• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Robinsonada

    Przeczytaj także...
    Wyspa Robinsona – powieść podróżniczo-przygodowa autorstwa Arkadego Fiedlera, której akcja rozgrywa się na początku XVIII wieku. Stanowi pierwszą część trylogii opowiadającej o losach Polaka z pochodzenia, Johna Bobera. Jest wyraźnie wzorowana na słynnym dziele Daniela Defoe Robinson Crusoe, według powieści znanej głównemu bohaterowi.Johann David Wyss (ur. 28 maja 1743 w Bernie, zm. 11 stycznia 1818 w Bernie) – szwajcarski pastor, autor przygodowo-pedagogicznej powieści Robinson szwajcarski.
    Daniel Defoe (właściwie Daniel Foe, ur. 22 września 1660, zm. 24 kwietnia 1731) – pisarz angielski, prekursor nowożytnej powieści.
    Robinson Crusoe na ilustracji z 1887.

    Robinsonada – prawdziwa lub fikcyjna podróż samotnego człowieka, zdanego na własne siły, pomysłowość, zaradność, w trudnych warunkach, spowodowana najczęściej żądzą przygód. Nazwa ta pochodzi od imienia Robinsona Crusoe, żeglarza wyrzuconego na bezludną wyspę, tytułowego bohatera powieści Przypadki Robinsona Crusoe angielskiego pisarza Daniela Defoe wydanej w 1719.

    Władca much (ang. Lord of the Flies) – powieść angielskiego pisarza, laureata nagrody Nobla, Williama Goldinga, która w alegoryczny sposób mówi o upadku kultury stworzonej przez człowieka. Książka opisuje grupę chłopców, ocalałych z katastrofy samolotu na bezludnej wyspie, których próby zorganizowania własnych rządów i społeczności mają katastrofalne konsekwencje. Władca much, wydany w 1954 roku, był pierwszą powieścią Goldinga i wszedł na stałe do kanonu najważniejszych powieści XX wieku, a w 2005 roku książka znalazła się na liście stu najlepszych anglojęzycznych powieści powstałych od 1923 roku, ogłoszonej przez tygodnik Time. Książka była dwukrotnie filmowana, w 1963 i 1990 roku.Jerzy Zarzycki (ur. 11 stycznia 1911 w Łodzi, zm. 2 stycznia 1971 w Warszawie) – polski reżyser i scenarzysta filmowy.

    Jest to podróżowanie, traperstwo, zwiedzanie, globtroterstwo, karawaning, turystyka. Może to być także wyprawa dzieci w dalekie kraje, w tajemnicy przed opiekunami (rodzicami). Określa się tak również życie w warunkach prymitywnych, trudnych, pełnych nieoczekiwanych zdarzeń.

    Gatunek literacki[ | edytuj kod]

    W literaturze określa się tak odmianę powieści ukształtowanej pod wpływem Przypadków Robinsona Crusoe, powieści, której schemat był często naśladowany bądź parafrazowany.

    Arkady Adam Fiedler (ur. 28 listopada 1894 w Poznaniu – zm. 7 marca 1985 w Puszczykowie) – polski prozaik, reportażysta, przyrodnik i podróżnik, porucznik Wojska Polskiego.Tarzan (ur. jako John Clayton) – postać literacka wymyślona przez Edgara Rice’a Burroughsa. Pierwsza z serii książek pt. Tarzan wśród małp (Tarzan of the Apes) była publikowana odcinkami w gazecie w 1912, a jako książka ukazała się w 1914. Potem napisał jeszcze dwadzieścia trzy dalsze części. Tarzan był synem Brytyjczyków o szlacheckim pochodzeniu, których buntownicy wysadzili na bezludnej afrykańskiej wyspie. Rodzice Tarzana zmarli, kiedy ten był jeszcze niemowlęciem. Osieroconym ludzkim dzieckiem zaopiekowały się małpy. Tarzan wyrósł na potężnego mężczyznę i niejednokrotnie wykazywał się ponadprzeciętną siłą fizyczną. Kolejne książki ukazywały coraz to nowe przygody, w wyniku których bohater m.in. poznał swoją miłość Jane i odnalazł rodzinę w Anglii. Pojawiali się też liczni naśladowcy opisujący przygody Tarzana, z którymi prowadzono spory sądowe o prawa autorskie. Nakręcono wiele adaptacji filmowych. Najsłynniejszą z nich był klasyczny cykl z Johnnym Weissmullerem.

    Robinsonada charakteryzuje się zaczerpniętymi z tej powieści wzorcami fabularnymi, skupiającymi się wokół rozbitka na bezludnej wyspie, kształtującego od podstaw zalążki nowej cywilizacji, wykazującego się zaradnością w trudnych warunkach.

    Przykładowe robinsonady[ | edytuj kod]

  • Robinson szwajcarski J. D. Wyssa (1812),
  • powieści Juliusza Verne’a: Tajemnicza wyspa (1874), Szkoła Robinsonów (1882), Dwa lata wakacji (1888), Druga ojczyzna (1900), Ojczyzna rozbitków (1909),
  • Przygody młodzieńca, czyli Robinson polski Adolfa Dygasińskiego (1896),
  • Wyspa Robinsona (1954) Arkadego Fiedlera,
  • Władca much (1954) Williama Goldinga,
  • Eden (1959) Stanisława Lema,
  • Marsjanin (2011) Andy’ego Weira.
  • Także film Robinson warszawski (Miasto nieujarzmione) w reżyserii Jerzego Zarzyckiego (1950).

    Druga ojczyzna (fr. Seconde Patrie, 1900) – dwutomowa powieść Juliusza Verne’a z cyklu Niezwykłe podróże złożona z 32 rozdziałów. Książka stanowi kontynuację powieści szwajcarskiego pastora Johanna Davida Wyssa Robinson szwajcarski. Powieść Verne’a zaczyna się dokładnie w tym momencie, gdy kończy się akcja książki Wyssa.Edgar Rice Burroughs (ur. 1 września 1875 w Chicago, zm. 19 marca 1950 w Los Angeles) – amerykański pisarz, twórca cykli książek o przygodach Tarzana wśród małp, Johna Cartera na Marsie i innych.

    Elementy robinsonady występują np. w Księdze dżungli Rudyarda Kiplinga, w cyklu o Tarzanie Edgara Rice’a Burroughsa, a w utworach polskich autorów np. w cyklu Wodzu wyspa jest twoja Ryszarda Liskowackiego.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Robinsonada I [dostęp 2020-06-02].


    Turystyka – zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane jest z dobrowolną zmianą miejsca pobytu, środowiska i rytmu życia. Obejmuje całokształt stosunków i zjawisk związanych z ruchem turystycznym.Joseph Rudyard Kipling (ur. 30 grudnia 1865 w Bombaju, zm. 18 stycznia 1936 w Londynie) – brytyjski pisarz i poeta. Laureat literackiej Nagrody Nobla (1907).




    Warto wiedzieć że... beta

    Traper – myśliwy, który za pomocą pułapek (ang. trap) poluje na zwierzęta futerkowe (lisy, norki, gronostaje itp.). Określenie to dotyczy zazwyczaj myśliwych z Ameryki Północnej (USA, Kanada), chociaż ludzi trudniących się tym zawodem spotkać można w innych rejonach świata (np. na Syberii). Francuscy traperzy w Ameryce Północnej nosili miano coureur de bois.
    Andy Weir (ur. 16 czerwca 1972 w Davis, Kalifornia) – amerykański informatyk i pisarz. Laureat Nagrody im. Johna W. Campbella dla nowego pisarza w 2016 r.
    Adolf Dygasiński (ur. 7 marca 1839 w Niegosławicach koło Pińczowa, zm. 3 czerwca 1902 w Grodzisku Mazowieckim) – polski powieściopisarz, publicysta, pedagog, jeden z głównych przedstawicieli naturalizmu w literaturze polskiej.
    Księga dżungli (ang. The Jungle Book) – zbiór opowiadań autorstwa angielskiego pisarza i noblisty Rudyarda Kiplinga, tworzącego w nurcie wiktorianizmu. Opowiadania wchodzące w skład zbioru dotyczą Indii i ich folkloru oraz indyjskich dżungli. Autor, urodzony w Indiach, zdobył niezbędną wiedzę poprzez obserwacje, badania oraz dzięki zasłyszanym opowieściom, jednakże opowiadania powstały, gdy mieszkał on w Vermoncie. Ukazały się one w latach 1893 i 1894.
    Podróż (z łaciny zwana peregrynacją, z francuskiego wojażem) – zmiana miejsca pobytu na odległe. Osoba podróżująca pieszo to wędrowiec, podróżujący środkiem komunikacji to podróżny lub wojażer. W odróżnieniu od nomadów - koczowników, członków grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierząt hodowlanych, podróżnym był od zarania dziejów przedstawiciel cywilizacji osadniczej.
    Ryszard Liskowacki (ur. 12 lipca 1932 w Warszawie, zm. 16 grudnia 2006 w Szczecinie) – polski pisarz, dramaturg, poeta, dziennikarz i publicysta.
    Szkoła Robinsonów (inna wersja tytułu polskiego tłumaczenia: Robinzon amerykański) (fr. L’École des Robinsons, 1882)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.827 sek.