• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Republika Huculska

    Przeczytaj także...
    Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.Kołomyja (ukr. Коломия) – miasto na zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, nad Prutem, siedziba rejonu kołomyjskiego. W 2001 roku liczyło ok. 62 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu maszynowego, metalowego, lekkiego, spożywczego, drzewno-papierniczego. Miasto jest centrum huculskiej sztuki ludowej, znajduje się tu m.in. muzeum etnograficzne i muzeum pisanek.
    Huculi – grupa etniczna górali mieszanego pochodzenia rusińskiego i wołoskiego, zamieszkujący ukraińską i rumuńską część Karpat Wschodnich – Gorgany, Czarnohorę, Świdowiec, Karpaty Marmaroskie, Połoniny Hryniawskie i Beskidy Pokucko-Bukowińskie. Obok Bojków, z którymi sąsiadują od zachodu, i Łemków, jest to jedna z trzech głównych grup rusińskich górali mieszkających we wschodniej części łuku karpackiego. Określenie "Huculi" upowszechniło się w XIX wieku.

    Republika Huculska – lokalny samorząd utworzony przez Huculską Radę Narodową 9 stycznia 1919, zależny od Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, istniejący do czerwca 1919 roku, kiedy jego terytoria zostały zajęte przez wojska rumuńskie.

    Wstępem do utworzenia Republiki Huculskiej było zawiązanie się w Jasinie wiosną 1918 roku kilkudziesięcioosobowego oddziału miejscowej samoobrony, której zadaniem było zapobieganie nasilającym się grabieżom i gwałtom czynionym przez zdemobilizowanych żołnierzy i dezerterów. Na początku listopada 1918 dowództwo nad samoobroną powierzono byłemu austro-węgierskiemu oficerowi, Stepanowi Kłoczurakowi. Samoobrona, licząca wówczas około 200 osób, została zreorganizowana i przemianowana na Narodną Oboronę.

    Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.Zakarpacie lub Ukraina Zakarpacka (także Podkarpacie, Ruś Zakarpacka lub Podkarpacka; ukr. Закарпаття, węg. Kárpátalja, rum. Transcarpatia, cz. i słow. Podkarpatská Rus) – region historyczny na obszarze dzisiejszej zachodniej części państwa Ukraina, na pograniczu Polski, Słowacji, Węgier i Rumunii. O jego odrębności decyduje przede wszystkim fakt, że jest to jedyny region na południe od Karpat zamieszkany przez ludność wschodniosłowiańską.

    Na wieść o wybuchu polsko-ukraińskich walk o Lwów, 8 listopada 1918 odbyło się powszechne zebranie mieszkańców Jasini i okolicznych wsi, na którym uchwalono całkowite przejęcie władzy i secesję od Węgier. W Jasini powołano lokalny samorząd o nazwie Huculska Rada Narodowa.

    Na przełomie listopada i grudnia wysłano delegację do rządu ZURL przebywającego w Stanisławowie, z prośbą o włączenie Zakarpacia do ZURL oraz udzielenie pomocy wojskowej. Sydir Hołubowycz obiecał pomoc, jeśli sytuacja pozwoli, nie podjęto jednak żadnych zobowiązań.

    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    22 grudnia 1918 do Jasini wkroczył batalion honwedów i przywrócił funkcjonowanie węgierskich urzędów. Jednak działacze Rady i Narodnoj Oborony, uprzedzeni przez swego łącznika w Syhocie - Jewhena Puzo, ukryli się w górach.

    7 stycznia 1919 na wschodnie Zakarpacie wkroczył ukraiński oddział z Kołomyi, liczący dwa kurenie, czyli ponad 100 żołnierzy. Kłoczurak, powiadomiony o ich przybyciu w ostatniej chwili, w celu uśpienia podejrzeń Węgrów przebrał żołnierzy Narodnoj Oborony za grupy kolędnicze, które chodziły z bronią od domu do domu, werbując ochotników i rozdzielając zadania bojowe. W ciągu jednej nocy zdobyto bez strat Jasinię, a oddziały węgierskie po krótkiej wymianie ognia zostały rozbrojone. Zajęto pocztę, urzędy, stację kolejową, na której zdobyto transport wojskowy, co znacznie wzmocniło siły ukraińsko-huculskie.

    Satu Mare (węg. Szatmárnémeti, niem. Sathmar) – miasto w północnej Rumunii, siedziba władz administracyjnych okręgu o tej samej nazwie. W 2002 roku Satu Mare zamieszkiwało 115 142 mieszkańców.Bitwa o Lwów, in. obrona Lwowa – polsko-ukraiński konflikt zbrojny o Lwów, trwający od 1 listopada 1918 do 22 maja 1919 roku, zakończony zniesieniem ukraińskiego okrążenia.

    9 stycznia proklamowano Republikę Huculską, która objęła wschodnie Zakarpacie. Jej premierem został Stepan Kłoczurak. 13 stycznia rozpoczęto drugi etap akcji, opanowując Kwasy, Uścieryki, Bogdan, Trebuszany, oraz zdobywając w walce stacje kolejowe w Rachowie i Byczkowie. 17 stycznia zdobyto Syhot, a 19 stycznia rozpoczęto atak w kierunku Chustu.

    Stepan Kłoczurak (ukr. Степан Клочурак; ur. 27 lutego 1895 w Jasinach, zm. 8 lutego 1980 w Pradze) – ukraiński polityk okresu międzywojennego, zwolennik opcji ukraińskiej.Syhot Marmaroski (rum. Sighetu Marmației, węg. Máramarossziget) – miasto w północnej Rumunii. Leży tuż przy granicy z Ukrainą, w okręgu Marmarosz (rum. Maramureș), nad Cisą. Liczy około 44,2 tys. mieszkańców.

    Akcja ta spotkała się z natychmiastową odpowiedzią wojsk rumuńskich. Silne ugrupowanie z dywizji stacjonującej w Satu Mare zatrzymało atak sił ukraińskich, a następnie zaatakowało Syhot. Części wojsk ukraińskich wycofano pociągiem, reszta pozostała w okrążeniu. Podczas walk zginęło 18 żołnierzy ukraińskich, a rannych zostało 39. Wszyscy żywi zostali internowani.

    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.Jasina (ukr. Ясіня, Jasinia; rus. Єсінє; węg. Kőrösmező; rum. Frasin; jidysz Jasyny, Jasyne, Jasene) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, w rejonie rachowskim.

    Wojsko ukraińskie wycofało się z Zakarpacia, nie chcąc rozpoczynać konfliktu z Rumunią podczas trwającej wojny polsko-ukraińskiej, a wojska rumuńskie zajęły niewielki obszar sięgający po okolice Byczkowa i Trebuszan. W rachowskiej strefie buforowej opuszczonej przez powstańców, a nie zajętej przez wojska rumuńskie, przywrócono działalność węgierskiej policji i administracji. Natomiast od Uścieryk nadal działała Republika Huculska, obejmująca również "stolicę" w Jasini oraz Bohdan, Łuhy, Bielin, Kwasy, Kewele, Łazeszczynę Mohelki i Stebną.

    Oficer − żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący zazwyczaj służbę na stanowisku dowódcy, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku.Huculszczyzna (ukr. Гуцу́льщина, rum. Huțulșcina, słow. Huculsko) – region w zachodniej części Ukrainy, na obszarze Karpat Wschodnich, obejmujący m.in. pasmo Czarnohory.

    W początku czerwca 1919 Republika została zlikwidowana przez wojska rumuńskie w ramach ofensywy sięgającej aż Mukaczewa. Rząd Republiki Huculskiej zdecydował o poddaniu się bez walki. Jasinia została zdobyta 11 czerwca, kończąc tym samym działalność Republiki. Następnie jej terytorium było stopniowo przekazywane administracji czechosłowackiej.

    Sydir Hołubowycz (ukr. Сидір Голубович) (ur. 6 marca 1873 w wsi Tłusteńkie (k. Husiatyna w Tarnopolskiem) - zm. 12 stycznia 1938 r. we Lwowie) — ukraiński adwokat i polityk, poseł austriackiego parlamentu od 1911 oraz Sejmu Galicyjskiego od 1913, premier Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej ( grudzień 1918 - 1919) .Rachów (ukr. Рахів, rus. Рахово, ros. Рахов, rum. Rahău, węg. Rahó, słow. Rachov, jidysz Rachew lub Rachyw,) – miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy. Liczba mieszkańców - 17,0 tys. (2010), powierzchnia - 5,24 km. Leży na wysokości 430 m n.p.m., na południowych stokach Beskidów Połonińskich, w dolinie Cisy, u zbiegu tworzących ją Czarnej i Białej Cisy, między pasmami Świdowca i Czarnohory.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jerzy Macek Republika Huculska, w: Płaj. Almanach karpacki, nr 19 (jesień 1999), ISSN 1230-5898
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • 49 Huculski Pułk Strzelców
  • Huculszczyzna
  • Huculi




  • Warto wiedzieć że... beta

    Iwano-Frankiwsk, hist. Stanisławów (ukr. Івано-Франківськ, ros. Ивано-Франковск; do 1962 Stanisławów, ukr. Станіслав lub Станіславів; jid. סטאַניסלעװ, Stanislew) – miasto obwodowe w zachodniej Ukrainie, ok. 222 tys. mieszkańców (2008), prawa miejskie od 1662, dawna rezydencja magnaterii polskiej.
    Huculska Rada Narodowa (właściwie Huculska Rada Narodowa w Jasini) - organizacja samorządowa, powołana 8 listopada 1918 na wiecu przez ludność huculską z Jasini i okolicznych wsi.
    Chust (ukr. i ros. Хуст, rus. Густ - Hust, cz. i słow. Chust, Hust, rum. Hust, węg. Huszt, niem. Husst, jidysz Chest, Chyst) - miasto powiatowe na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim. 28,1 tys. mieszkańców (2012).
    Mukaczewo (dawniej Munkacz, ukr. Мукачеве - Mukaczewe lub Мукачів - Mukacziw, węg. Munkács, niem. Munkatsch, rus. Мукачoвo - Mukaczowo, ros. Мyкaчeвo - Mukaczewo, słow. i cz. Mukačevo, jidysz מונקאטש (czyt. Munkacz lub Minkacz), rum. Munceag) - miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy. Liczba mieszkańców - 82,3 tys. 2001, powierzchnia - 28 km².

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.989 sek.