• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Robert I Bruce

    Przeczytaj także...
    Jan XXII (łac. Ioannes XXII, właśc. Jacques Duèse; ur. ok. 1244 w Cahors, zm. 4 grudnia 1334 w Awinionie) – papież w okresie od 7 sierpnia 1316 do 4 grudnia 1334.Paisley (gael. Pàislig) - miasto w Szkocji, administracyjne centrum Renfrewshire, w zespole miejskim Glasgow, liczba mieszkańców: 74 170 (2001). Paisley jest piątym co do wielkości miastem w Szkocji. Paisley jest miastem uniwersyteckim. University of the West of Scotland został utworzony w 1992 r. z Studiuje na nim obecnie ponad 18.000 studentów. W mieście znajduje się największy na świecie kościół baptystów - Coats Memorial Church Przemysł włókienniczy, maszynowy, spożywczy, metalowy, chemiczny oraz drzewny. W 2005 roku rozegrano w Paisley mistrzostwa świata kobiet w curlingu.
    Dumfries (gael. Dùn Phris lub Druim Phris) - miasto w Szkocji, ośrodek administracyjny hrabstwa Dumfries and Galloway. Ok. 38 tysięcy mieszkańców.

    Robert I, Robert VIII de Bruce (średniowieczny gael. Roibert a Briuis; współczesny gael. Raibeart Bruis; ur. 11 lipca 1274, zm. 7 czerwca 1329) – król Szkocji 1306–1329.

    Najstarszy syn Roberta de Bruce’a, 8. lorda Annandale (zm. 1304) i Marjorie z Carrick (zm. 1292); ojciec pochodził z rodziny normańskiej, a matka z celtyckiej. Jego młodszymi braćmi byli: Edward de Brucewielki król Irlandii, Aleksander, Tomasz i Niall, jego młodszymi siostrami były: Krystyna, Małgorzata, Matylda, Maria i Izabela de Bruce – królowa Norwegii. Pretensje do tronu rodu Bruce’ów opierały się na pochodzeniu po kądzieli od króla Dawida I, zwanego Świętym. Robert I znany był pod przydomkiem „Waleczne Serce” (ang. Braveheart), który ostatnio jest przypisywany Williamowi Wallace’owi.

    Dumbarton (gael. Dùn Breatainn) - miasto w Szkocji, ośrodek administracyjny hrabstwa West Dunbartonshire. Ok. 20,5 tysiąca mieszkańców.Edward de Bruce (średniow. gaelicki :Edubard a Briuis; współcz. szkocki gaelicki: Eideard Bruis/Iomhair Bruis, ur. ok. 1280 - zm. 14 października 1318) - król Irlandii w latach 1316-1318.

    W 1296 podpisał Szmatławy rejestr, uznając tym samym rządy króla angielskiego. Po podboju Szkocji przez Anglię wybuchło powstanie narodowe, któremu przewodził William Wallace. Bruce nie popierał powstania. Według niektórych przekazów walczył nawet po stronie angielskiej. Przez cały zresztą okres powstania nie mógł się do końca zdecydować kogo poprzeć i prowadził podwójną grę razem z Williamem Lambertonem, biskupem St. Andrews. W 1304 objął hrabstwo Carnick. Dopiero 27 marca 1306 jawnie wystąpił przeciw Anglikom, koronując się (symbolicznej koronacji złotą opaską dokonała Izabela MacDuff, hrabina Buchan, gdyż koronę wywiózł Edward I, który nakazał również pojmanie Roberta I, a później uwięzienie jego żony oraz Izabeli Buchan). Robert I został ekskomunikowany przez papieża za zabicie 10 lutego 1306 swojego głównego rywala do tronu szkockiego, Johna Comyn, w pojedynku w kościele franciszkanów w Dumfries. 19 czerwca 1306 został pokonany przez głównodowodzącego angielskiego w Szkocji, Aymera de Valence, Earla Pembroke, w bitwie pod Methven koło Perth. 11 sierpnia pod Dalry poniósł klęskę z rąk earla Alexandra Argylla, stojącego na czele klanu MacDougallów. Kilka następnych miesięcy spędził na wygnaniu (prawdopodobnie na wyspie Rathlin u północnych wybrzeży Irlandii lub na norweskich Orkadach), z którego powrócił w lutym 1307 by rozpocząć kolejne powstanie.

    Średniowieczna irlandzka tradycja historyczna podała, że Irlandia była rządzona przez zwierzchnich królów (irl. ard-rí) od czasów starożytnych. Kompilacje, takie jak Lebor Gabála Érenn, a następnie nowożytne dzieła, takie jak Roczniki Czterech Mistrzów i Geoffreya Keatinga Foras Feasa ar Éirinn rzekomo śledziły linię zwierzchnich królów. Korpus wczesnego prawa irlandzkiego nie podał istnienia takiej instytucji, a obecni uczeni uważają, że jest to pseudohistoryczna konstrukcja, powstała w VIII w. n.e., dająca rzut do odległej przeszłości politycznej, który nie stanie się rzeczywistością do czasów Normanów. Máel Sechnaill I mac Máele Ruanaid deklarował się, jako król całej Irlandii, ale takie roszczenia nie uzyskały poparcia politycznego innych królestw (tj. Munsteru), nordyckich i nordycko-gaelickich oraz nie był w stanie utrzymać pokoju z własnymi krewnymi Uí Néill. Tradycyjna lista arcykrólów Irlandii jest więc mieszanką faktów, legend, fikcji i propagandy. Osoby znajdujące się przed V w. n.e. są ogólnie uważane za legendarne, a aplikacja tytułu osobom przed IX w. jest uważana za anachroniczną.Trąd, z łac. również lepra – jedna z najdłużej towarzyszących człowiekowi zakaźnych chorób skóry i nerwów. Wywoływana jest przez prątki Mycobacterium leprae, bakterię odkrytą w 1873 roku przez norweskiego naukowca Armauera Hansena. Występuje w dwóch postaciach: lepromatycznej (lepra lepromatosa tuberosa) i tuberkuloidowej (lepra tuberculoides). Odmiana lepromatyczna jest zaraźliwa, a jej objawy to guzowate krosty podobne do występujących w innych infekcjach i alergiach. Postać tuberkuloidowa jest mniej zaraźliwa, ale bardziej groźna dla samego zarażonego, początkowo pojawiają się plamy na skórze, stopniowo utrata czucia, szczególnie w palcach nóg i rąk, nieleczona prowadzi do zwyrodnień i utraty tkanki.
    Robert Bruce i Elżbieta de Burgh

    Okresu wygnania dotyczy legenda, iż ukrywając się przed Anglikami w nadmorskiej jaskini Robert Bruce, bliski załamania, poważnie rozważający rezygnację z walki, dostrzegł pająka usiłującego przeciągnąć nić przez całe wejście do groty. Kolejne próby kończyły się niepowodzeniami i upadkami, jednak pająk ostatecznie zdołał swą nić przeciągnąć. Wówczas Bruce miał podjąć decyzję, że będzie prowadził walkę z Anglią do skutku.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Renfrewshire (gael. Siorrachd Rinn Friù) jest jedną z 32 jednostek administracyjnych (ang. unitary authority areas) w Szkocji. W 2011 roku liczyła 174 900 mieszkańców.

    Po powrocie dowiedział się, że Anglicy zdobyli zamek Kildrummy i schwytali i zabili brata Roberta, Nigela. Zrozpaczony napadł na najbliższy garnizon angielski w Turnberry Castle i wyciął część zaskoczonej załogi, ale samej warowni nie zdołał zdobyć. W tym samym czasie dwaj inni jego bracia, Thomas i Alexander, wylądowali w Galloway i wpadli w ręce wrogiego klanu MacDougallów, którzy wydali ich na śmierć Anglikom. W kwietniu 1307 Robert wygrał bitwę pod Glen Troll. 10 maja 1307 pokonał Valence’a pod Loudon Hill. Ani te zwycięstwa, ani nawet śmierć Edwarda „Młota na Szkotów” 7 lipca 1307, nie oznaczały uzyskania niepodległości Szkocji. Przyszło o nią Robertowi I wytrwale walczyć, ale jego sytuacja, wobec objęcia rządów w Anglii przez słabego Edwarda II, była znacznie lepsza niż na początku wojny. Do 1309 opanował większość Szkocji, przeganiając garnizony angielskie. Na początku 1308 pokonał klan Comynów pod Inverurie, a latem tego roku wyprawił się przeciwko MacDougallom, których pokonał na przełęczy Brander pod szczytem Ben Cruachan. W 1309 zwołał swój pierwszy parlament. Roberta poparło w 1310 całe duchowieństwo szkockie, które w lutym wydało deklarację lojalności wobec króla. W tym samym roku, na wieść o przygotowaniach Edwarda II do wojny, uprzedził najazd angielski, niszcząc tereny przygraniczne, przez które miały przejść wojska Edwarda II. W 1311 przekroczył rzekę Solway i opanował Tynedale. Później najechał Northumberland, paląc Corbridge i okolicę. W 1312 złupił Hexham, wysyłając Jamesa Douglasa aż po Hartlepool. W Inverness zawarł traktat sojuszniczy z królem Norwegii Haakonem V Magnussonem. Z pomocą Norwegów zajął wyspę Man. Kolejno, w latach 1310-1313, padały ostatnie twierdze pozostające w rękach Anglików, jak Linlightgow (1310), Dumbarton (1311), Penth (w styczniu 1312), Roxburgh i Edynburg (w marcu 1314). Ostatnim punktem oporu był zamek Stirling, który wiosną 1313 Robert polecił oblec swemu bratu Edwardowi. Po rocznym oblężeniu Edward uzyskał wiosną 1314 od jego komendanta, Sir Philipa de Mowbray’a, obietnicę, że po roku opuści on zamek i przekaże go Szkotom. Fakt ten postanowił wykorzystać Edward II dla przeprowadzenia rozstrzygającej kampanii przeciwko Szkocji. 24 czerwca 1314 roku Robert odniósł świetne zwycięstwo pod Bannockburn. Z niewoli angielskiej powróciła żona Elżbieta oraz Isabella MacDuff. Panowanie angielskie było definitywnie skończone. Dla utrwalenia niepodległości Robert przedsięwziął kilka wypraw na Anglię (w kwietniu 1318 odzyskał Berwick, w 1322 odniósł zwycięstwo pod Old Byland), ale przede wszystkim wsparł powstańców w Irlandii. Irlandczycy, podobnie jak Szkoci, mieli dość panowania angielskiego. W 1316 królem Irlandii został Edward de Bruce, brat Roberta, co znacznie osłabiło pozycję Anglii. 6 kwietnia 1320 została opracowana deklaracja niepodległości, słynna Deklaracja z Arbroath. W 1326 parlament szkocki w Cambuskenneth uznał syna Roberta, Dawida, za prawowitego następcę tronu. Starania podjęte w Awinionie spowodowały, że wreszcie w 1328 papież Jan XXII zdjął ekskomunikę z Roberta I, którego w roku 1328 Edward III formalnie uznał za króla Szkocji. Wcześniej (w roku 1324) za króla uznał go papież Jan XXII.

    Izabela de Bruce, właściwie: Isabella de Brus lub Isobail a Brus - księżniczka szkocka, królowa Norwegii jako druga żona króla Eryka II "Wroga Księży".Galloway (gael. Gall-Ghaidhealaibh) – region w południowo-zachodniej Szkocji, między zatoką Solway Firth na południu i zatoką Firth of Clyde na północy. Obejmuje obszary dawnych hrabstw Kirkcudbrightshire i Wigtownshire, stanowiących część jednostki administracyjnej Dumfries and Galloway. Zajmuje powierzchnię ok. 5 tys. km². Najwyżej położonym szczytem regionu jest Merrick, wznoszący się na 843 m n.p.m. W zachodniej części Galloway znajduje się półwysep The Rhins of Galloway, którego południowy kraniec, przylądek Mull of Galloway, stanowi najdalej wysunięty na południe punkt Szkocji. Gospodarka regionu oparta jest przede wszystkim na hodowli bydła (bezrogie bydło rasy Galloway).

    W 1328 przeprowadzono w Edynburgu ostateczne rokowania pokojowe z Anglią, które przyniosły formalne uznanie niepodległości Szkocji, ale i obowiązek wypłaty 20 tysięcy funtów szterlingów na rzecz króla Anglii. Układ został przypieczętowany umową o małżeństwie między Dawidem, następcą tronu Szkocji, a Joanną, siostrą Edwarda III. 4 maja 1329 Edward III potwierdził w Northampton układ pokojowy ze Szkocją. Nie miał on szczerych intencji wobec Roberta I, gdyż od razu wsparł zarówno Edwarda Balliola, syna Johna Balliola, w jego pretensjach do tronu Szkocji, jak również udzielił obietnic panom angielskim w ich dążeniach do odzyskania utraconych w Szkocji majątków.

    Sir William Wallace of Elerslie (gael. Uilleam Uallas; ur. 7 lutego 1270 w Renfrewshire, Szkocja, zm. 23 sierpnia 1305 w Londynie) – przywódca szkockiego powstania przeciwko rządom Anglii (Normanów) Edwarda I Długonogiego, bohater narodowy Szkocji.Język gaelicki szkocki (gaelicki, Scots Gaelic, nazwa własna: Gàidhlig) - język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim około 58 tys. osób (2001) zamieszkujących północną część Wielkiej Brytanii, tj. północno-zachodnią Szkocję i archipelag Hebrydów. Władze brytyjskie przyznały mu status regionalnego języka urzędowego na Hebrydach Zewnętrznych (region Western Isles).

    Robert I zmarł w zamku Cardross w 1329, 7 czerwca. Został pochowany w kościele w Dunfermline, a jego serce spoczęło w opactwie w Melrose.

    Robert Bruce przejął tron jako potomek Dawida I, króla Szkocji. W ostatnich latach życia zmagał się z trądem, którego nabawił się w czasie swych licznych podróży.

    Rodzina[]

    W 1295 Robert poślubił Izabelę of Mar (ur. ok. 1277 i zm. 1296), córkę Domhnalla I, earla Mar. Mieli jedynie córkę:

    Berwick-upon-Tweed – miejscowość w hrabstwie Northumberland w północnej Anglii na pograniczu ze Szkocją, przy ujściu rzeki Tweed. Port rybacki, przemysł stoczniowy. Liczba mieszkańców wyniosła w 2001 roku 11 665.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
  • Marjorie Bruce, która poślubiła Waltera Stewarta, VI Wielkiego Stewarda Szkocji (1293 – 1326). Zmarła 2 marca 1316, niedaleko Paisley w Renfrewshire – została zrzucona z końskiego grzbietu – a była w zaawansowanej ciąży. Jej dziecko przeżyło i zostało później Robertem II – królem Szkocji.
  • W 1302 Robert ożenił się po raz drugi, z Irlandką Elżbietą de Burgh (ur. 1289). Para miała 2 synów i dwie córki: Jana, Matyldę, Małgorzatę i Dawida. Elżbieta zmarła 27 października 1327 w zamku Cullen, w Banffshire i została pochowana w Dunfermline.

    Hartlepool - miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w hrabstwie Durham, port nad Morzem Północnym. Obecnie (VI 2008) liczy 91,7 tys. mieszkańców. Na miejscowym cmentarzu West Village Cementary przy View Road spoczywa słynny polski kapitan żeglugi wielkiej Mamert Stankiewicz.Corbridge - miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w regionie North East England, w hrabstwie Northumberland. W 2001 r. miasto to zamieszkiwało 3500 osób.

    Dodatkowo Robert miał kilkoro dzieci nieślubnych, z nieznanymi kobietami:

  • Sir Roberta (zm. 12 sierpnia 1332, w bitwie pod Dupplin Moor),
  • Waltera z Odistoun on the Clyde,
  • Nialla z Carrick (zm. 17 października 1346, w bitwie pod Neville's Cross),
  • Elżbietę, żonę Waltera Olifanta z Gask,
  • Małgorzatę, żonę Roberta Glena,
  • Krystynę z Carrick (zm. po 1329).
  • Linki zewnętrzne[]

  • Robert Bruce – BBC
  • Dawid I Szkocki, w języku gaelickim Dabíd mac Maíl Choluim, znany również jako Święty Dawid I lub Dawid I Święty (1084 – 1153), król Szkocji od 1124.Inverurie miasto w hrabstwie Aberdeenshire w Szkocji, oddalone o 25 km od Aberdeen około 10.760 mieszkańców. Przez miasto przekływa rzeki Ury, który na południowym krańcu miasta, wpływa do rzeki Don. Nazwa "Inverurie" pochodzi od gaelickiego słowa Inbhir Uraidh, gdzie "Uraidh" oznacza ujście.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Edward I, zwany Długonogim (ang. Longshanks) lub Młotem na Szkotów (ang. Hammer of the Scots) (ur. 17 czerwca 1239 w Londynie, zm. 7 lipca 1307 w Burgh koło Carlisle) – król Anglii od 1272 r., najstarszy syn króla Henryka III i Eleonory, córki Rajmunda Beregara IV, hrabiego Prowansji. Zyskał sławę wojownika, który podbił Walię i ujarzmił Szkocję.
    Northampton – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Northamptonshire. Położone 108 km na północ od Londynu, nad rzeką Nene. Populacja dystryktu Northampton wynosi 200 100, zaś samej metropolii - 189 474. Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym regionu East Midlands.
    Old Byland – wieś w Anglii, w North Yorkshire. Leży 12,6 km na zachód od miasta Thirsk, 34,5 km na zachód od miasta York i 314,6 km na północny wschód od Londynu. W 1961 roku civil parish liczyła 68 mieszkańców. Old Byland jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Begeland.
    Edward II (zwany też Edwardem z Caernarvon, ur. 25 kwietnia 1284 w Caernarfon, zm. 21 września 1327 w Berkeley) – król Anglii od 1307 r. do abdykacji w 1327 r., czwarty syn Edwarda I i jego żony, Eleonory Kastylijskiej, córki króla Kastylii Ferdynanda III Świętego. 7 lutego 1301 r. uzyskał tytuł księcia Walii, jako pierwszy angielski książę.
    Dunfermline (gael. Dùn Phàrlain) – miasto w Szkocji, w regionie Fife. Miasto usytuowane jest w pobliżu zatoki Firth of Forth na Morzu Północnym.
    Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.
    Edward III (ur. 13 listopada 1312 w zamku Windsor, zm. 21 czerwca 1377 w Sheen Palace) – najstarszy syn króla Anglii Edwarda II i jego żony Izabeli Francuskiej. Król Anglii od 25 stycznia 1327 do śmierci. Jest jednym z najdłużej panujących monarchów angielskich (50 lat). Jego panowanie zostało zdominowane przez wojny z Francją (wojna stuletnia) i Szkocją.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.