• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rewolucja naukowo-techniczna

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.John Desmond Bernal (ur. 1901 - zm. 1971) - brytyjski fizyk, historyk nauki, futurolog oraz działacz polityczny. Profesor Uniwersytetu Londyńskiego. Badacz związków występujących w żywych organizmach oraz struktury minerałów. Autor prac na temat roli nauki w społeczeństwie. Członek londyńskiego Royal Society i Polskiej Akademii Nauk. Laureat Leninowskiej Nagrody Pokoju w 1953 roku. W latach 1959–1965 przewodniczący Światowej Rady Pokoju. Jest twórcą pojęcia rewolucja naukowo-techniczna, którego użył po raz pierwszy w 1939 roku.
    Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.
    Estudiante INTEC.jpg
    Shanghai Transrapid 002.jpg

    Rewolucja naukowo-techniczna, nazywana też trzecią rewolucją przemysłową – procesy wielkich przemian w technice, produkcji i przede wszystkim w nauce, zapoczątkowane w latach 50. XX wieku i trwające do dnia dzisiejszego. Cechą charakterystyczną jest ścisła współzależność zmian w trzech powyższych dziedzinach. Najważniejszymi elementami rewolucji naukowo-technicznej są: komputeryzacja, wykorzystanie nowych źródeł energii (zwłaszcza energetyki jądrowej), automatyzacja procesów pracy, udoskonalenie środków telekomunikacji i transportu, a także rozwój produkcji materiałów syntetycznych.

    Nauka – autonomiczna część kultury służąca wyjaśnieniu funkcjonowania świata, w którym żyje człowiek. Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników prowadzi do powstania wiedzy naukowej. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem życia i organizmów żywych.

    Skutki rewolucji naukowo-technicznej[ | edytuj kod]

    Dynamiczny rozwój nauki i techniki w XX wieku spowodował zmiany we wszystkich sferach życia ludzkiego, zwłaszcza w sferze gospodarki, w sferze obyczajowej i w życiu codziennym. Skutkiem rewolucji naukowo-technicznej ostatnich dziesięcioleci XX wieku było wejście większości państw zachodnich w epokę postindustrialną, która charakteryzuje się zmniejszeniem znaczenia przemysłu (zmniejszenie zatrudnienia oraz mniejszy udział w tworzeniu produktu krajowego (PKB), na rzecz wzrostu sektora usług.

    Komputeryzacja – poprzedza informatyzację i polega na wprowadzaniu komputerów do przedsiębiorstw i urzędów, zastępując tym samym ręcznie uzupełniane formularze przez formularze elektroniczne, papierowe archiwa przez bazy danych i wprowadzając pocztę elektroniczną lub komunikatory internetowe jako system komunikacji.Agrotechnika 1. – ogół zabiegów stosowanych przy uprawie roli i roślin w celu uzyskania obfitych plonów wysokiej jakości. Do zabiegów agrotechnicznych należą:

    Rozwój nauk biologicznych i agrotechniki przyniósł wprowadzenie nowych odmian roślin uprawnych, które umożliwiły uzyskiwanie znacznie podwyższonych plonów. Dzięki temu złagodzono na pewien czas problem głodu w niektórych państwach Trzeciego Świata. Była to tzw. zielona rewolucja.

    Rewolucja naukowa – gwałtowne przejście od jednego do drugiego sposobu widzenia świata o odmiennych założeniach i kanonach naukowości, powodujące przewartościowanie panującego w nauce paradygmatu.Tworzywa sztuczne – materiały składające się z polimerów syntetycznych (wytworzonych sztucznie przez człowieka i niewystępujących w naturze) lub zmodyfikowanych polimerów naturalnych oraz dodatków modyfikujących takich jak np. napełniacze proszkowe lub włókniste, stabilizatory termiczne, stabilizatory promieniowania UV, uniepalniacze, środki antystatyczne, środki spieniające, barwniki itp. Termin „tworzywa sztuczne” funkcjonuje obok niepoprawnych często stosowanych żargonowych określeń takich jak np. plastik. Najbardziej poprawnym terminem obejmującym wszystkie materiały zawierające jako główny składnik polimer, bez rozróżniania, czy jest on pochodzenia sztucznego czy naturalnego, jest określenie „tworzywa polimerowe”.

    Rozwój medycyny i genetyki umożliwił powstanie inżynierii genetycznej, nowej dziedziny wiedzy, która stwarza ogromne możliwości i zarazem może być źródłem pewnych zagrożeń w przyszłości.

    Twórcą pojęcia rewolucja naukowo-techniczna jest John Desmond Bernal, fizyk i historyk nauki. Użył go po raz pierwszy w 1939 roku w pracy pt. „The Social Function of Science” („Społeczna funkcja nauki”).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • rewolucja przemysłowa
  • rewolucja naukowa
  • społeczeństwo informacyjne
  • determinizm technologiczny
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Komitet Badań Naukowych (KBN): Integracja europejska wobec wyzwań ery informacyjnej (postindustrialnej) – konferencja naukowa grudzień 1996: zapis dyskusji (pol.). kbn.icm.edu.pl. [dostęp 2011-04-23].
    2. John Desmond Bernal: The Social Function of Science. Londyn: Faber & Faber, 1939.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • rewolucja naukowo-techniczna, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-12-11].
  • Rewolucja naukowo-techniczna.
  • Encyklopedia WIEM: Rewolucja naukowo-techniczna (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2011-04-21].
  • Encyklopedia PWN. T. 3. Warszawa: PWN, 1991, s. 159. ISBN 83-01-14801-2.
  • Anna Radziwiłł, Wojciech Roszkowski: Historia 1956-1997. Podręcznik dla szkół średnich. Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 1999, s. 243.
  • Przemysł – dział produkcji materialnej, w którym wydobywanie zasobów przyrody i dostosowanie ich do potrzeb ludzi odbywa się na dużą skalę, na zasadzie podziału pracy i za pomocą maszyn.Genetyka (ze starożytnej greki: γένεσις genesis – "pochodzenie") – nauka o dziedziczności i zmienności organizmów, które są oparte na informacji zawartej w podstawowych jednostkach dziedziczności – genach.




    Warto wiedzieć że... beta

    Produkt krajowy brutto, PKB (ang. gross domestic product, GDP) – pojęcie ekonomiczne oznaczające jeden z podstawowych mierników dochodu narodowego stosowanych w rachunkach narodowych. PKB opisuje zagregowaną wartość dóbr i usług finalnych wytworzonych na terenie danego kraju w określonej jednostce czasu (najczęściej w ciągu roku). Kryterium geograficzne jest jedyne i rozstrzygające. Nie ma znaczenia pochodzenie kapitału, własność przedsiębiorstw itp.
    Społeczeństwo postindustrialne (inaczej społeczeństwo poprzemysłowe inna nazwa to także społeczeństwo usługowe) - społeczeństwo, którego głównym źródłem utrzymania nie jest produkcja przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu przedmiotów, lecz wytwarzanie i przetwarzanie informacji.
    Społeczeństwo informacyjne – terminem określa się społeczeństwo, w którym towarem staje się informacja traktowana jako szczególne dobro niematerialne, równoważne lub cenniejsze nawet od dóbr materialnych. Przewiduje się rozwój usług związanych z 3P (przesyłanie, przetwarzanie, przechowywanie informacji).
    Trzeci Świat – powstałe w okresie zimnej wojny określenie grupy państw nienależących do bloku zachodniego – w którym dominował kapitalizm, ani bloku wschodniego – gdzie dominował ustrój socjalistyczny.
    Zielona rewolucja – określenie programów rozwoju rolnictwa prowadzonych w latach 60. XX w. przez agencję ONZ – Organizacja do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Ich celem było zlikwidowanie zjawiska głodu na Ziemi poprzez zwiększenie produktywności rolnictwa (zwłaszcza w krajach tropikalnych i subtropikalnych) dzięki zastosowaniu wydajniejszych odmian roślin uprawnych i rozwojowi agrotechniki.
    Energetyka jądrowa – zespół zagadnień związanych z uzyskiwaniem na skalę przemysłową energii z rozszczepienia ciężkich jąder pierwiastków (głównie uranu 235).
    Inżynieria genetyczna – ingerencja w materiał genetyczny organizmów, w celu zmiany ich właściwości dziedzicznych. Polega ona na wprowadzaniu do komórek organizmu, którego cechy chcemy zmienić (biorcy), określonego odcinka DNA innego organizmu (dawcy). Odpowiednie fragmenty DNA wycina się z DNA dawcy za pomocą enzymów restrykcyjnych. Następnie tak wydzielone fragmenty DNA wprowadza się do specjalnych przenośników (wektorów). W tej roli wykorzystywane są m.in. kosmidy, zmodyfikowane wirusy i plazmidy. Następnie wektory te wprowadzone są do komórki biorcy wraz z przyłączonym fragmentem DNA dawcy. Wektory zawierają markery pozwalające wyróżnić komórki, u których wprowadzenie obcego DNA zakończyło się sukcesem. Metody inżynierii genetycznej są już wykorzystywane do produkcji wielu lekarstw, np. insuliny, niektórych witamin i in. Ma to ogromne znaczenie praktyczne. Dawniej, przed opracowaniem metody biosyntezy insuliny metodami inżynierii genetycznej, otrzymywano ją z trzustek zwierzęcych. Była to metoda bardzo droga, gdyż ilość insuliny otrzymana z jednej trzustki była niewielka, a proces jej wydzielania kosztowny. Inżynieria genetyczna wykorzystywana jest również do wytwarzania tzw. organizmów transgenicznych. Ma również duże znaczenie w rozwoju genetyki. Umożliwia bowiem poznanie funkcji pełnionych przez określone geny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.699 sek.