• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rejza

    Przeczytaj także...
    Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem (wybrzeże Bałtyku między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). Obecnie na ich terytorium znajdują się: województwo warmińsko-mazurskie oraz obwód kaliningradzki.Tunis, (arab. تونس; [Tūnis]) – stolica Tunezji, położona w odległości ok. 10 km od Zatoki Tuniskiej na Morzu Śródziemnym, nad zachodnim brzegiem Jeziora Tuniskiego.
    Oran (arab. وهران, Wahran) – drugie pod względem wielkości miasto w Algierii, ośrodek administracyjny wilajetu Oran, nad Zatoką Orańską (Morze Śródziemne). Około 700 tys. mieszkańców. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji orańskiej. W Oranie rozgrywa się akcja powieści Alberta Camusa Dżuma.

    Rejza – zbrojna wyprawa w średniowiecznej Europie, przeciwko sąsiednim państwom pogańskim, której celem była przede wszystkim grabież i zdobycie niewolników. Krzyżacy byli organizatorami rejz na tereny należące do Prusów oraz na Litwę. Rejzy Krzyżaków przeciwko Litwie nabrały intensywności po opanowaniu przez Zakon Pomorza Gdańskiego i sukcesu jakim było podpisanie z Królestwem Polskim Pokoju w Kaliszu w 1343 roku. Do czasu „wielkiej wojny” (1409–1411), gdy nasilono fiskalizm, rejzy stanowiły główne źródło dochodów państwa zakonnego.

    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.Piraci berberyjscy byli muzułmańskimi rabusiami morskimi, którzy działali na akwenach Morza Śródziemnego i Atlantyku w oparciu o porty Afryki Północnej od końca XI do początków XIX wieku. Wyruszając z północnoafrykańskich portów jak Tunis, Trypolis, Algier, Sala, czy też innych od Maroka po Cyrenajkę, żeglowali głównie wzdłuż pasa lądu zwanego Berberią (jest to dawna nazwa Maghrebu, wywodząca się od zamieszkujących te ziemie Berberów). Napadali na statki i osady nadbrzeżne zarówno na Morzu Śródziemnym, jak i na Atlantyku wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki, a nawet daleko na północy, docierając aż do Islandii. Głównym celem tych rejz było chwytanie chrześcijan obojga płci, celem sprzedania ich na targach niewolników w Algierii i Maroku.

    Rejzami (wł. Razzia) nazywano też ataki piratów berberyjskich na wioski i miasta w basenie Morza Śródziemnego, których ofiarą padali ich mieszkańcy, brani w niewolę i sprzedawani na targach niewolników w Algierze, Oranie, Tunisie i Trypolisie.

    Przebieg rejzy[ | edytuj kod]

    Zwykle w ciągu roku zakon krzyżacki organizował dwie rejzy zimowe, w grudniu i styczniu, pomiędzy którymi urządzano przerwę na obchody świąt Bożego Narodzenia. W trakcie takich wypadów siły od 200 do 2000 Krzyżaków miały za zadanie szybkie splądrowanie danego terenu zajmowanego przez pogan. Letnia rejza odbywająca się w sierpniu lub wrześniu miała na celu przyłączenie do ziem zakonnych nowych terenów, czego dokonywano poprzez niszczenie pogańskich grodów i wznoszenie fortyfikacji, początkowo drewnianych, a następnie murowanych. W rejzach licznie uczestniczyli przedstawiciele rycerstwa z Europy Zachodniej. Uczestniczący w rejzach goście, wśród nich także książęta i królowie, przyczyniali się do wzrostu prestiżu zakonu krzyżackiego wśród elit europejskich. Należało do dobrego tonu, przynajmniej raz wziąć udział w krucjacie i w jej trakcie otrzymać pasowanie na rycerza. Ze swojej strony Zakon Krzyżacki zobowiązywał się do wykupienia z pogańskiej niewoli gości zakonu, którzy do niej trafili. W trakcie rejz Zakon organizował tzw. „honorowe stoły“ (,Ehrentische’) i uprawiał propagandę prezentując swoje możliwości militarne i organizacyjne.

    Gród, gard – prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna oznaczająca domostwa, gospodarstwo lub wczesne miasto, anglosaska geard lub yeard – otoczona wałem, murem lub ostrokołem.Pokój kaliski – polsko-krzyżacki traktat pokojowy zawarty 8 lipca 1343 w Kaliszu, w wyniku którego Kazimierz III Wielki w zamian za zrzeczenie się praw do ziemi chełmińskiej, michałowskiej i Pomorza Gdańskiego odzyskał od zakonu krzyżackiego Kujawy i ziemię dobrzyńską.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • biskup misyjny
  • działalność misyjna
  • krucjaty
  • Prusy
  • stosunki polsko-krzyżackie
  • chevauchée
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Christofer Herrmann, Christofer Herrmann: Zamki w państwie krzyżackim w Prusach (2015) [dostęp 2020-04-14] (ang.).
    2. Christopher. Farman: Najazdy Mongołów : 1200-1300. Warszawa: Wydawnictwo "Amber", 1999, s. 128. ISBN 83-7245-059-5.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wrzesiński Szymon - Polscy krzyżowcy. Tajemnice średniowiecznych krucjat, wyd. Egros, Warszawa 2007.
  • Wrzesiński Szymon - Sandomierski Desperado [w:] Focus Historia, nr 3, 2007, s. 4-9.
  • Chevauchée to taktyka prowadzenia działań wojennych popularna w średniowieczu. Polegała na szybkich rajdach kawalerii na terytorium wroga, których celem było plądrowanie nieufortyfikowanych wiosek i miast, niszczenie upraw i domów, kradzież trzody i bydła, ogólne terroryzowanie i wprowadzenie zamieszania wśród ludności na terenach rolniczych. Podczas rajdów mieszkańcy takich terenów zwykli szukać schronienia w warownych twierdzach, które chevauchée omijały. Zazwyczaj w chevauchée uczestniczyły stosunkowo niewielkie oddziały kawalerii składające się co najwyżej z kilku tysięcy żołnierzy.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.




    Warto wiedzieć że... beta

    Krucjaty (łac. crux, krzyż) – określenie religijnie sankcjonowanych wypraw zbrojnych w średniowieczu, podejmowanych przez państwa i rycerstwo głównie katolickiej Europy. Wojny te były prowadzone przede wszystkim przeciw muzułmanom, ale także przeciw poganom, chrześcijańskim heretykom, a czasami nawet przeciw samym katolikom. Choć powody tych wojen były w dużym stopniu religijne, to mieszały się one również z czynnikami politycznymi i ekonomicznymi. Krucjaty ogłaszane były głównie przez papieży, jednak czasami również przez innych władców, wspieranych przez papiestwo.
    Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.
    W okresie panowania Władysława Hermana oraz Bolesława Krzywoustego, Mazowsze zaliczało się do najbogatszych dzielnic, jednak w wyniku najazdów Prusów, Jaćwingów i Litwinów zostało w dużym stopniu spustoszone. W celu powstrzymania ataków Konrad I mazowiecki stworzył sieć grodów obronnych oraz zorganizował Zakon Braci Dobrzyńskich. Doprowadził także do utworzenia oddziałów zbrojnych pod dowództwem wojewodów, jednak wszystkie te środki okazywały się niewystarczające, w związku z czym w 1226 roku Konrad Mazowiecki podjął decyzję o sprowadzeniu do Polski zakonu krzyżackiego.
    Wielka wojna (14 sierpnia 1409 - 1 lutego 1411) – wojna pomiędzy Królestwem Polskim, Wielkim Księstwem Litewskim, wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo płockie, Księstwo bełskie, Podole) oraz najemnikami z Królestwa Czech, uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Republiki Nowogrodzkiej księcia Lingwena) a zakonem krzyżackim wspartym przez Królestwo Węgier rządzone przez Luksemburgów i rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy Niemieckiej).
    Działalność misyjna Kościoła – to działalność, którą podejmują wysłani przez Kościół przedstawiciele zwani misjonarzami. Celem misji jest m.in. głoszenie Ewangelii i zakładanie struktur kościoła wśród niechrześcijan.
    Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.
    Prusy (łac. Borussia, Prutenia, Prussia; niem. Preußen; prus. Prūsa) – kraina historyczna położona pomiędzy dolnym Niemnem a dolną Wisłą.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.011 sek.