Retinoidy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Retinoidyorganiczne związki chemiczne, kwasowe pochodne witaminy A. Pobudzają wzrost i wpływają na różnicowanie się komórek nabłonkowych oraz zwiększają syntezę glikoprotein błonowych. Retinoidy pobudzają wzrost komórek w warstwie kolczystej nabłonka, zmniejszają spójność komórek w tkance, powodują rumień i złuszczanie nabłonków.

Gruczoł łojowy (łac. glandula sebacea) – gruczoł pęcherzykowaty skóry ssaków wydzielający łój, który uchodzi do mieszka włosowego. Jego wydzielina natłuszcza włosy i naskórek. Rozwój i czynności gruczołu łojowego reguluje po części poziom hormonów płciowych w organizmie danej osoby. U człowieka widoczne jest to w okresie dojrzewania. Gruczołów tych nie posiadają walenie, syreny, kret złocisty i leniwce.Witamina A – zbiorcza nazwa organicznych związków chemicznych z grupy retinoidów (z których najważniejszy jest retinol), pełniących w organizmie funkcję niezbędnego składnika pokarmowego, rozpuszczalnej w tłuszczach witaminy.

Ze względu na budowę i właściwości wyróżnia się 3 lub 4 generacje retinoidów:

  • I generacji – retinoidy monoaromatyczne naturalne, działające nieselektywnie – retinol (witamina A) i jej metabolit retinal, tretynoina, izotretynoina, alitretynoina;
  • II generacji – retinoidy monoaromatyczne, syntetyczne analogi witaminy A – etretynat, acytretyna, motretynid(niem.);
  • III generacji – retinoidy poliaromatyczne (tzw. arotinoidy), charakteryzujące się selektywnym działaniem receptorowym – adapalen, arotynoid, beksaroten, tazaroten.
  • IV generacji (podawane przez niektórych autorów) – pochodne pironu: trifaroten, seletinoid G
  • Stosowane do udrożnienia gruczołów łojowych, zwiększania dopływu tlenu do wnętrza skóry. Powodują zanik gruczołów łojowych i rozjaśnienie skóry. Retinoidy działają przeciwtrądzikowo, ponieważ hamują rozwój Staphylococcus epidermidis, Pityrosporum ovale i Cutibacterium acnes.

    Cutibacterium acnes – Gram-dodatnia, nieprzetrwalnikująca, nieurzęsiona bakteria beztlenowa o kształcie pałeczki. Kolonie cechują się dużym polimorfizmem. Stanowi florę fizjologiczną skóry, układu pokarmowego, oddechowego oraz dróg moczowo-płciowych; u pacjentów z osłabioną odpornością może spowodować zapalenie wsierdzia oraz opon mózgowo-rdzeniowych. Tretynoina (kwas retinowy) – organiczny związek chemiczny, metabolit retinolu (witaminy A). Wykazuje działanie złuszczające, hamuje rogowacenie naskórka oraz przemianę tkanki prawidłowej w tkankę zmienioną chorobowo. Zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn E2, kolagenazy oraz łoju wskutek zahamowania wzrostu i czynności gruczołów łojowych. Pobudza prawidłową czynność mitotyczną skóry, zwiększa proliferację i rozluźnienie naskórka w obrębie czopów łojowych, doprowadzając w ten sposób do ich opróżnienia. Końcowym efektem jest powstanie nowego naskórka w miejscu zmian chorobowych.

    Funkcje wszystkich retinoidów i ich znaczenie biologiczne polega na:

  • modulacji rozrostu i różnicowania,
  • zapobieganiu rogowacenia,
  • wprowadzaniu zmian w spoistości komórkowej,
  • działaniu przeciwtrądzikowym i przeciwłojotokowym,
  • działaniu immunologicznym i przeciwzapalnym,
  • zapobieganiu nowotworom i ich leczeniu,
  • wywoływaniu apoptozy,
  • wpływie na skład macierzy zewnątrzkomórkowej.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Deepak M.W. Balak, Topical trifarotene: a new retinoid, „British Journal of Dermatology”, 179 (2), 2018, s. 231–232, DOI10.1111/bjd.16733 [dostęp 2020-07-29] (ang.).
    2. Sujata R. Mehta-Ambalal, Neocollagenesis and Neoelastinogenesis: From the Laboratory to the Clinic, „Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery”, 9 (3), 2016, s. 145–151, DOI10.4103/0974-2077.191645, PMID27761083, PMCIDPMC5064677 (ang.).
    3. Ryszard Żaba, Bezpieczeństwo stosowania retinoidów, „Post. Dermatol. Alergol.”, 23 (4), 2006, s. 161–174 [dostęp 2020-07-29].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Han-Yo Huang i inni, Multivitamin/mineral supplements and prevention of chronic disease, „Evidence Report/Technology Assessment” (139), 2006, s. 1–117, PMID17764205, PMCIDPMC4781083 (ang.).
  • Kathleen M. Fairfield, Robert H. Fletcher, Vitamins for chronic disease prevention in adults: scientific review, „Journal of the American Medical Association”, 287 (23), 2002, s. 3116–3126, DOI10.1001/jama.287.23.3116, PMID12069675 (ang.).c?
  • N. Noy, Retinoid-binding proteins: mediators of retinoid action, „The Biochemical Journal”, 348 Pt 3, 2000, s. 481–495, PMID10839978, PMCIDPMC1221089 (ang.).
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Izotretynoina (łac. Isotretinoinum) – organiczny związek chemiczny, stereoizomer kwasu all-trans-retinowego (tretytoiny), stosowany w leczeniu różnych odmian trądziku. Należy do retynoidów. Może być uważana za pochodną witaminy A.Acytretyna – organiczny związek chemiczny, syntetyczny analog kwasu retinowego, stosowany w leczeniu objawowym ciężkich postaci łuszczycy.




    Warto wiedzieć że... beta

    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
    Klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, ATC – system porządkujący leki oraz inne środki i produkty wykorzystywane w medycynie. Klasyfikację kontroluje Centrum Współpracy nad Metodologią Statystyczną Leków (Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology) w Norwegii podlegający pod Światową Organizację Zdrowia (WHO). Pierwszy spis został opublikowany w 1976 roku.
    Adapalen – organiczny związek chemiczny, wielopierścieniowy aromatyczny kwas karboksylowy. Stosowany jako lek przeciwtrądzikowy.
    Retinal – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów; wchodzi w skład purpury wzrokowej rodopsyny. Występuje w dwóch formach izomerycznych cis i trans. Dzięki właściwościom układu sprzężonych wiązań podwójnych cząsteczka retinalu absorbuje światło, co powoduje zmianę izomerycznej formy cis w postać trans i dysocjację rodopsyny do retinalu oraz białka opsyny. Dzięki temu mechanizmowi możliwe jest wydzielanie neurotrasmiterów i przekazywanie bodźców wzrokowych do ośrodka wzrokowego w mózgu.
    PMCID (ang. PubMed Central Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego cytowanego artykułu naukowego bazy PubMed Central.
    Alitretynoina – organiczny związek chemiczny, analog kwasu retinowego, stosowany jako lek przeciwnowotworowy w leczeniu mięsaka Kaposiego.
    Staphylococcus epidermidis - to gatunek bakterii Gram-dodatnich, należący do rodzaju gronkowców, wywołujący zakażenia oportunistyczne. Jest zaliczany do grupy gronkowców koagulazo ujemnych (CoNS). Nie wywołuje infekcji u ludzi zdrowych, jednak dla osób z ciałem obcym może być bardzo niebezpieczny.

    Reklama