• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rewolucja kulturalna



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Kang Sheng (chiń. 康生, pinyin Kāng Shēng; ur. 1899, zm. 16 grudnia 1975) – działacz KPCh, szef wywiadu Chińskiej Republiki Ludowej podczas sprawowania władzy przez Mao Zedonga.Wydawnictwo Czarne – polskie wydawnictwo powstałe w 1996, z siedzibą w Wołowcu. Prowadzone przez pisarza Andrzeja Stasiuka i jego żonę Monikę Sznajderman.

    Wielka Proletariacka Rewolucja Kulturalna (chin. upr. 无产阶级文化大革命, chin. trad. 無產階級文化大革命, pinyin wúchǎn jiējí wénhuà dà gémìng); często skracane do 文化大革命 (wénhuà dà gémìng, wielka rewolucja kulturalna) lub po prostu 文革 (wéngé, kulturalna rewolucja) – wielki ruch społeczno-polityczny w Chinach zainicjowany w 1966 roku przez Mao Zedonga, jako próba wyeliminowania jego politycznych rywali i wprowadzenia w życie własnych koncepcji ideologicznych (maoizmu). Chociaż oficjalnie została zakończona przez Mao w 1969 roku, faktycznie trwała do chwili aresztowania tzw. bandy czworga w 1976 roku.

    Li Xiannian (ur. 23 czerwca 1909, zm. 21 czerwca 1992) – polityk chiński, przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej.Cztery modernizacje – program sformułowany w styczniu 1963 roku podczas konferencji naukowej w Szanghaju przez ówczesnego premiera Chin Zhou Enlaia, zapowiadające przeprowadzenie w niedługim czasie kompleksowego programu przebudowy i unowocześnienia Państwa Środka w czterech sektorach: rolnictwa, przemysłu, obronności oraz nauki i techniki.

    Tło[ | edytuj kod]

    Narastający konflikt między Mao Zedongiem i Liu Shaoqi[ | edytuj kod]

    Zakończona klęską głodu kampania wielkiego skoku z lat 1958–1962 doprowadziła do odsunięcia Mao na boczny tor. Władza przeszła w ręce pragmatycznych, umiarkowanych polityków, skupionych wokół Przewodniczącego ChRL Liu Shaoqi, do których zaliczali się m.in. Deng Xiaoping i Chen Yun. Zapoczątkowali oni okres tzw. „regulacji gospodarki”, wyprowadzając kraj z będącej wynikiem wielkiego skoku ruiny gospodarczej. Zakończona sukcesem poskokowa polityka ekonomiczna doprowadziła do szybkiego rozwoju rolnictwa i przemysłu lekkiego, wzrosły eksport i podaż na rynku wewnętrznym. W planowanej na lata 1966–1970 trzeciej pięciolatce zakładano dalszy rozwój rolnictwa oraz rozbudowę przemysłu ciężkiego. Już na X Plenum Partii we wrześniu 1962 roku Mao uznał politykę gospodarczą Liu Shaoqi jako drogę do przywrócenia kapitalizmu.

    Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (skrót. OZPL; chiń. upr.: 全国人民代表大会; chiń. trad.: 全國人民代表大會; pinyin: Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì; w skrócie 人大, Réndà) – parlament Chińskiej Republiki Ludowej.Banda czworga (chiń. upr.: 四人帮; chiń. trad.: 四人幫; pinyin: Sì rén bāng) – nazwa odnosząca się do czwórki radykalnych i skrajnie lewicowych działaczy Komunistycznej Partii Chin (KPCh), którzy odgrywali czołową rolę w czasie rewolucji kulturalnej, a po śmierci Mao Zedonga usiłowali przejąć władzę. Termin "banda czworga" po raz pierwszy pojawił się w chińskich mediach po aresztowaniu jej członków w październiku 1976 roku.

    Mao obawiał się całkowitego odsunięcia go od władzy i zaczął planować swój powrót na szczyt, połączony z rozprawą z politycznymi przeciwnikami. Instytucją, w której nadal miał poparcie, była dowodzona przez Lin Biao armia. Lin dbał o indoktrynację maoistowską w armii. Zniesione zostały wprowadzone uprzednio przez Peng Dehuaia wszelkie wzorowane na radzieckich rozwiązania, łącznie z rangami i mundurami, a żołnierzom zaszczepiano rewolucyjny zapał.

    Yao Wenyuan (chiń.: 姚文元; pinyin: Yáo Wényuán; ur. 1931, zm. 23 grudnia 2005) – chiński krytyk literacki i działacz partyjny, członek bandy czworga.Zhang Chunqiao (ur. 1917, zm. 21 kwietnia 2005) – chiński polityk, działacz partii komunistycznej, członek bandy czworga.

    We wrześniu 1962 roku zainicjowany został Ruch kształcenia socjalistycznego, mający propagować maoistowskie rozwiązania gospodarcze. Jej sztandarowym przykładem miała być zmilitaryzowana brygada rolnicza Dazhai w prowincji Shanxi, osiągająca rzekomo rewelacyjne wyniki w uprawie ziemi. Dopiero później wyszło na jaw, że pieniądze, maszyny rolnicze, a nawet zboże otrzymywała od Lin Biao. Ruch kształcenia socjalistycznego propagował nowe wzorce, jak zmarłego młodo żołnierza Lei Fenga, oddanego ideom Przewodniczącego. W 1964 roku ukazały się Cytaty Przewodniczącego Mao (słynna Czerwona książeczka), wybór pism Mao, który miał stać się zbiorem naczelnych wytycznych dla narodu.

    Liga Młodzieży Komunistycznej (chin. upr. 中国共产主义青年团, chin. trad. 中國共產主義青年團, pinyin: Zhōngguó Gòngchǎnzhǔyì Qīngniántuán) – organizacja młodzieżowa Komunistycznej Partii Chin. Skupia młodych ludzi między 14 a 28 rokiem życia. Powszechnie uważana za "kuźnię kadr" KPCh.Deng Pufang (ur. 16 kwietnia 1944 w Zuoquan w Shanxi) – chiński działacz na rzecz osób niepełnosprawnych cierpiący na paraplegię, najstarszy syn Deng Xiaopinga i Zhuo Lin.

    Preludium[ | edytuj kod]

    Jednym z elementów kampanii propagandowej Mao wśród chińskiego społeczeństwa była działalność jego żony Jiang Qing na polu kultury. Jiang dążyła do stworzenia nowej, rewolucyjnej kultury, m.in. próbując zreformować w duchu maoizmu tradycyjną operę pekińską. Silne poparcie Jiang Qing miała w Szanghaju, gdzie do władzy doszli młodzi radykałowie. W lutym 1966 roku Lin Biao zorganizował w tym mieście „forum literacko-artystyczne w siłach zbrojnych”, które de facto ugruntowało jej pozycję. Polityka kulturalna żony Mao spotkała się z ostrą krytyką burmistrza Pekinu, Peng Zhena.

    Liu Shaoqi (ur. 24 listopada 1898, zm. 12 listopada 1969) – chiński polityk i teoretyk komunistyczny. W latach 1959–1968 przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej. Chen Boda (ur. 1904 w Hui’an w prowincji Fujian, zm. 20 września 1989 w Pekinie) – chiński komunista, jeden z głównych animatorów rewolucji kulturalnej.

    Za preludium rewolucji kulturalnej uważany jest artykuł protegowanego Jiang Qing, Yao Wenyuana z 10 listopada 1965 roku. W tekście tym skrytykowana została sztuka Wu Hana, Dymisja Hai Rui. Napisana w 1961 roku sztuka odczytywana była jako zakamuflowana krytyka polityki Mao Zedonga. Artykuł w istocie był wymierzony w Peng Zhena, będącego zwierzchnikiem Wu Hana. Peng próbował uniemożliwić rozpowszechnienie artykułu, w krótkim czasie został on jednak przedrukowany w wielu gazetach oraz w dazibao.

    Michelangelo Antonioni (ur. 29 września 1912 w Ferrarze, zm. 30 lipca 2007 w Rzymie) – włoski reżyser i scenarzysta filmowy.Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Yang Shangkun (ur. 5 lipca 1907 w Shuangjiang w prowincji Syczuan, zm. 14 września 1998) – chiński polityk, przewodniczący ChRL od 8 kwietnia 1988 do 27 marca 1993 roku.
    Komuny ludowe (chin. 人民公社, pinyin rénmín gōngshè) – podstawowe jednostki organizacyjne życia społeczno-gospodarczego na wsi wprowadzone w Chinach wraz z początkiem wielkiego skoku w 1958 roku. Zostały zlikwidowane na początku lat 80.
    Zhou Enlai (ur. 5 marca 1898, Huai’an w prowincji Jiangsu, zm. 8 stycznia 1976 w Pekinie) – chiński polityk i wojskowy, pierwszy premier ChRL od momentu jej powstania w 1949 roku aż do śmierci.
    Lei Feng (雷鋒; Léi Fēng, ur. 18 grudnia 1940 w Wangcheng, zm. 15 sierpnia 1962) — żołnierz Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Wkrótce po śmierci przedstawiany był przez propagandę jako uosobienie bezinteresowności i skromności, jawił się także jako człowiek zupełnie oddany Mao Zedongowi. W pośmiertnej kampanii zatytułowanej „Ucz się od towarzysza Lei Fenga” rozpoczętej przez Mao w 1963 roku młodzież całego Państwa Środka była indoktrynowana by iść za jego przykładem. Lei Feng jest jednym z nielicznych wzorców osobowych z epoki Mao, które są nadal używane przez chińską propagandę m.in. w czasie corocznego Dnia Lei Fenga, który przypada 5 marca.
    Changsha (chin. upr.: 长沙; chin. trad.: 長沙; pinyin: Chángshā) – miasto o statusie prefektury miejskiej w środkowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Hunan, port nad rzeką Xiang Jiang (uchodzi do jeziora Dongting Hu). W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 2 323 490. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 5 917 756 mieszkańców. Ośrodek szkolnictwa wyższego, przemysłu bawełnianego, spożywczego, elektrotechnicznego, hutniczego i maszynowego oraz hafciarstwa.
    Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.
    W 1972 roku prezydent USA Richard Nixon odwiedził Chiny, co było ważnym krokiem w normalizacji stosunków USA z tym krajem. W tamtym czasie Chiny były uważane za jednego z największych wrogów USA, a przed Nixonem żaden prezydent USA nie odwiedził komunistycznych Chin. Wizyta stała się metaforą na nieoczekiwane postępowanie polityka.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.069 sek.