Robert Gray

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Robert Gray (ur. 10 maja 1755 w Tiverton, zm. w lipcu 1806) – amerykański żeglarz i kupiec, badacz morskich szlaków handlowych wzdłuż pacyficznych wybrzeży Ameryki Północnej, pierwszy Amerykanin, który opłynął glob; eksplorator ujścia rzeki Kolumbia w 1792 roku.

Republika Zielonego Przylądka rozłożona jest na archipelagu Wysp Zielonego Przylądka (port. Arquipelago de Cabo Verde) w środkowej części Oceanu Atlantyckiego, 620 km na zachód od wybrzeży Afryki, na wysokości Przylądka Zielonego.Canoe (pol. Kanu), to tradycyjna łódź wiosłowa (czasem żaglowa) Indian północnoamerykańskich; stanowiła ogromny wkład w eksplorację i podbój wschodnich obszarów kontynentu przez przybyszów z Europy, którym ułatwiała poruszanie się po bogatym w rzeki i jeziora terenie.

Lata wczesnej młodości Graya nie są szerzej znane. Urodził się w miejscowości Tiverton w dzisiejszym stanie Rhode Island, a w wieku dwudziestu lat służył w Continental Navy utworzonej podczas amerykańskiej wojny o niepodległość. Po odbyciu dwóch podróży naokoło świata żeglował nadal jako dowódca statku handlowego na północnym Atlantyku. W tym też czasie odbył trzecią wyprawę do północno-zachodniego wybrzeża Ameryki, ale zakończyła się ona zagarnięciem jego statku przez francuskich korsarzy, bowiem trwała wówczas francusko-amerykańska Quasi-wojna; później, w czasie tego samego konfliktu, dowodził amerykańskim okrętem korsarskim. Gray zmarł w czasie rejsu w lecie 1806 roku w pobliżu Charleston, prawdopodobnie na żółtą febrę. Wiele punktów geograficznych na wybrzeżach stanów Oregon i Waszyngton, a także pewna liczba tamtejszych szkół, nosi jego imię.

Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.George Vancouver (ur. 22 czerwca 1757 w King’s Lynn, Norfolk, zm. 10 maja 1798 w Petersham koło Richmond upon Thames, Surrey) − brytyjski oficer Royal Navy, podróżnik i odkrywca. Z pochodzenia Holender (Van Coeverden).

Podróż na północny Pacyfik 1787-1790[ | edytuj kod]

Medal wydany dla upamiętnienia podróży Graya i Kendricka

30 września 1787 roku Robert Gray i kapitan John Kendrick opuścili na pokładach dwóch statków Boston, a ich celem było otwarcie szlaku handlowego wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Ameryki Północnej. Wyprawa finansowana była przez kupców z Bostonu, głównie przez Charlesa Bulfincha. Bulfinch (znany architekt), który zapoznał się z raportem kapitana Jamesa Cooka, pragnął urzeczywistnić jego pomysł i odtworzyć handel futrami pomiędzy wybrzeżem północno-zachodnim a Chinami. Próbowali dokonać tej sztuki inni żeglarze amerykańscy, ale nie byli w stanie znaleźć towarów, jakie mogłyby zainteresować Chińczyków. Żeglarze z Nowej Anglii mieli rozwiązać ten problem. Gray nie był pierwszym Amerykaninem, jaki zobaczył wybrzeża północno-zachodnie; zapewne rok wcześniej dotarł tam inny żeglarz, osiadły w Albany londyńczyk Simon Metcalfe.

Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Podczas podróży Kendricka i Graya w ładowniach statków znajdowały się towary na wymianę jak koce, noże, sztaby żelaza. Obaj kapitanowie mieli ze sobą listy polecające Kongresu i paszporty wydane przez legislaturę Massachusetts. Popłynęli na południe, okrążyli przylądek Horn na południowym krańcu Ameryki Południowej, wcześniej zatrzymując się na Wyspach Zielonego Przylądka i na Falklandach. W styczniu, po opłynięciu Hornu, statki rozdzielił silny sztorm, który uszkodził Columbia Rediviva, co zmusiło Kendricka do zawinięcia na wyspy Juan Fernández. Na jednej z wysp archipelagu znajdował się hiszpański port, gdzie Columbia przeszła niezbędny remont. Tymczasem Gray dotarł w sierpniu do celu podróży. Nieco wcześniej jego statek wszedł na mieliznę w ujściu rzeki na wysokości 46 równoleżnika. Nim udało się statek uwolnić i pożeglować dalej na północ doszło do starcia zbrojnego z Indianami, w którego trakcie Gray stracił jednego z członków załogi. Ostatecznie, 17 września 1788 roku, Lady Washington Graya dotarła do wyspy Vancouver.

George Washington, pol. Jerzy Waszyngton (ur. 11 lutego 1731/22 lutego 1732, zm. 14 grudnia 1799) – amerykański generał i polityk, wódz naczelny Armii Kontynentalnej (1775-1784), deputowany do Kongresu Kontynentalnego, pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych (1789-1797), mason. Uważany za ojca narodu amerykańskiego.William Clark (ur. 1 sierpnia 1770 w hrabstwie Caroline, w Wirginii, zm. 1 września 1838 w Saint Louis, w Missouri) - amerykański podróżnik i odkrywca.

Niedługo dołączyła Columbia i załogi obu statków zimowały na brzegach wąskiej cieśniny okalającej przylegającą do Vancouver wyspę Nootka. Były też świadkami tzw. kryzysu w cieśninie Nootka, do którego doszło latem 1789 roku. Oto w maju tego roku w okolicy pojawiły się okręty hiszpańskie, którymi dowodził Esteban José Martínez; zadaniem Martíneza było założenie osady i włączenie tych ziem do korony hiszpańskiej. Jednak wkrótce zjawiło się kilka jednostek brytyjskich i rychło doszło do konfliktu, który omal nie doprowadził do wojny między obu krajami. Martínez zagarnął kilka jednostek brytyjskich, natomiast statki amerykańskie zostawił w spokoju (zatrzymał jedynie przybyły później Fair American), a jesienią kryzys został zażegnany podpisaniem wstępnego porozumienia stron.

Czinukowie (ang. Chinook) – plemię Indian Ameryki Północnej znani ze swych umiejętności rybołówczych i handlowych. Zamieszkiwali ujście rzeki Columbia na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.
Załoga Graya w walce z Indianami

Prowadząc handel wymienny wzdłuż dzisiejszej Kolumbii Brytyjskiej i stanów Waszyngton, Oregon i Kalifornia, obaj amerykańscy podróżnicy przebadali dokładnie wody przybrzeżne. W roku 1788 Gray spotkał się z angielskim kapitanem Johnem Maeresem, który, na opublikowanych po powrocie do Anglii mapach, przedstawił m.in. wyimaginowaną podróż Graya po wodach nieistniejącego morza. W roku 1792 George Vancouver pytał Graya o tę podróż, ale ten oświadczył, że nigdy takiej nie odbył.

Slup (slup wojenny; ang. sloop-of-war) – klasa niewielkich okrętów, początkowo żaglowych, później o napędzie śrubowym, obecnie nieistniejąca. W okresie obu wojen światowych slupy stanowiły klasę okrętów eskortowych średniej wielkości. Nazwa tej klasy funkcjonowała głównie w krajach anglosaskich.Wyspy Królowej Charlotty (ang. Haida Gwaii, do 3 czerwca 2010 Queen Charlotte Islands) – archipelag położony u wybrzeży kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska. Obejmuje około 150 wysp, z czego dwie największe to Wyspa Grahama na północy i Moresby na południu. Od stałego lądu oddzielone są 120-kilometrową cieśniną Hecate. Od wyspy Vancouver oddziela je Cieśnina Królowej Charlotty. Ich łączna powierzchnia wynosi około 10 180 km². Zamieszkiwane są przez około 4,76 tys. osób, głównie Indian Haida.

W roku 1788 Gray próbował wpłynąć w ujście wielkiej rzeki, lecz nie był w stanie tego dokonać ze względu na siłę odpływu. Rzeką tą była Kolumbia. Gdy kapitanowie zaczynali swą podróż Gray dowodził slupem Lady Washington, zaś Kendrick Columbia Rediviva, ale w czasie rejsu zamienili się rolami. Po zamianie Kendrick został u wybrzeży północnoamerykańskich skupując skóry i futra, podczas gdy Gray pożeglował z ładunkiem skór do Chin, zatrzymując się po drodze na wyspach Sandwich. Gray zakotwiczył na redzie Kantonu na początku 1790 i wymienił swój towar na spory ładunek herbaty. Stamtąd popłynął na południe i zachód, przez Ocean Indyjski, opłynął Przylądek Dobrej Nadziei, a 9 sierpnia zjawił się w Bostonie. Tym samym Columbia stała się pierwszą amerykańską jednostką, która dokonała opłynięcia globu, pokonując dystans 49 000 mil. Wprawdzie z handlowego punktu widzenia rejs okazał się niezbyt opłacalny, Graya i jego załogę powitano triumfalną paradą ulicami miasta, a gubernator John Hancock wydał z tej okazji uroczyste przyjęcie.

Żółta gorączka (łac. Febris flava) – choroba wywoływana przez wirusa należącego do grupy tzw. flaviwirusów. Infekcja może przebiegać pod różnymi postaciami klinicznymi – od łagodnych objawów do ciężkiej choroby, kończącej się śmiercią. Słowo "żółta" w nazwie pochodzi od żółtaczki towarzyszącej części zakażeń.Bark – żaglowiec co najmniej trzymasztowy (rzadziej z większą liczbą masztów), niosący na wszystkich masztach (prócz ostatniego) ożaglowanie rejowe, a na ostatnim ożaglowanie skośne gaflowe lub (rzadziej) bermudzkie.

Sukces Graya spowodował, że w zaledwie sześć tygodni po zawinięciu do Bostonu ponownie wysłano go na północny Pacyfik (drugim statkiem ekspedycji dowodził Joseph Inghraham). Za nim ruszyły inne statki z Nowej Anglii, a w roku 1801 między północno-zachodnim wybrzeżem Ameryki Północnej a Chinami krążyło już szesnaście amerykańskich statków. Obecność Amerykanów na Pacyfiku zachwiała pozycją innych krajów, zwłaszcza Hiszpanii i Rosji, które zgłaszały prawa własności do „niczyich” ziem, a w niedalekiej przyszłości miała posłużyć jako dodatkowy argument w drodze do pozyskania przez USA Oregonu i ograniczyć pretensje terytorialne tych krajów do Kalifornii i Alaski.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. John Kendrick (ur. jako John Kenrick ok. 1740 – zm. 1794) – amerykański żeglarz i odkrywca, uczestnik amerykańskiej wojny rewolucyjnej. Po jej zakończeniu, wraz ze swym podwładnym, Robertem Grayem brał udział w eksploracji północno-zachodnich wybrzeży Ameryki Północnej i zajmował się handlem futrami.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Wydra morska, kałan, wydrozwierz (Enhydra lutris) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Enhydra.
Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Charles Bulfinch (1763 Boston -1844 Boston) amerykański architekt, ojciec pisarza Thomasa Bulfincha. W latach 1785 - 1787 odbył podróż po Europie, co wywarło wpływ na jego obiekty tworzone w późniejszym okresie. Efektem tej podróży są inspiracje czerpane od takich architektów jak: William Chambers, Robert Adam, James Wyatt.
Kolumbia (ang. i fr. Columbia) - rzeka w Ameryce Północnej, największa rzeka wpadająca do Pacyfiku na kontynencie. Źródło w kanadyjskich Górach Skalistych w Kolumbii Brytyjskiej. Płynie przez Kanadę i USA. Długość 2000 km, z czego 801 km w Kanadzie. Wpada do Pacyfiku w Astoria w stanie Oregon. Powierzchnia dorzecza wynosi 415 211 km².
Pryz (fr. prise - zdobycie) – w prawie morskim: zdobycz wojenna w postaci skonfiskowanej cywilnej jednostki, pływającej pod banderą nieprzyjacielskiego państwa, lub jednostki państwa neutralnego wiozącej niedozwolony ładunek (przemyt) do państwa, będącego drugą stroną w konflikcie zbrojnym. Łupem jest również ładunek jednostki. W przypadku, gdy mienie (statek lub ładunek) nie jest własnością państwa, lecz prywatną, po wojnie łup należy zwrócić właścicielowi lub zrównoważyć odszkodowaniem. W przypadku przemytu właściciel najczęściej traci nie tylko ładunek, ale i statek.

Reklama