• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Reforma

    Przeczytaj także...
    Społeczeństwo – podstawowe pojęcie socjologiczne, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuje się dużą zbiorowość społeczną, zamieszkującą dane terytorium, posiadające wspólną kulturę, wspólną tożsamość oraz sieć wzajemnych stosunków społecznych. Społeczeństwo ponadto posiada własne instytucje pozwalające mu na funkcjonowanie oraz formę organizacyjną w postaci państwa, plemienia czy narodu.System polityczny - ogół organów państwowych, partii politycznych oraz organizacji i grup społecznych (formalnych i nieformalnych), uczestniczących w działaniach politycznych w ramach danego państwa oraz ogół generalnych zasad i norm regulujących wzajemne stosunki między nimi.
    Konflikt społeczny - zjawisko nieuniknione dla wszystkich grup społecznych. Wyrasta on na gruncie nagromadzonych sprzecznych emocji, a objawia się wybuchem wrogich i antagonistycznych postaw.

    Reforma – proces ewolucyjnego, stopniowego i zwykle długotrwałego przekształcania elementów systemu politycznego, nie naruszający jego podstawowych reguł i mechanizmów, przebiegający pod kontrolą instytucji władzy politycznej. Reformy stanowią przeciwwagę i uzupełnienie zmian rewolucyjnych.

    Parlament – w państwach o demokratycznych systemach władzy, najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.Ewolucja polityczna - w politologii zmiana w dziejach państwa, przeciwieństwo rewolucji, charakteryzująca się dążeniem do unikania w procesie decyzyjnym i w działaniach politycznych zachowań gwałtownych, związanych z użyciem przemocy. Działania polityczne są dokonywane po wcześniejszych zmianach prawnych, dających podstawy do ich przeprowadzenia. Jest mniej gwałtowna niż rewolucja, odbywa się bez rozlewu krwi.

    Wprowadzana jest przez uchwalenie lub wydanie jednego lub kilka aktów prawnych (z reguły jest to ustawa parlamentu i rozporządzenia do niej), a następnie przez działania organów władzy wykonawczej.

    Zasadność wprowadzenia reformy, jej długofalowe koszty i skutki społeczne często mogą być ocenione dopiero po wielu latach od jej wprowadzenia.

    Powody reform[]

    Do powodów, z jakich przeprowadzane są reformy należą:

    Postęp (progres) - rozwój, udoskonalenie, przejście od niższego do wyższego etapu. Pojęcie postępu pochodzi z filozofii. Wiara w postęp była jedną z podstawowych zasad światopoglądu encyklopedystów francuskich, myślicieli oświecenia oraz XIX-wiecznych pozytywistów.Grupa społeczna – w psychologii społecznej i socjologii zaliczany do zbiorowości społecznej zbiór co najmniej trzech osób, którego członkowie współdziałają ze sobą na zasadzie odrębności od innych, w celu zaspokajania własnych potrzeb, charakteryzujący się trwałą strukturą i względnie jednolitym systemem norm i wartości.
  • niska efektywność systemu politycznego i jego otoczenia, stanowiąca podłoże realnych lub potencjalnych konfliktów społecznych;
  • żądania zmiany sposobów i rozmiarów dystrybucji dóbr, zgłaszane przez różne grupy społeczne
  • zwiększanie się liczby, natężenia i gwałtowności konfliktów społecznych, prowadzących do podważenia istniejącego porządku społecznego;
  • pojawienie się formułowanych wewnątrz elity władzy postulatów wprowadzenia zmian;
  • przenikanie wzorów i praktycznych regulacji życia społecznego istniejących w otoczeniu międzynarodowym.
  • Klasyfikacja reform[]

    Według źródła i przyczyn pojawiania się impulsu zmian:

    Transformacja ustrojowa – zmiany zachodzące wewnątrz systemu politycznego oraz partyjnego, danego kraju lub też ich grupy. Zmiany związane z jakościową zmianą sposobu rządzenia, sprawowania władzy. Wiąże się także wielokrotnie ze zmianą elit. Transformacja prowadzi także do zmiany ustroju państwa.Rewolucja (z wczesnośredniowiecznej łaciny revolutio – przewrót) – znacząca zmiana, która zazwyczaj zachodzi w stosunkowo krótkim okresie.
  • reformy prewencyjne - podjęte odgórnie przez ośrodek władzy, w celu niedopuszczenia do ewentualnej eskalacji niepożądanych sprzeczności i konfliktów, które grożą osłabieniem lub destrukcją systemu politycznego;
  • reformy wymuszone - będące rezultatem wcześniejszego wystąpienia oddolnych działań podejmowanych przez niezadowolone grupy społeczne.
  • Według kryterium skutków przekształceń:

  • reformy adaptacyjne - przystosowujące system polityczny i jego instytucje do otoczenia:
  • regulujące - porządkujące i ukierunkowujące procesy zmian o żywiołowym charakterze;
  • innowacyjne - wprowadzające do systemu nowe rozwiązania zwiększające jego skuteczność;
  • ze względu na stosunek przyjętych kryteriów postępu społecznego:
  • wsteczne - cofające postęp społeczny, odbierające całemu społeczeństwu lub jego części zdobycze postępu;
  • stabilizujące - umacniające istniejący stan rzeczy w państwie;
  • postępowe - umożliwiające czy przyśpieszające postęp społeczny;
  • z uwagi na ich miejsce w czasie rewolucji:
  • częściowo rozładowujące napięcie rewolucyjne;
  • przygotowujące rewolucję;
  • umacniające przesłanki rewolucji.
  • Konsekwencje reformy[]

    Analiza przebiegu reformy pozwala na wskazanie jej konsekwencji dla systemu politycznego i zakresu władzy posiadanego przez podmiot inicjujący reformę. Reforma może dla niego oznaczać:

  • zwiększenie zakresu władzy;
  • utrzymanie dotychczasowego stanu posiadania;
  • dokonanie dobrowolnej lub przymuszonej delegacji części swych uprawnień władczych na rzecz innego podmiotu;
  • zmuszenie do podziału kompetencji władczych lub oddania większości z nich;
  • utracenie władzy w wyniku nieprzewidzianych konsekwencji reformy.
  • Zobacz też[]

  • rewolucja
  • transformacja ustrojowa
  • ewolucja polityczna
  • Bibliografia[]

    1. J. Kowalski, W. Lamentowicz, P. Winczorek, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1981.
    2. W. Lamentowicz, Funkcje systemu a żywiołowa dynamika makrostruktur życia społecznego, Warszawa 1978.
    3. W. Lamentowicz, Kapitalizm i reformy społeczne, Warszawa 1987.
    4. R. Cichocki, Społeczne ramy reformy, w: Między przeszłością a przyszłością, pod redakcją J. Włodarka, Poznań 1998.





    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.