• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci

    Przeczytaj także...
    Pułtusk – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim (siedziba starostwa), siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Pułtusk. Położone w północnej części Mazowsza, na skraju Puszczy Białej nad Narwią, w mezoregionie Dolina Dolnej Narwi.Aleja 3 Maja w Warszawie – jedna z ulic warszawskiego Powiśla. Aleja 3 Maja ma długość ok. 650 m. Ulica biegnie prostopadle do Wisły pod Mostem Poniatowskiego – od Wisłostrady (jednak bez przejazdu) do Skarpy Wiślanej.
    Teresa Perl (ur. 1871 w Słonimiu, zm. w nocy z 18 na 19 czerwca 1939 w Warszawie) – polska działaczka społeczna, socjalistka żydowskiego pochodzenia.

    Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci (RTPD) – socjalistyczna organizacja opieki nad dziećmi działająca od 1926 do 1949 r.

    Zostało zawiązane w 1919 pod nazwą „Robotniczy Wydział Wychowania Dziecka i Opieki nad Nim”, jako stowarzyszenie przy PPS na prawach wydziału, działające na terenie dawnego Królestwa Polskiego mające nad celu organizowanie opieki nad dziećmi, sierotami po działaczach robotniczych i innymi dziećmi ze środowisk robotniczych. Obejmowało tworzenie placówek opiekuńczo-wychowawczych, przedszkoli, szkół, kolonii letnich, dożywiania, opieki lekarskiej. W tym czasie na terenie Małopolski działało socjalistyczne „Towarzystwo Przyjaciół Dzieci” w Krakowie, „Towarzystwo Opieki nad Dzieckiem w Białej i „Gniazda Dziecięce” we Lwowie. Z inicjatywy Robotniczego Wydziału 31 października 1926 r. doszło do połączenia pokrewnych stowarzyszeń i nadania zreorganizowanej instytucji nazwy „Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci” (RTPD). W 1928 r. RTPD przystąpiło do Międzynarodowej Organizacji Socjalistycznego Wychowania Dziecka. W latach 1937-1938 działalność RTPD obejmowała ponad 20 tys. dzieci

    Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Towarzystwo Przyjaciół Dzieci skrót: TPD jest ogólnopolskim, pozarządowym stowarzyszeniem prowadzącym działalność pożytku publicznego na rzecz dzieci.
    Siedziba RTPD przy Al. 3 Maja 2 w Warszawie

    RTPD dysponowało Ośrodkiem (Dom Dziecka im. Heleny Dłuskiej) w Helenowie (w 1922 r. przekazanym przez Kazimierza Dłuskiego i jego żonę Bronisławę Skłodowską-Dłuską, siostrę Marii Skłodowskiej-Curie). Ośrodek przeznaczony był dla dzieci z zakładów i ognisk prowadzonych przez RTPD. Od 1930 r. w ośrodku powstała biblioteka prowadzona przez Teresę Perlową (wdowę po Feliksie Perlu).

    Dorota Kłuszyńska z domu Pilcer (ur. 1 stycznia 1876 w Tarnowie, zm. 22 listopada 1952 w Warszawie) – polska działaczka społeczna i feministka, senatorka z listy PPS i Centrolewu w latach 1925–1935 oraz posłanka na Sejm w latach 1947–1952. Od 1948 do 1952 przewodnicząca Zarządu Głównego TPD.Eustachy Kuroczko (ur. 28 kwietnia 1901 we Lwowie, zm. 22 grudnia 1956 w Warszawie) – pedagog, działacz społeczny, poseł

    Nową formą opieki otwartej było prowadzenie przez RTPD ognisk i klubów niedzielnych. M.in. w Warszawie w latach 1923-1928 było siedem ognisk dla dzieci w wieku szkolnym i cztery kluby w sumie obejmujące opieką około 500 dzieci. Warto podkreślić, że ogniska stanowiły pierwsze próby opieki środowiskowej w miejscu zamieszkania. W latach 1926-1928 RTPD organizowało kolonie i półkolonie wakacyjne, uwzględniając przede wszystkim potrzeby dzieci z rodzin niewydolnych finansowo, zaniedbanych, opuszczonych. Objęto wówczas opieką wyjazdową 1.765 dzieci. Kolonie organizowano w Helenowie, Broku, Pułtusku, Wieluniu. W tym samym czasie w punktach półkolonijnych pod stałą opieką wychowawców, otrzymując posiłek, przebywało 1747 dzieci. Od 1929 r. RTPD posiadała teatr kukiełkowy, który od 1930 roku działa jako teatr „Baj”. RTPD w okresie 1927 – 1939 wydawało pismo „Przyjaciel Dziecka” jako dodatek do „Robotnika”.

    I Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi im. Bolesława Limanowskiego – publiczne liceum ogólnokształcące założone przez Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci. Patronem jest Bolesław Limanowski.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Przewodniczącym Wydziału, a następnie RTPD od 1919 do 1939 r. był Tomasz Arciszewski. Sekretarzem generalnym był Wacław Tułodziecki, zaś w skład Zarządu Głównego wchodzili m.in. Iza Zielińska, Wanda Pożaryska, Aleksander Landy, Władysława Weychery-Szymanowska, Dorota Kłuszyńska.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Brok – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim. Jest to siedziba gminy Brok położoną nad rzekami Bug i Brok. Był miastem duchownym.

    W 1944 r. odtworzono działanie RTPD. Kierowali nim kolejno Stanisław Żemis (1944-1948), a następnie Eustachy Kuroczko (1948 – 1949). W 1949 r. nastąpiło połączenie Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci z Chłopskim Towarzystwem Przyjaciół Dzieci w Towarzystwo Przyjaciół Dzieci. RTPD zostało rozwiązane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 1949 r. w sprawie uznania „Towarzystwa Przyjaciół Dzieci” za stowarzyszenie wyższej użyteczności i rozwiązania stowarzyszenia „Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci (Dz. U. z 1949 r. Nr 40, poz. 286). z dniem 12 lipca 1949 r.

    Aleksander Landy (ur. 24 października 1881 we wsi Żdanowo na Syberii, zm. 17 kwietnia 1969 r. w Warszawie) – lekarz-pediatra, pedagog, społecznik.Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 w Passy) – uczona polsko-francuska, fizyk, chemik, dwukrotna noblistka.

    Niektóre placówki stworzone przez RTPD:

  • I Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi im. Bolesława Limanowskiego w Warszawie (od 1930 r. szkoła podstawowa, od 1934 r. gimnazjum)
  • Centrum Rehabilitacji, Edukacji i Opieki TPD „Helenów”
  • Przedszkole Nr 129 „Raj na Skarpie” w Warszawie (dawne 112, później 29, a wcześniej Przedszkole nr Nr 5 RTPD)
  • Zespół Szkół Specjalnych przy Ośrodku Terapii Nerwic dla Dzieci i Młodzieży Orzesze (założony w 1945 r. jako Dom Zdrowia RTPD)
  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • Zbigniew Szczygielski, Polska Partia Socjalistyczna i związane z nią organizacje w okresie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1995
  • Linki zewnętrzne[]

  • Maria Kuzańska-Obrączkowa, Koncepcje wychowawcze Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, 1919-1939: analiza założeń i funkcjonowania placówek , Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1966; podgląd w: books.google.pl
  • Tomasz Stefan Arciszewski, pseudonim Antoni, Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław, Szymon (ur. 14 listopada 1877 w Sierzchowach, zm. 20 listopada 1955 w Londynie) – polski działacz socjalistyczny, polityk Polskiej Partii Socjalistycznej. Jeden z przywódców Organizacji Bojowej PPS. Minister w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej oraz rządzie ludowym Jędrzeja Moraczewskiego. Poseł na Sejm od 1919 do 1935. Lider podziemnej PPS–WRN. Premier RP na uchodźstwie w latach 1944–1947.Wacław Tułodziecki (ur. 13 sierpnia 1904 w Skępem, zm. 24 października 1985 w Warszawie) – polski nauczyciel i polityk, dyrektor Instytutu Głuchoniemych w Warszawie. Minister oświaty (1959–1966) oraz poseł na Sejm PRL II, III i V kadencji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kazimierz Dłuski (ur. 1 listopada 1855 r. w Sosnówce koło Mohylowa Podolskiego, zm. 6 września 1930 r. w Otwocku) – polski lekarz ftyzjatra i społecznik oraz działacz polityczny związany z polskim ruchem socjalistycznym (Polska Partia Socjalistyczna), szwagier Marii Skłodowskiej-Curie.
    Wieluń (łac. Velun, ros. Велюнь, jid. וויעלון, czes. Věluň) – miasto w woj. łódzkim, na krańcu Wyżyny Wieluńskiej, siedziba powiatu wieluńskiego oraz gminy Wieluń.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Bielsko-Biała (czes. Bílsko-Bělá, niem. Bielitz-Biala) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest siedzibą władz powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej Kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej i centralnym ośrodkiem Bielskiego Okręgu Przemysłowego.
    Feliks Perl, ps. Res, Juliusz, Latarnik, Rewolucjonista i in. (ur. 26 kwietnia 1871 w Warszawie, zm. 15 kwietnia 1927, tamże) – polski działacz socjalistyczny i publicysta żydowskiego pochodzenia.
    Królestwo Polskie (niem. Königreich Polen) – zależny od Niemiec i Austro-Węgier marionetkowy byt polityczny, organizowany stopniowo od 1916 r. na terenie okupowanego przez państwa centralne kongresowego Królestwa Polskiego. Początkowo władze okupacyjne powołały jedynie władze polskie w okupowanym Królestwie Polskim, zaś formalną niezależność od Rosji Królestwo Polskie uzyskało 29 marca 1918 r., wraz z wejściem w życie traktatu brzeskiego. 7 października 1918 r. Rada Regencyjna Królestwa Polskiego wydała deklarację niepodległości, zaś w listopadzie tegoż roku Królestwo Polskie stało się zalążkiem niepodległego państwa polskiego, określanego jako II Rzeczpospolita.
    Robotnik – pismo socjalistyczne, związane z historią i tradycją Polskiej Partii Socjalistycznej. Wychodziło w okresie 1894–2003.

    Reklama