• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Richard Wrangham

    Przeczytaj także...
    Szympans (Pan) – rodzaj dużej, człekokształtnej małpy wąskonosej z rodziny człowiekowatych, obejmujący dwa odrębne gatunki: szympans zwyczajny (Pan troglodytes) i szympans karłowaty (Pan paniscus) zwany również bonobo. Obydwa gatunki są najbliżej spokrewnione z rodzajem Homo. Karol Linneusz w swojej pracy Systema Naturae (10th edition, 1758) zaklasyfikował szympansa w rodzaju Homo pod nazwą systematyczną Homo nocturnus – nocny człowiek. Dopiero w 1775 Blumenbach wprowadził nazwę Pan troglodytes.Jane Goodall, właśc. Valerie Jane Morris-Goodall (ur. 3 kwietnia 1934 w Londynie) – brytyjska badaczka w dziedzinie prymatologii, etologii i antropologii.
    Uganda – państwo we wschodniej Afryce nad Jeziorem Wiktorii, o pow. 236 tys. km². Graniczy z Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Tanzanią i Kenią. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem i hodowlą, kraj słabo rozwinięty.

    Richard Wrangham (ur. 1948) – brytyjski prymatolog, profesor antropologii biologicznej na Uniwersytecie Harvarda.

    Studiował na Oxford University u Jane Goodall. Doktoryzował się na Cambridge University.

    Jego najważniejsze badania dotyczą zachowania szympansów w Parku Narodowym Kibale Forest w Ugandzie (jako członek MacArthur Foundation kieruje badaniami szympansów w zachodniej Ugandzie). Spędził ponad trzydzieści lat badając kultury szympansów żyjących na wolności i porównując kultury szympansów do kultur ludzi. W początkach lat 70. był wśród pierwszych prymatologów, którzy zauważyli u szympansów skłonności do prowadzenia napadów doprowadzających do śmierci w sąsiadujących grupach. Obecne bada zagadnienia ewolucji człowieka na podstawie analizy zachowania małp.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Prymatologia – dział zoologii zajmujący się ssakami naczelnymi. Tradycyjnie z prymatologi wyłącza się jednak zagadnienia związane z człowiekiem (Homo sapiens oraz jego bliskich antenatów), które są domeną antropologii. Kryterium to jest jednak nieostre, między innymi dlatego, że część prymatologów zalicza gatunki szympansów i goryli do hominidów.

    Przeprowadzone przez niego badania terenowe dotyczące zachowania i środowiska szympansów i innych ssaków stanowiły podstawę do napisania kilku książek (m.in. Behavioral Ecology of Chimpanzees in Gombe National Park, Tanzania) i wielu artykułów. Jest współautorem książki Demoniczne samce: Małpy człekokształtne i źródła ludzkiej przemocy napisanej razem z Dale Petersonem. Wśród jego książek warto też wymienić Chimpanzee Cultures (Kultury szympansów) - publikację zredagowaną z grupą prymatologów o międzynarodowej renomie.

    Uniwersytet Harvarda (ang. Harvard University) powstał 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    W marcu 2008 roku został mianowany na House Mastera w Currier House at Harvard College

    Wspólnie z Eloyem Rodriguezem, Wrangham wprowadził koncepcję zoofarmakognozy (ang. zoopharmacognosy). Wragham uważany jest za "jednego z pionierów badań nad samodzielnym leczeniem się przez szympansy".

    Wśród najnowszych kursów prowadzonych w Harvardzie z zakresu Biologii Ewolucyjnej Człowieka (Human Evolutionary Biology (HEB)) są HEB 1330 Zachowanie Społeczne Prymatów i HEB 1565 Teorie Przymuszania Płciowego (prowadzony wspólnie z prof. Diane Rosenfeld z Harvard Law School)

    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Najnowsza praca Wranghama dotyczy roli przyrządzania posiłków w ewolucji człowieka.

    Mąż Elizabeth Ross (1980), ma trójkę dzieci.

    Przypisy

    1. Gerber, Suzanne. "Not just monkeying around", Vegetarian Times, listopad 1998.

    Bibliografia[]

  • Demoniczne samce: Małpy człekokształtne i źródła ludzkiej przemocy Warszawa 1999, PIW, ISBN 83-06-02746-9 (Demonic Males. Apes and the Origins of Human Violence, 1997)
  • Walka o ogień. Jak gotowanie stworzyło człowieka, Wydawnictwo CiS, s. 254, ISBN 978-83-85458-38-8 (Catching Fire. How Cooking Made Us Human Basic Books, 2009)
  • Linki zewnętrzne[]

  • Oficjalna strona grupy badawczej Richard Wranghama na Harvard University
  • Strona ze zdjęciem z wykładów na Cambridge University
  • Biografia (j. ang.)
  • Biografia i bibliografia (j.ang)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.125 sek.