• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rewolucja róż

    Przeczytaj także...
    Rewolucja goździków (port. Revolução dos Cravos) – wojskowy zamach stanu w Portugalii, który doprowadził do obalenia dyktatury następcy António Salazara – Marcelo Caetano. Nazwa pochodzi stąd, że żołnierzom w lufy karabinów wkładano goździki. Rewolucja oprócz obalenia Caetano przyniosła dekolonizację portugalskich posiadłości w Afryce i Azji. Wydarzenia te zapoczątkowały burzliwy proces demokratyzacji systemu politycznego w tym kraju.Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, OBWE (ang. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) – organizacja międzynarodowa uznawana za organizację regionalną w rozumieniu rozdziału VIII Karty Narodów Zjednoczonych. Jej celem jest zapobieganie powstawaniu konfliktów w Europie. Oprócz państw europejskich jej członkami są także Stany Zjednoczone, Kanada, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan, Mongolia. OBWE powstała 1 stycznia 1995 w wyniku przekształcenia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w organizację.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Demonstracja w Tbilisi z udziałem Nino Burdżanadze

    Rewolucja róż – pokojowe protesty, które w listopadzie 2003 doprowadziły w Gruzji do ustąpienia prezydenta Eduarda Szewardnadze i zastąpienia go przez prozachodniego reformatora Michaiła Saakaszwilego.

    Nazwa rewolucji wzięła się od kwiatów, które trzymali w dłoniach zwolennicy opozycji, gdy wkraczali do parlamentu, domagając się ustąpienia prezydenta Eduarda Szewardnadzego.

    Eduard Szewardnadze (gruz. ედუარდ შევარდნაძე, ros. Эдуа́рд Шевардна́дзе; ur. 25 stycznia 1928 w Gurii) – gruziński polityk, minister spraw zagranicznych ZSRR za rządów Michała Gorbaczowa (1985-1990), prezydent Gruzji od 1995 do 23 listopada 2003, gdy ustąpił po nieudanej próbie sfałszowania wyniku wyborów.Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија/ Republika Srbija – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie federacji Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie. De facto na południu Serbia graniczy z Kosowem, którego jednostronnie ogłoszoną niepodległość uznała część państw świata. Od 29 lutego 2012 r. kraj ten posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej, a w czerwcu 2013 UE wyraziła zgodę na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych w styczniu 2014.

    Wybory parlamentarne, które odbyły się w Gruzji 2 listopada, zakończyły się według exit polls zwycięstwem opozycji, jednak rząd ogłosił zupełnie inne wyniki. Raport OBWE wskazywał również na liczne nieprawidłowości w trakcie przeprowadzania wyborów, takie jak tolerowanie przez władze ataków chuligańskich, próby zastraszania oraz manipulacje listą uprawnionych do głosowania. Gdy fałszerstwo stało się oczywiste, opozycja wezwała Gruzinów do kampanii obywatelskiego nieposłuszeństwa.

    Tbilisi (gruz. თბილისი, w latach 1845-1936 Tyflis) – stolica i największe miasto Gruzji położone nad rzeką Kurą, zamieszkane przez 1,15 mln osób (aglomeracja 1,5 mln mieszkańców, 2010). Jest głównym kulturalnym, naukowym (Akademia Nauk, Biblioteka Narodowa i liczne uczelnie) i przemysłowym (m.in. produkcja lokomotyw) ośrodkiem Gruzji.Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.

    W połowie listopada na ulice Tbilisi, a wkrótce potem wszystkich gruzińskich miast, wyszły masowe demonstracje. Główną rolę w koordynacji protestów odegrała młodzieżowa organizacja obywatelska K’mara! (pol. Dosyć!), wzorowana na serbskim Otporze, Szewardnadze zaś wspierany był przez wykazującego daleko idące polityczne ambicje przywódcę autonomicznej republiki Adżarii Asłana Abaszydze, który liczył, że osłabienie państwa pozwoli mu realizować separatystyczne aspiracje. Sytuacja osiągnęła punkt kulminacyjny 22 listopada, gdy protestujący uniemożliwili przeprowadzanie inauguracyjnej sesji nowego parlamentu, wdzierając się do parlamentu uzbrojeni w róże (stąd nazwa rewolucja róż per analogiam do portugalskiej rewolucji goździków). Następnego dnia Szewardnadze ogłosił stan wyjątkowy i zaczął gromadzić wojsko, jednak nikt nie wiedział, jak ono się zachowa, jeśli otrzyma rozkaz strzelania do tłumu. Po rozmowach z amerykańskim sekretarzem spraw zagranicznych Colinem Powellem oraz rosyjskim (po matce Gruzinem z pochodzenia) ministrem Igorem Iwanowem, postanowił spotkać się z przywódcami opozycji Saakaszwilim i Zurabem Żwanią 23 listopada (w dniu św. Jerzego) i podjął decyzję o dobrowolnym ustąpieniu, unikając ewentualnego rozlewu krwi.

    Triumwirat – zgromadzenie złożone z trzech osób (z łaciny trium viri – trzech mężów) mające na celu wykonanie określonych zadań.Igor Siergiejewicz Iwanow (ros. Игорь Сергеевич Иванов, ur. 23 września 1945 w Moskwie), rosyjski polityk, w latach 1998-2004 minister spraw zagranicznych w rządzie Federacji Rosyjskiej, od 2004 sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego, organu działającego przy prezydencie Władimirze Putinie.

    Decyzja ta przywitana została powszechnym entuzjazmem. Tymczasowym prezydentem została przewodnicząca parlamentu Nino Burdżanadze, która wraz z Saakaszwilim i Żwanią należała do opozycyjnego politycznego triumwiratu. W wyborach 4 stycznia 2004 wybrany został Michaił Saakaszwili. Wynik wyborów parlamentarnych został anulowany przez sąd najwyższy 26 listopada, nowe wybory 28 marca 2004 zakończyły się zwycięstwem partii Saakaszwilego.

    Asłan Abaszydze, gruz. ასლან აბაშიძე (ur. 20 lipca 1938 w Batumi) – gruziński polityk, członek rodziny Abaszydze, faktyczny przywódca separatystycznej prowincji Gruzji – Adżarii – w latach 1990-2004.Święty Jerzy (ur. w III wieku w Kapadocji – zm. 23 kwietnia ok. 303 w Liddzie) – święty Kościoła katolickiego, jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli; jako Jerzy Zwycięzca uznany wielkim męczennikiem przez Kościół prawosławny.

    6 maja 2004 w epilogu rewolucji róż mieszkańcy Adżarii obalili Asłana Abaszydze i przywrócili suwerenność Gruzji na jej terytorium.

    Przypisy




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nino Burdżanadze (ur. 16 lipca 1964 w Kutaisi) – polityk gruzińska, przewodnicząca parlamentu Gruzji w latach 2001-2008, jedna z przywódców rewolucji róż.
    Micheil Saakaszwili (czasem używa się rosyjskiej formy imienia: Michaił), gruz. მიხეილ სააკაშვილი (ur. 21 grudnia 1967 w Tbilisi) – adwokat, polityk gruziński, prezydent Gruzji od 25 stycznia 2004 do 25 listopada 2007 oraz ponownie od 20 stycznia 2008.
    Colin Luther Powell (ur. 5 kwietnia 1937 w Nowym Jorku) – generał armii amerykańskiej, przewodniczący Połączonego Kolegium Szefów Sztabów (1989–1993), amerykański polityk, doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego (1987–1989), sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych (2001–2005).
    Zurab Żwania (gruz. ზურაბ ჟვანია) (ur. 9 grudnia 1963 w Tbilisi, zm. 3 lutego 2005) – polityk gruziński, premier Gruzji, przewodniczący gruzińskiego parlamentu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.