• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rimusz

    Przeczytaj także...
    Ur (sum. uri2/urim2(ŠEŠ.UNUG) lub uri5/urim5(ŠEŠ.AB)) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, w XXI w. p.n.e. stolica imperium III dynastii z Ur; obecnie stanowisko archeologiczne Tall al-Mukajjar w Iraku, położone ok. 15 mil (24 km) na południowy zachód od miasta Nasirijja; przez niektórych badaczy identyfikowane z Ur chaldejskim – biblijnym miastem Abrahama.Sumer (Szumer, Sumeria; sum. Ki-en-gir, hebr. שִׁנְעָר Szinear – por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak). Zamieszkiwali ją Sumerowie. Sumerowie stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację, uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy. Wybudowali na terenie Mezopotamii szereg miast, z których największe to: Eridu, Ur, Lagasz, Umma, Uruk, Kisz, Sippar.
    Joachim Śliwa (ur. 1940) – prof. dr. hab. Uniwersytetu Jagiellońskiego; zajmuje się zagadnieniami sztuki i archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu. Od roku 1998 kieruje Zakładem Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu UJ. Przewodniczący Rady Naukowej Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN w Warszawie. W 1975 obronił rozprawę habilitacyjną. W 1995 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego

    Rimusz – władca z dynastii akadyjskiej; objął władzę nad imperium akadyjskim około roku 2278 p.n.e., po 55 latach panowania swojego ojca, Sargona Wielkiego.

    Panowanie[ | edytuj kod]

    Jego panowanie naznaczone było konfliktami wewnętrznymi I zewnętrznymi. Na początku swego panowania stłumił powstanie miast sumeryjskich na którego czele stał Kaku, lugal Ur. W 3. roku panowania wyruszył z karną ekspedycją przeciw zbuntowanym Elamitom. Rimusz zadał ostateczną klęskę Hiszep-ratepowi, królowi Anszanu, oraz sprzymierzonemu z nim Abalgamaszowi, królowi Warahsze. Rimusz zginął w wyniku zamachu zorganizowanego przez jego najbliższe otoczenie ok. 2270 p.n.e, władzę po nim przejął jego młodszy brat, Manisztusu.

    Kisz – prastare miasto sumero-akadyjskie, nad Eufratem, 13 km na wschód od Babilonu, obecnie stanowisko archeologiczne Tall al-Uhajmir (Czerwony Pagórek) w Iraku; niewątpliwie jedno z najstarszych miast świata. Odegrało dużą rolę w kształtowaniu się państwa Sumerów.Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.

    Galeria[ | edytuj kod]

  • muszla z wyrytą inskrypcją „Rimusz, król Kisz”; zbiory Luwru

  • gliniana tabliczka z tekstem wyliczającym zwycięstwa Rimusza nad Abalgamaszem, królem Warahsze, oraz miastami elamickimi; zbiory Luwru

  • Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Podano liczbę poległych Elamitów na 17 tys. i 4 tys. wziętych w niewolę, jednak liczby najprawdopodobniej są zawyżone.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • J. Laessoe, „Ludy Asyrii”, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Wrocław 1972
  • G. Bibby, „Cztery tysiące lat temu”
  • Praca zbiorowa pod redakcją naukową Joachima Śliwy, 2005, Wielka Historia Świata Tom 2 Stary i Nowy Świat od „rewolucji” neolitycznej do podbojów Aleksandra Wielkiego, Oficyna Wydawnicza FOGRA, s. 199, ​ISBN 83-85719-83-0​.
  • G. Roux, „Mezopotamia”, przeł. B. Kowalska, J. Kozłowska, Warszawa 1998
  • Elamici - lud z południowo-zachodniego Iranu, o nieustalonym pochodzeniu. Język elamicki, podobnie jak sumeryjski trudno powiązać z jakąkolwiek grupą językową (czasami wskazuje się pokrewieństwo z językami drawidyjskimi). Pod koniec IV tys. p.n.e. wytworzyły się, jak w sąsiedniej Mezopotamii, miasta-państwa które z czasem zostały zjednoczone w jednolite państwo - Elam ze stolicą w Suzie. W wyniku braku ciągłości kronik, napisanych pismem klinowym przejętym od Sumerów trudno odtworzyć dzieje Elamu, przez co pozostaje wiele niejasności i białych plam. Utrzymywali ożywione kontakty handlowe i kulturalne z ludami Mezopotamii. Często też w chwilach słabości państw Dwurzecza dokonywali wypraw wojennych. Szczególnie dwie były przełomowe, ponieważ przyczyniły się do upadku sumeryjskiej III dynastii z Ur (ok. 2005 r. p.n.e.) oraz państwa średniobabilońskiego dynastii kasyckiej (ok. 1157 r. p.n.e.). Sumerowie, Babilończycy i Asyryjczycy nie pozostawali im dłużni. Byli stałym czynnikiem niepokojów rolniczej południowej Mezopotamii. Niezależności Elamu położyli kres po wielu latach wojny Asyryjczycy, którzy pod wodzą króla Asurbanipala w roku 648 p.n.e. zniszczyli Suzę. Od tej pory stracili na znaczeniu i ok. roku 600 p.n.e. dostali się pod panowanie swoich wcześniejszych wasali - Persów.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Imperium akadyjskie – semickie państwo założone przez Sargona Wielkiego, istniejące w latach panowania dynastii akadyjskiej: 2334-2193 p.n.e., na terenie środkowej Mezopotamii, którego stolicą było miasto Akad (Agade). W czasach największego rozkwitu zasięg imperium akadyjskiego wykraczał poza tereny Mezopotamii, obejmując cały jej obszar oraz tereny przyległe.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Sargon Wielki zwany też Sargonem Akadyjskim (akad. Šarru-kīn, tłum. "prawowity król") – założyciel dynastii akadyjskiej i twórca imperium akadyjskiego, panował w latach 2334-2279 p.n.e. Uważany za twórcę pierwszego w dziejach świata imperium, rozciągającego się od Elamu i dolnej Mezopotamii aż po Morze Śródziemne i Anatolię (zasięg ten jest dyskutowany). Jego imię przetrwało w tradycji przez wieki, otoczone legendą, a jego dokonania – prawdziwe i legendarne – stały się na długie lata wzorcem dla mezopotamskich władców w następnych wiekach. Sargon Wielki swoim imperium rządził z nowo założonej przez siebie niedaleko Kisz stolicy – miasta Akad (Akkad, Agade), dotąd nieodnalezionego.
    Anszan – kraina i miasto (zidentyfikowane w 1972 r. jako Tell-i Maljan niedaleko Szirazu) w starożytnym Iranie, przez tysiąclecia część Elamu - tzw. górny Elam, teren wyżynny w odróżnieniu od dolnego, obejmującego nizinną Suzjanę. Anszan był słabiej rozwiniętą częścią Elamu, ze względu na gorsze niż w Suzjanie warunki uprawy roli. Cywilizacja miejska zagościła tu na stałe dopiero pod panowaniem Persów, którzy na pewno zamieszkiwali Anszan w VII wieku p.n.e., choć trudno oszacować, kiedy dokładnie pojawili się na tych terenach. Początkowo królowie perscy (m.in. także Cyrus II Wielki) nosili, oprócz innych, także tytuł króla Anszanu, jednak został on zarzucony, kiedy ich państwo rozłosło się i stało imperium. Nazwa krainy Anszan została wtedy zastąpiona toponimem Parsa - po grecku Persis (czyli Persyda), później Fars.
    Manisztusu – władca z dynastii akadyjskiej; objął rządy nad imperium akadyjskim w roku 2269 p.n.e., po 9 latach panowania jego młodszego brata Rimusza. Znane są opinie, że Manisztusu i Rimusz byli bliźniakami. Możemy się tego domyślać na podstawie znaczenia imienia Manisztusu ("kto z nim jest?"). Sprawował on władzę przez 15 lat, do roku 2255 p.n.e.
    Elam – starożytne państwo powstałe około 2400 roku p.n.e. na terenach obecnego południowo-zachodniego Iranu (prowincja Chuzestan na granicy z Irakiem) oraz górskiej prowincji Lurestan sięgającej aż do Buszehr nad Zatoką Perską o strukturze federacyjnej. Jego najważniejszym miastem była odkryta w 1927 roku Suza, leżąca na wschodnim brzegu rzeki Kercha (staroż. Choaspes).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.