Rekonstrukcjonizm celtycki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Triskelion, jeden z głównych symboli rodzimowierstwa celtyckiego

Rekonstrukcjonizm celtycki (ang. Celtic Reconstructionism, CR), rzadziej rodzimowierstwo celtyckie lub celtyckie pogaństwo rekonstrukcjonistyczne (ang. Celtic Reconstructionist Paganism) – rekonstrukcjonistyczne podejście w obrębie celtyckiego neopogaństwa, przedkładające zgodność historyczną ponad eklektyzm, jaki można znaleźć w wielu formach neodruidyzmu. Jest to ruch dążący do rekonstrukcji i ożywienia we współczesnym celtyckim kontekście kulturalnym przedchrześcijańskich religii celtyckich.

Etnologia religii lub etnoreligioznawstwo dział religioznawstwa badający genezę i rozwój religii pierwotnych ludów nie posiadających koniecznie pisma.Język staroirlandzki (staroiryjski) – wymarły język z grupy celtyckiej. Najstarsza forma języków goidelskich, z której wywodzą się współczesne języki tej grupy: irlandzki, szkocki i manx. Używany między VI a X wiekiem naszego tysiąclecia, po czym przekształcił się w dialekty średnioirlandzkie.

Rekonstrukcjonizm celtycki swój początek wziął w dyskusjach toczonych pośród amatorskich badaczy i neopogan w połowie lat 80. XX wieku; na początku lat 90. przekształcił się w niezależną tradycję. Obecnie „celtyckie pogaństwo rekonstrukcjonistyczne” jest kategorią nadrzędną, z wieloma uznanymi pod-tradycjami lub wyznaniami.

Gaelowie lub Goidelowie – grupa Szkotów mieszkająca na północy Szkocji, posługująca się gaelickim dialektem języka szkockiego, ludność ta nie uległa w żaden sposób anglicyzowaniu, wyznają w przeciwieństwie do reszty Szkotów katolicyzm. Znani są także jako highlanders - górale podtrzymujący celtyckie tradycje. Mimo różnic są częścią narodu szkockiego. Są przeciwieństwem do zanglicyzowanych mieszkańców nizin (Lowlanderzy).Fenomenologia religii, w znaczeniu nauk o religii: inaczej religioznawstwo porównawcze - zestawienie faktów i systemów religijnych i dokonywanie porównań, po to aby odkryć specyfikę danego systemu religijnego. Jest to typ badań nad religią charakterystyczny dla badaczy skandynawskich (np. Chantepie de la Saussaye) czy też holenderskich (Gerardus van der Leeuw). Natomiast od strony filozofii religii - metoda badania religii, jako zjawiska (fenomenu) kultury. Powstała na początku XX wieku i wywodzi się od metody fenomenologicznej Edmunda Husserla. Przyjmuje się tu za punkt wyjścia nie tyle fakty i systemy religijne, ile religię jako taką i bada się metodą fenomenologiczną jej istotność, znaczenie dla człowieka religijnego (przeżycie religijne) czy też oddziaływanie kulturowe. Określone wierzenia czy praktyki religijne mają tu mniejsze znaczenie niż w religioznawstwie. Do najsłynniejszych fenomenologów religii należą: Max Scheler, Romano Guardini czy też, zorientowany także hermeneutycznie, Paul Ricoeur.

Geneza[ | edytuj kod]

Wraz ze wzrostem zasięgu i znaczenia kulturowego współczesnego pogaństwa, niektórzy Amerykanie o korzeniach europejskich uznali przedchrześcijańskie religie swoich przodków za godne odrodzenia, zaś badanie mitologii i folkloru za sposób osiągnięcia tego celu. Podczas gdy większość grup neodruidycznych w tym okresie interesowała się przede wszystkim „ożywianiem ducha tego, co uważali za praktyki religijne przedrzymskiej Brytanii”, rekonstrukcjoniści celtyccy skupili się wyłącznie na „odbudowie tego, co można poznać z istniejących zapisów historycznych”.

Religioznawstwo – zespół nauk o religii, których podejście – w odróżnieniu od teologii i od filozofii religii – charakteryzuje się , empirycznym (antropologicznym, socjologicznym, historycznym, ekonomicznym) stosunkiem do przedmiotu badań. Często stosowana jest perspektywa porównawcza (fenomenologia religii). Seattle – miasto w stanie Waszyngton. Leży pomiędzy Zatoką Puget a jeziorem Waszyngtona z ujściem na Pacyfik, prawie 108 mil (174 km) na południe od granicy z Kanadą.

Wielu ludzi, którzy ostatecznie współutworzyli ruch rekonstrukcjonizmu celtyckiego, uczestniczyło w grupach neopogańskich w latach 70. i 80. Wiele debat w latach osiemdziesiątych miało miejsce podczas warsztatów i dyskusji na świętach i zjazdach pogańskich, a także na łamach pogańskich publikacji. Okres ten wraz z tymi grupami są określane retrospektywnie jako „proto-rekonstrukcjonizm celtycki” (ang. skrót proto-CR). Później, wraz z powstaniem Internetu pod koniec lat 80. i na początku lat 90., wiele z tych grup i osób nawiązało kontakt w sieci. Zaczął się okres nasilonej komunikacji, co doprowadziło do wzrostu ruchu.

Rodzimowierstwo – system wierzeń etnicznych (zarówno minionych jak i współczesnych - w tym część rekonstrukcji - zawsze jednak nawiązujących do konkretnego systemu wierzeń etnicznych) odwołujących się zazwyczaj do tradycji przedchrześcijańskich. Zespół poglądów opartych na mitologii i wierzeniach lokalnej społeczności, w obrębie danej grupy kulturowej lub etnicznej (Rodzimowierca - wyznawca wiary rodzimej, etnicznej).Historia religii – nauka o dziejach religii, część zespołu nauk zwanego religioznawstwem. Historię religii cechuje metodologia historyczna w badaniu genezy i rozwoju fenomenu religii.

Po raz pierwszy termin „rekonstrukcjonista celtycki”, użyty przez Kym Lambert ní Dhoireann w celu opisania konkretnego ruchu religijnego, a nie tylko stylu badań celtyckich, pojawił się drukiem w wydaniu Harvest Magazine z wiosny 1992 roku. Ní Dhoireann wskazuje Kathryn Price NicDhàna jako autorkę pojęcia „rekonstrukcjonisty celtyckiego”, jednak z kolei NicDhàna przypisuje swoje wcześniejsze użycie terminu jako prostą ekstrapolację użycia przez Margot Adler pojęcia „rekonstrukcjonistów pogańskich” w oryginalnym wydaniu Drawing Down the Moon z 1979 roku. Chociaż Adler poświęca miejsce kilku tradycjom rekonstrukcjonistycznym, żadna z wymienionych nie jest swoiście celtycka; w rozdziale jedynastym, opisując swoją grupę neodruidyczną New Reformed Druids of North America (NRDNA), Isaac Bonewits użył wyrażenia „eklektyczny rekonstrukcjonista”. Ostatecznie takie zestawienie pojęć stało się oksymoroniczne – we wspólnotach pogańskich/politeistycznych za rekonstrukcjonistyczne uznaje się tradycje wykluczające eklektyzm.

Krytyka religii – obejmuje zarówno krytykę pojęcia religii, religijnych praktyk, idei propagowanych przez religie oraz konsekwencji tychże idei. Większość krytyki płynącej z zachodnich państw obejmuje chrześcijaństwo. Nasila się również krytyka wobec islamu. Należy zaznaczyć, że nie cała krytyka odnosi się do wszystkich religii. Na przykład krytyka pojęcia Boga nie obejmuje buddyzmu.Geografia religii – jedna z młodszych dyscyplin geografii wyodrębniona w ramach geografii kultury i geografii człowieka, zajmuje się badaniem relacji pomiędzy przestrzenią geograficzną a religią.

Wraz z rozwojem internetu w latach dziewięćdziesiątych, setki osób i grup stopniowo podejmowało dyskusje w sieci i w ramach pism, a ruch stał się kategorią nadrzędną, z wieloma uznanymi pod-tradycjami.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Język gaelicki szkocki (gaelicki, Scots Gaelic, nazwa własna: Gàidhlig) - język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim około 58 tys. osób (2001) zamieszkujących północną część Wielkiej Brytanii, tj. północno-zachodnią Szkocję i archipelag Hebrydów. Władze brytyjskie przyznały mu status regionalnego języka urzędowego na Hebrydach Zewnętrznych (region Western Isles).
Rodzimowierstwo słowiańskie (czasami także słowianowierstwo) – system wierzeń etnicznych odwołujących się do tradycji przedchrześcijańskich, głównie wspólnoty słowiańskiej – czasem z elementami mogącymi wywodzić się z mitologii i legend dawnych plemion zamieszkujących obecne tereny Polski przed osadnictwem słowiańskim (lub z tym osadnictwem się przenikającymi) jak ludność germańska, bałtycka (Prusowie), czy nawet celtycka, dla których wspólnym mianownikiem była świętość natury. Zespół poglądów opartych na mitologii słowiańskiej i zachowanych obyczajach lokalnej społeczności.
Rodzimowierstwo germańskie, rzadziej germańskie neopogaństwo – religia neopogańska, przez religioznawców klasyfikowania jako nowy ruch religijny. Opiera się na przedchrześcijańskich wierzeniach i mitologii ludów germańskich z epoki żelaza i wczesnośredniowiecznej Europy. W celu rekonstrukcji poprzednich systemów wierzeń rodzimowierstwo germańskie wykorzystuje istniejące dowody historyczne, archeologiczne i folklorystyczne, chociaż podejścia do tego materiału znacznie się różnią.
Triskelion (albo triskele, z gr. τρισκελης "trójnóg", "trójnożny"), zwany też trykwetr – znak złożony z trzech jednakowych elementów: ramion, spiral, meandrów itp.) tworzących cykliczny wzór geometryczny w postaci grupy cyklicznej C3. Znaczenie triskelionu wiąże się z postępem i rywalizacją.
Geneza religii – dział religioznawstwa. Interdyscyplinarna dziedzina mająca na celu krytyczne rozpatrzenie pochodzenia religii.
Rekonstrukcjonizm – podejście w obrębie neopogaństwa, opierające się na rewitalizacji czy odrodzeniu (rekonstrukcja) religii pogańskich, przede wszystkim politeistycznych. Generalnie charakteryzuje ono nurt tzw. neopogaństwa etnicznego, w tym rodzimowierstwo, i jest kontrastowane z neopogaństwem synkretycznym, takim jak na przykład Wicca.
Psychologia religii jest interdyscyplinarną nauką na pograniczu psychologii i religioznawstwa i korzysta z dorobku obu dziedzin. Z psychologicznego punktu widzenia przedmiotem psychologii religii są przejawy indywidualnej religijności takie jak przekonania religijne, doświadczenie religijne, konwersja, ale także fundamentalizm religijny i ateizm, przy pomocy aparatu pojęciowego wytworzonego na polu psychologii bądź jej poddziedzin (np. psychologia kliniczna religii zajmuje się opisem relacji pomiędzy religijnością a zdrowiem psychicznym). Podejście opisowe koncentruje się na strukturze religijności i jej przejawów oraz relacjach między nimi, zaś celami podejścia wyjaśniającego (funkcjonalnego) są ukazanie osobowościowych, motywacyjnych, percepcyjnych i społecznych przyczyn kształtowania się, rozwoju, trwania lub zaniku religijności jednostek.

Reklama