• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rigel



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Niebo – część atmosfery lub przestrzeni kosmicznej widzianej z powierzchni dowolnego obiektu astronomicznego. Czasami niebo definiowane jest również jako gęsta powłoka atmosferyczna planety.Friedrich Georg Wilhelm Struve (ros. Василий Яковлевич Струве, Wasilij Jakowlewicz Struwe) (ur. 15 kwietnia 1793 w Altonie, zm. 11 listopada/23 listopada 1864) – rosyjski astronom pochodzący z rodziny Niemców bałtyckich.
    Charakterystyka obserwacyjna[ | edytuj kod]
    Położenie gwiazdy Rigel w gwiazdozbiorze Oriona

    Rigel jest najlepiej widoczny w zimowe wieczory na półkuli północnej oraz latem na półkuli południowej. Na południu Rigel jest pierwszą jasną gwiazdą gwiazdozbioru Oriona, którą można dostrzec podczas „wschodu” konstelacji. Rigel jest uznawany za jedną z najważniejszych gwiazd w astronawigacji – ze względu na swoją jasność oraz łatwą lokalizację, gdyż jest widoczny z każdego oceanu na Ziemi (wyjątkiem są obszary znajdujące się na północ od 82° szerokości geograficznej północnej, w środkowej części Oceanu Arktycznego).

    Zestawienie to zawiera gwiazdy o wielkości gwiazdowej do 6,5 w gwiazdozbiorze Oriona. Dodatkowo uwzględniono w nim inne ciekawe obiekty gwiazdowe.Międzynarodowa Unia Astronomiczna (ang. International Astronomical Union; fr. Union Astronomique Internationale – IAU/UAI/MUA) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca 10871 zawodowych astronomów (wymagane jest posiadanie co najmniej doktoratu) rekomendowanych przez odpowiednie Komitety Narodowe. Koordynuje działalność badawczą w dziedzinie astronomii na świecie, organizuje kongresy generalne co trzy lata (ostatni, XXVII, odbył się w sierpniu 2012 w Pekinie), sympozja i inne konferencje specjalistyczne, prowadzi działalność wydawniczą i informacyjną (np. telegramy o nowych odkryciach). Zorganizowana jest w 37 komisji specjalistycznych grupujących się w 12 zespołach. Obecnym prezydentem MUA jest Robert Williams, a sekretarzem generalnym Ian F. Corbett.

    Spektroskopia[ | edytuj kod]

    Od roku 1943 spektrum tej gwiazdy (typu B8) było wykorzystywane jako stabilny punkt odniesienia, na podstawie którego dokonywano klasyfikacji innych gwiazd. Rigel ma Wskaźnik barwy (B–V) o wartości −0,03 (oraz wskaźnik (U-B) o wartości −0,66) co oznacza, że jest on widoczny jako biała bądź błękitno-biała gwiazda. Jednak szczegóły spektrum znacząco się różnią ze względu na okresowe zmiany w atmosferze. Linie spektralne ukazują m.in. emisję, absorpcję, tzw. profil P Cygni oraz odwrotny profil P Cygni bez wyraźnej okresowości. W wyniku tego gwiazda była klasyfikowana jako typ B8 Iab lub B8 Iae przez różnych naukowców.

    Wilhelm Schickard (ur. 22 kwietnia 1592 w Herrenbergu, zm. 23 października 1635 w Tybindze) – niemiecki matematyk, orientalista i konstruktor, profesor Uniwersytetu w Tybindze, pastor luterański.Paralaksa – efekt niezgodności różnych obrazów tego samego obiektu obserwowanych z różnych kierunków. W szczególności paralaksa odnosi się do jednoczesnego obserwowania obiektów leżących w różnych odległościach od obserwatora lub urządzenia obserwującego, a objawia się tym, że obiekty te na obu obrazach są oddalone od siebie o odmienną odległość kątową lub też nachodzą na siebie na tych obrazach w odmiennym stopniu.

    Paralaksa[ | edytuj kod]

    Pomiary paralaksy gwiazdy wykonane przez satelitę Hipparcos wykazały, iż Rigel znajduje się w odległości 863 lat świetlnych, przy błędzie pomiaru rzędu 9%. Na podstawie wcześniejszych pomiarów spektroskopowych dystans szacowano na 360–500 parseków (1200–1600 lat świetlnych).

    Charakterystyka fizyczna[ | edytuj kod]

    Rigel jest najprawdopodobniej gwiazdą potrójną. Widocznemu gołym okiem nadolbrzymowi towarzyszy słabsza gwiazda, która sama jest gwiazdą podwójną.

    Astronawigacja – oznaczanie pozycji statku lub samolotu na podstawie pomiarów położenia niektórych ciał niebieskich.Gwiazda zmienna – gwiazda, która w znaczący sposób zmienia swoją jasność. Ogólnie rzecz biorąc, każda gwiazda wykazuje drobne fluktuacje jasności, ale są one w większości przypadków praktycznie niezauważalne – na przykład jasność Słońca zmienia się o ok. 0,1% w 11-letnim cyklu.

    Rigel A[ | edytuj kod]

    Porównanie Słońca i Rigela

    Jest to biało-błękitny nadolbrzym, należący do typu widmowego B8. Jego jasność jest około 120 tysięcy razy większa niż jasność Słońca. Średnica Rigela to około 79 średnic naszej Dziennej Gwiazdy, masa to 23 masy Słońca, a temperatura to 12 000 K. W przyszłości gwiazda przekształci się w czerwonego nadolbrzyma i zakończy życie w eksplozji supernowej.

    Mitologia nordycka – mitologia ludów krajów skandynawskich (północno-germańskich): Danii, Szwecji, Norwegii, Islandii i Wysp Owczych.Betelgeza (Betelgeuse, Alfa Orionis) – czerwony nadolbrzym w gwiazdozbiorze Oriona, dziewiąta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie (+0,45). Jest odległa od Słońca o około 640 lat świetlnych, jednak odległość jest wyznaczona z dużą niepewnością.

    Rigel należy do gwiazd zmiennych (typu Alfa Cygni). Jego jasność waha się od 0,05 do 0,18 w okresie 25 dni.

    Rigel (na lewo i w dół od środka), oświetlana przezeń mgławica IC 2118 i pobliskie gwiazdy

    Oddalona o 2,5° na niebie i co najmniej 40 lat świetlnych w przestrzeni mgławica IC 2118 świeci dzięki rozpraszaniu światła tego nadolbrzyma.

    Towarzysze[ | edytuj kod]

    W 1822 roku Friedrich Georg Wilhelm Struve odkrył, że Rigel jest gwiazdą wizualnie podwójną. Towarzysząca gwiazda ma jasność 6,8 i jest odległa na niebie o 9,5 sekundy kątowej (pomiar z 2014 r.). Oba składniki są dostrzegalne przy pomocy większości teleskopów amatorskich, jednak duża różnica w jasności może utrudniać obserwacje w przypadku teleskopów o średnicy poniżej 15 cm. Przy oszacowanej odległości Rigela, odległość Rigela B od gwiazdy centralnej to ponad 2200 au. Od czasu jego odkrycia, nie było żadnego śladu ruchu orbitalnego, chociaż obie gwiazdy charakteryzują się podobnym wspólnym ruchem własnym. Minimalny okres orbitalny układu może wynosić około 18 000 lat.

    Wskaźnik barwy - różnica wyrażonych w wielkościach gwiazdowych jasności gwiazdy w dwu barwach. Gwiazda emituje szerokie widmo promieniowania o różnym natężeniu w różnych długościach fal, co powoduje, że jasność gwiazdy w różnych barwach jest różna. W systemie fotometrii trójbarwnej UBV określa się dwa wskaźniki barwy: nadfioletowy - równy różnicy jasności w barwach nadfioletowej i niebieskiej (U-B), oraz niebieski - równy różnicy jasności w barwach niebieskiej i żółtej (B-V).Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola H na jeden mol H, 0,0003799 mola O na jeden mol O i 0,0020052 mola O na jeden mol O.

    W XIX wieku odkryto, że także Rigel B jest gwiazdą podwójną, której składniki są bardzo podobne i widoczne na niebie w odległości kątowej zmieniającej się od niecałych 0,1″ do prawie 0,2″. Interferometria plamkowa w 2009 roku pozwoliła zaobserwować dwie prawie identyczne gwiazdy, oddalone o 0,124″. Mają one obserwowaną wielkość 7,6, a szacowany okres orbitalny tej pary to 63 lata.

    Masa Słońca M ⊙ {displaystyle M_{odot }} – pozaukładowa jednostka używana w astronomii do określania mas obiektów astronomicznych (gwiazd, gromad, galaktyk itp.).Orvandil – żeglarz-tułacz, zamieszkujący często odwiedzane przez Thora krańce Jotunheimu. Gdy pewnego razu zmarzł mu palec u stopy, Thor oderwał go i rzucił w niebo – odtąd jest znany jako konstelacja Oriona ("Palec Orvandila").

    Widmo gwiazdy Rigel B wskazuje, że jest to gwiazda spektroskopowo podwójna, składająca się z dwóch gwiazd ciągu głównego, których okres orbitalny jest równy 9,86 dnia. Obie z nich należą do typu widmowego B9. Rigel B może być zatem układem potrójnym, choć nie jest to pewne; także Rigel A był podejrzewany o podwójność, jednak aktywność atmosfer nadolbrzymów czasem imituje obecność towarzyszącej gwiazdy.

    Supernowa – w astronomii termin określający kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu, który już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny. Istnieją dwie możliwe drogi prowadzące do takiego wybuchu: w jądrze masywnej gwiazdy przestały zachodzić reakcje termojądrowe i pozbawiona ciśnienia promieniowania gwiazda zaczyna zapadać się pod własnym ciężarem, lub też biały karzeł tak długo pobierał masę z sąsiedniej gwiazdy, aż przekroczył masę Chandrasekhara, co spowodowało eksplozję termojądrową. W obydwu przypadkach, następująca eksplozja supernowej z ogromną siłą wyrzuca w przestrzeń większość lub całą materię gwiazdy. Utworzona w ten sposób mgławica jest bardzo nietrwała i ulega całkowitemu zniszczeniu już po okresie kilkudziesięciu tysięcy lat, znikając zupełnie bez śladu. Z tego powodu w Drodze Mlecznej znamy obecnie zaledwie 265 pozostałości po supernowych, choć szacunkowa liczba tego rodzaju wybuchów w ciągu ostatnich kilku miliardów lat jest rzędu wielu milionów.arXiv (duże X w nazwie reprezentuje grecką literę χ (chi), nazwę należy więc czytać ‘archiv’) – elektroniczne archiwum naukowych preprintów. Gromadzi artykuły z następujących dziedzin: fizyki z astronomią, matematyki, informatyki, statystyki i biologii (quantitative biology) i matematyki finansowej. Archiwum powstało w roku 1991 w Los Alamos National Laboratory, początkowo dostępne było pod adresem xxx.lanl.gov. Obecnie funkcjonuje przy Uniwersytecie Cornella.

    Gwiazda o jasności 15,4, oddalona o 44,6 sekund łuku na północ jest uznawana jako czwarty składnik układu (składnik D), jednak nie wiadomo, czy istnieje fizyczna relacje między nią a resztą układu, czy też jest to przypadkowe ustawienie. Jeśli jest związana z pozostałymi, to jest to pomarańczowy karzeł należący do typu widmowego K, okrążający je w czasie rzędu ćwierć miliona lat.

    Poniższa lista zawiera 100 najjaśniejszych gwiazd nocnego nieba (według jasności widomej); dla porównania zamieszczono też dane dotyczące Słońca. W układach podwójnych i wielokrotnych wyróżnione zostały pojedyncze gwiazdy. Jasność układu jako całości można znaleźć w osobnej tabeli poniżej.Okres orbitalny – czas, jaki jest potrzebny ciału (znajdującemu się na orbicie wokół innego ciała) na wykonanie jednego pełnego obiegu orbitalnego. W zależności od tego, względem jakiego punktu odniesienia liczymy początek i koniec obiegu, możemy wyróżnić:


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Minamoto (jap. 源, Minamoto), Genji (jap. 源氏, Genji) – to nazwisko nadawane w okresie Heian przez cesarzy Japonii książętom krwi, dla których zabrakło urzędów przy dworze cesarskim.
    P Cygni (34 Cyg) – gwiazda zmienna w gwiazdozbiorze Łabędzia. Oznaczenie „P” początkowo było przypisane przez Johanna Bayera w jego pracy pt. Uranometria jako Nowa klasyczna. Gwiazda znajduje się w odległości ok. 5000-6000 lat świetlnych (1500-1800 parseków) od Ziemi, jest ona zmiennym hiperolbrzymem typu S Doradus, a jej typ widmowy to B1Ia. Jest ona jedną z najjaśniejszych gwiazd Drogi Mlecznej.
    IC 2118 (znana również ze względu na swój kształt jako mgławica Głowa Czarownicy) – mgławica refleksyjna uważana za bardzo starą pozostałość po supernowej. Jest chmurą gazu oświetloną przez pobliskiego jasnego nadolbrzyma, Rigela, leżącego w konstelacji Oriona. Sama mgławica znajduje się w konstelacji Erydanu, około 1000 lat świetlnych od Ziemi. Kolor mgławicy pochodzi nie tylko od gwiazdy Rigel, lecz przede wszystkim jest wynikiem rozpraszania światła na cząstkach pyłu; niebieskie światło jest rozpraszane bardziej efektywnie niż czerwone, a to jest głównym czynnikiem nadającym Głowie Czarownicy jej niebieski kolor. Analogiczny proces w ziemskiej atmosferze powoduje, że niebo za dnia ma niebieski kolor.
    Tablice alfonsyńskie (hiszp. Tablas alfonsíes, łac. Tabulae alphonsinae) – średniowieczne tablice, w których znajdują się dane do obliczania pozycji Słońca, Księżyca i planet względem gwiazd stałych.
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.
    Orion (łac. Orion, dop. Orionis, skrót Ori) – konstelacja położona w obszarze równika niebieskiego, w szerokości geograficznej Polski widoczna od października do maja. Jest jednym z najbardziej charakterystycznych gwiazdozbiorów nieba zimowego, łatwym do odnalezienia i zidentyfikowania. Zawiera wiele ciekawych obiektów. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem wynosi około 120.
    Oznaczenie Bayera – sposób oznaczania gwiazd, w którym każda z nich jest definiowana przez literę grecką lub łacińską oraz łacińską dopełnieniową nazwą gwiazdozbioru. Pierwotna liczba gwiazd z oznaczeniem Bayer wynosiła 1564.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.