• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rhizaria

    Przeczytaj także...
    Teoria endosymbiozy – teoria stanowiąca, że mitochondria, plastydy (jak chloroplasty) i być może inne organella komórki eukariotycznej powstały na skutek endosymbiozy pomiędzy różnymi mikroorganizmami. Zgodnie z nią niektóre organella pochodzą od wolno żyjących bakterii, które dostały się do innych komórek jako endosymbionty. Mitochondria rozwinęły się więc z proteobakterii (w szczególności zaś z Rickettsiales, kladu SAR11 lub ich bliskich krewnych), chloroplasty zaś od sinic.Zoochlorella – zielony, jednokomórkowy glon żyjący wewnątrz ciała zwierzęcia lub pierwotniaka „zwierzęcego”. Endosymbiontem najczęściej jest zielenica, rzadziej euglenina, gospodarzem są orzęski, gąbki, parzydełkowce, a także płazińce. Jednym z rodzajów glonów tworzących zoochlorelle jest Chlorella. Gatunki gospodarzy często noszą gatunkową nazwę viridis (łac. zielony) – Convoluta viridis (przedstawiciel wirków bezjelitowych), Amoeba viridis (ameba), Hydra viridis (stułbia).
    Supergrupa – umowna kategoria systematyczna, wydzielona w pierwszych latach XXI wieku dla określenia najważniejszych linii rozwojowych eukariontów (Eukaryota). Tradycyjnie wśród eukariontów wydzielano 4 królestwa: protisty (Protista), rośliny (Plantae), grzyby (Fungi) i zwierzęta (Zoa). Protisty były traktowane różnorako – część z nich zaliczano czasem do pozostałych trzech królestw. Czasem protisty dzielono na trzy oddzielne grupy: pierwotniaki (Protozoa), protisty roślinopodobne i protisty grzybopodobne. Wszystkie te klasyfikacje nie uwzględniały jednak w sposób trafny (w świetle obecnej wiedzy) powiązań filogenetycznych w obrębie organizmów. Od kilku lat funkcjonuje podział organizmów na sześć supergrup:

    Rhizariatakson eukariotów należący do supergrupy Sar, na początku XXI w. przejściowo traktowany jako samodzielna supergrupa. Skupia jednokomórkowe organizmy tradycyjnie zaliczane do pierwotniaków, choć niektóre posiadają endosymbiotyczne glony (zoochlorelle), u chlorarachniofitów przekształcone w chloroplasty (niehomologiczne z chloroplastami innych glonów) i bywają traktowane jak glony. W większości mają postacie pełzakowate lub wiciowcowate, czasem okryte skorupkami. Żyją wolno jako element planktonu, bentosu i edafonu lub pasożytniczo (niektóre z nich były uważane za tzw. grzyby niższe), tak u zwierząt, jak i roślin.

    Wiciowce (łac. Mastigota, Flagellata, Mastigophora) - pierwotniaki, zazwyczaj jednojądrowe haplonty. Poruszają się przy pomocy wici, rozmnażają się przez podział podłużny (bezpłciowo). Heterotrofy, niektóre z nich posiadają zdolności autotroficzne (więc są miksotrofami).Kolconóżki (Acantharia) – rząd pierwotniaków należących do podgromady promienionóżek. Posiadają ok. 20 dość długich igieł, które rozchodzą się promieniście ze środka komórki, wyrastając z niej na zewnątrz. Igły u niektórych z nich zbudowane są z siarczanu strontu, u innych – z krzemianu wapnia i glinu.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Według Adla należą tutaj:

  • Cercozoa Cavalier-Smith, 1998 przywrócony przez Adl i inni, 2005
  • Cercomonadidae Kent, 1880 przywrócony przez Mylnikov i Karpov, 2004
  • Pansomonadida Vickerman, 2005
  • Glissomonadida Howe i Cavalier-Smith, 2009
  • Tremula Howe i inni, 2011
  • Metromonadea Cavalier-Smith, 2007 przywrócony przez Cavalier-Smith, 2011
  • Granofilosea Cavalier-Smith i Bass, 2009
  • Thecofilosea Cavalier-Smith, 2003 przywrócony przez Cavalier-Smith, 2011
  • Imbricatea Cavalier-Smith, 2011
  • Chlorarachniophyta Hibberd i Norris 1984
  • Vampyrellida West, 1901 przywrócony przez Hess i inni, 2012
  • Phytomyxea Engler i Prantl, 1897
  • Filoreta Bass i Cavalier-Smith, 2009
  • Gromia Dujardin, 1835
  • Ascetosporea Sprague, 1979 przywrócony przez Cavalier-Smith, 2009
  • taksony o niepewnej przynależności
  • Psammonobiotidae Golemansky, 1974 przywrócony przez Meisterfeld, 2002
  • Volutellidae Sudzuki, 1979
  • Retaria Cavalier-Smith, 2002
  • Foraminifera d’Orbigny, 1826 – otwornice
  • Acantharia Haeckel, 1881 przywrócony przez Mikrjukov, 2000
  • Polycystinea Ehrenberg, 1838 przywrócony przez Haeckel, 1887
  • taksony o niepewnej przynależności
  • Gymnosphaerida Poche, 1913 przywrócony przez Mikrjukov, 2000
  • Actinolophus, Biomyxa, Cholamonas, Dictiomyxa, Helkesimastix, Katabia, Myxodictyium, Penardia, Pontomyxa, Protomyxa, Protogenes, Pseudospora, Rhizoplasma, Sainouron, Wagnerella
  • System taksonomiczny z pierwszego dziesięciolecia XXI w. Rhizaria umieszczone są obok Excavata jako odrębna supergupa wyróżniona szarym kolorem. Od przełomu pierwszej i drugiej dekady XXI w. przeważa pogląd, że należy łączyć je z kladami Stramenopile i Alveolata (na diagramie wyróżnione ciepłym odcieniem zieleni) jako Sar

    Historia taksonu[ | edytuj kod]

    Wyróżniając ten takson, Thomas Cavalier-Smith nadał mu rangę infrakrólestwa w obrębie Protozoa, uznawszy je za bliskie podkrólestwu Excavata (z którym współtworzyło w tym systemie takson bez formalnej rangi – Cabozoa), jednak na skutek nowszych odkryć, zdecydował o przeniesieniu go do Chromista. W międzyczasie inni taksonomowie (Sina Adl, Alastair Simpson i in.) nadali mu rangę supergrupy, którą następnie połączono z supergrupą Chromalveolata w supergrupę Sar.

    Excavata – takson eukariotów o kategorii supergrupy. Obejmuje wyłącznie jednokomórkowe protisty, w większości heterotroficzne wiciowce, wśród nich chorobotwórcze. Niektórzy jej przedstawiciele drogą wtórnej endosymbiozy zdobyli chloroplasty. Inni mają silnie zmodyfikowane mitochondria i żyją w środowiskach beztlenowych, np. wewnątrz jelit. Niektóre tworzą agregacje komórek przypominające śluzowce.Plankton (gr. planktós – błąkający się) – zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie. Nawet jeśli mają narządy ruchu, to są one zbyt słabe, by organizmy te mogły się aktywnie przeciwstawić prądom wodnym i wiatrom, wystarczą natomiast do biernego utrzymywania się w stanie zawieszenia. Zazwyczaj plankton stanowią drobne organizmy, ale zalicza się do niego również meduzy, które mogą mieć znaczne rozmiary. Plankton stanowi pożywienie wielu zwierząt wodnych.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Sina M. Adl, Alastair G. B. Simpson, Christopher E. Lane i inni. The Revised Classification of Eukaryotes. „J. Eukaryot. Microbiol.”. 59(5), s. 429-493, 2012. 
    2. Giselle Walker, Richard G. Dorrell, Alexander Schlacht and Joel B. Dacks. Eukaryotic systematics: a user’s guide for cell biologists and parasitologists. „Parasitology”. 138, s. 1638–1663, 2011. 
    3. Alastair G.B. Simpson, Andrew J. Roger. The real 'kingdoms' of eukaryotes.. „Current Biology”. 14 (17), s. R693-6, 7 września 2004. DOI: 10.1016/j.cub.2004.08.038. PMID: 15341755. 
    4. Cercozoa (ang.). AlgaeBase. [dostęp 2013-01-18].
    5. Thomas Cavalier-Smith. Only six kingdoms of life. „Proc. R. Soc. Lond. B”. 271, s. 1251–1262, 17 maja 2004. DOI: 10.1098/rspb.2004.2705 (ang.). 
    6. Thomas Cavalier-Smith. Kingdoms Protozoa and Chromista and the eozoan root of the eukaryotic tree. „Biology Letters”. 6 (3), s. 342–345, 2010-06-23. DOI: 10.1098/rsbl.2009.0948 (ang.). 
    7. Sina M. Adl, Alastair G. B. Simpson i in. The New Higher Level Classification of Eukaryotes with Emphasis on the Taxonomy of Protists. „Journal of Eukaryotic Microbiology”. 52 (5), s. 399–451, 2005. International Society of Protistologists. DOI: 10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x (ang.). 
    8. Fabien Burki, Kamran Shalchian-Tabrizi, Marianne Minge, Åsmund Skjæveland, Sergey I. Nikolaev, Kjetill S. Jakobsen, Jan Pawlowski. Phylogenomics reshuffles the eukaryotic supergroups. „PLoS One”. 2 (8), s. e790, 2007. DOI: 10.1371/journal.pone.0000790. PMID: 17726520. 
    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Edafon – ogólna nazwa wszystkich organizmów żywych, żyjących w przypowierzchniowej części gleby. Zalicza się do nich mikroorganizmy, zwierzęta takie jak pierścienice, nicienie, larwy owadów oraz glony. Stanowi on około 5% objętości gleby.




    Warto wiedzieć że... beta

    Pierwotniaki, protisty zwierzęce (Protozoa) – drobne (według tradycyjnych definicji – jednokomórkowe) organizmy eukariotyczne, zaliczane tradycyjnie (do XX w.) do królestwa zwierząt, w randze typu lub podkrólestwa. W nowszych systemach klasyfikacji włączane są do królestwa Protista jako sztuczny takson (dział). Według jednej z propozycji taksonomicznych, pierwotniaki są wydzielane jako odrębne królestwo Protozoa, obejmując również wielokomórkowe śluzowce, nie obejmując z kolei licznych grup jednokomórkowców zaliczanych do roślin, grzybów lub chromistów.
    Chromalveolata – w nowoczesnych klasyfikacjach supergrupa eukariontów obejmująca m.in. żółto-brunatne glony, które powstały na drodze wtórnej endosymbiozy krasnorostów: bruzdnice, okrzemki, złotowiciowce, brunatnice oraz pierwotniaki, które utraciły zdolność fotosyntezy takie jak orzęski, apikompleksy i in.
    Alveolata – takson eukariotów należący do supergrupy Sar. Organizmy odznaczające się złożoną powłoką zewnętrzną (pellikulą), wzmocnioną skomplikowanym systemem komór i pęcherzyków zwanych alweolami (stąd nazwa). Łączone są z innymi organizmami o prostej budowie w supergrupy – początkowo ze stramenopilami oraz mniejszymi grupami w Chromalveolata, a następnie Sar (której nazwa jest akronimem od Stramenopile, Alveolata i Rhizaria).
    Grzyby niższe – nieformalna nazwa nadawana różnym prymitywnym organizmom zaliczanym według niektórych ujęć taksonomicznych do grzybów nietworzącym owocników i produkującym w zarodniach nieokreśloną liczbę mejospor. Grupa ta przeciwstawiana jest tzw. grzybom wyższym z typów workowców i podstawczaków. Nazwa ta jest nieprecyzyjna i w zależności od ujęcia może dotyczyć różnych grup organizmów zaliczanych zarówno do królestwa grzybów, jak i protistów – m.in. takich jak skoczkowce, lęgniowce, sprzężniaki, przodorzęskowe, śluzowce, a nawet drożdżaki (należące do workowców).
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
    Terminem homologia (gr. homólogos – zgodny) w biologii określa się wspólne ewolucyjne pochodzenie struktur organizmów z różnych grup taksonomicznych, istotne podobieństwo organów lub ich części (nawet genów), a u zwierząt także podobieństwo sposobów zachowania się (homologie behawioralne), wynikające z odziedziczenia po wspólnym przodku. Pojęcie homologii w biologii porównawczej wprowadził w połowie XIX wieku Richard Owen, a dla potrzeb biologii ewolucyjnej przedefiniował Karl Gegenbaur w roku 1870. Zasady homologii i analogii narządów stanowią podstawowe kryteria w anatomii porównawczej.
    Thomas Cavalier-Smith (ur. 21 października 1942) – brytyjski biolog ewolucyjny, od 1989 profesor botaniki w University of British Columbia w Kanadzie, od 1999 profesor Wydziału Zoologii Uniwersytetu Oksfordzkiego, jeden z najbardziej uznanych naukowców zajmujących się ewolucją, filogenezą i klasyfikacją organizmów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.