziny. Są wśród nich profesorzy z 65 ośrodków akademickich z całego świata. Autorzy zgodzili się na publikację on-line, ale zachowali prawa autorskie do poszczególnych artykułów. SEP ma 1260 haseł (stan na 20 stycznia 2011). Mimo, że jest to encyklopedia internetowa, zachowano standardy typowe dla tradycyjnych akademickich opracowań, aby zapewnić jakość publikacji (autorzy-specjaliści, recenzje wewnętrzne).
    Pełnoletność (pełnoletniość) – określony przepisami prawa cywilnego status prawny osoby fizycznej, która uzyskuje go po osiągnięciu określonego wieku (osoba pełnoletnia, pełnoletni). Osoba, która nie osiągnęła jeszcze tego wieku nazywana jest niepełnoletnią.
    Język prawny – język, w którym formułowane jest prawo, a więc język przepisów i norm prawnych. Jest zawarty w tekstach prawnych - Konstytucji, ustawach, rozporządzeniach, dekretach (aktach normatywnych).
    Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – w genealogii, socjologii lub prawie nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub szerzej z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.
    Adopcja (łac. adoptio), przysposobienie, usynowienie – forma przyjęcia do rodziny osoby obcej, stwarzająca stosunek podobny do pokrewieństwa. Jest to przybranie dziecka (często w wieku dziecięcym) za swoje.
    Ontario – prowincja Kanady. Ontario jest najludniejszą i najprężniejszą ekonomicznie częścią Kanady. W granicach Ontario znajduje się stolica Kanady Ottawa, największe miasto Kanady Toronto, a także największa aglomeracja tzw. Golden Horseshoe. W 1855 stacjonujący tam żołnierze angielskiej armii wymyślili hokej na lodzie.
    Styl potoczny, styl konwersacyjny – styl funkcjonalny mowy stosowany przede wszystkim do swobodnych kontaktów językowych, opozycyjny wobec języka książkowego. Główną cechą stylu potocznego, odróżniającą go od innych stylów, jest jego charakter ustny. Tworzy on formę języka zauważalnie nacechowaną pod względem ekspresywnym i emocjonalnym, niespecjalistyczną i antropocentryczną; charakteryzuje się gęstym występowaniem związków frazeologicznych, wyrazistą strukturą słowotwórczą wyrazów i ich konkretnością. W stylu potocznym występują liczne środki językowe oceniające rzeczywistość ujemnie; cechuje się on szybko zmieniającą się leksyką, w której duży udział mają wyrażenia o pochodzeniu środowiskowym i obcym. Obserwuje się w nim wiele skrótów oraz tzw. potok składniowy, czyli tendencję do luźnego, niepełnego porządkowania wyrazów pod względem logiczno-syntaktycznym. Na płaszczyźnie dźwiękowej styl potoczny cechuje się wyrazistą wymową, przejawiającą się przede wszystkim w większej rozciągłości zjawisk asymilacyjnych wewnątrz słów i w końcówkach wyrazowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.