Reduta nr 56

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rosyjski atak na redutę 56 w czasie powstania listopadowego w 1831
Pomnik na terenie Reduty Wolskiej upamiętniający generała Sowińskiego.
Kościół św. Wawrzyńca na reducie wolskiej, z kulami armatnimi wmurowanymi w ściany zewnętrzne świątyni

Reduta nr 56, także dzieło 56, Reduta Wolska, Reduta Sowińskiego lub Fort Sowińskiego – teren dawnych umocnień obronnych znajdujący się w Warszawie w dzielnicy Wola przy skrzyżowaniu ulic Wolskiej i Redutowej.

Tablice pamiątkowe Tchorka w Warszawie – tablice o wspólnym wzorze, stworzone na podstawie projektu Karola Tchorka z 1949 roku, upamiętniające znajdujące się w Warszawie miejsca walk i męczeństwa z czasów II wojny światowej.Ulica Redutowa - jedna z ulic wolskiego Ulrychowa. Łączy ul. Jana Olbrachta z ul. Wolską. Na całej długości posiada po jednym pasie w każdą stronę. Nazwa ulicy pochodzi od Reduty nr 56, zwanej również "Redutą Wolską", "Redutą Sowińskiego" lub "Fortem Sowińskiego" – zabytkowego dzieła fortyfikacyjnego położonego u zbiegu ul. Redutowej i ul. Wolskiej.

Historia[ | edytuj kod]

Reduta powstała w 1831 roku w miejscu wcześniejszych fortyfikacji z insurekcji kościuszkowskiej z 1794, a jak głosi tradycja w miejscu wcześniejszych szwedzkich fortyfikacji z XVII w. Reduta tylko częściowo nawiązuje do wcześniejszych szańców Kościuszki, które opierały się wojskom pruskim.

Rzeź Woli – masowa eksterminacja mieszkańców warszawskiej dzielnicy Wola, dokonana przez oddziały SS i policji niemieckiej w pierwszych dniach powstania warszawskiego. Ofiarą masakry, której punkt szczytowy przypadł w dniach 5-7 sierpnia 1944, padło od 38 tys. do 65 tys. polskich mężczyzn, kobiet i dzieci. Rzeź Woli stanowiła bezpośrednią realizację rozkazu Adolfa Hitlera, nakazującego zburzenie Warszawy i wymordowanie wszystkich jej mieszkańców.Cerkiew pod wezwaniem św. Jana Klimaka w Warszawie — prawosławna cerkiew parafialna. Należy do dekanatu Warszawa diecezji warszawsko-bielskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

W lipcu 1831, w czasie powstania listopadowego dowódcą reduty nr 56 na Woli mianowano Józefa Sowińskiego. W miarę zbliżania się wojsk rosyjskich do Warszawy, w sierpniu powierzono mu dowodzenie obroną Woli, a 22 sierpnia awansowano na generała brygady.

6 września 1831 główne uderzenie rosyjskie zostało skierowane na Wolę, bronioną przez 1300 żołnierzy i mającą 12 dział (przeciwko 87 batalionom i 114 szwadronom wspieranym ogniem 100 dział). Kilkugodzinna obrona Woli prowadzona przez Sowińskiego nie miała dalszych szans powodzenia wobec przewagi wroga. Dokładne okoliczności śmierci generała Sowińskiego nie są znane (jedna z wersji mówi o śmierci przed ołtarzem w kościele, inna o śmierci przy armacie, ponieważ ugrzęzła drewniana noga generała). Władze rosyjskie podały wersję o zabiciu generała na posterunku bojowym, co zostało podchwycone przez artystów i znamy dziś kilka wizerunków generała zakłutego bagnetami przez żołnierzy carskich. W obronie reduty wzięły udział 8 i 10 pułk piechoty liniowej. Podczas walk do niewoli rosyjskiej dostali się, m.in.: mjr Jan Wodzyński dowódca 8 pułku piechoty liniowej, mjr Piotr Wysocki dowódca 10 pułku piechoty liniowej.

Piotr Jacek Wysocki (ur. 10 września 1797 w Winiarach, obecnie dzielnicy Warki, zm. 6 stycznia 1875 w Warce) – pułkownik Wojska Polskiego, inicjator powstania listopadowego, działacz niepodległościowy, przywódca sprzysiężenia podchorążych, które doprowadziło do wybuchu powstania listopadowego (29 listopada 1830), zesłaniec. 3 marca 1831 został odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (numer krzyża 1).Cmentarz prawosławny na Woli – znajduje się w Warszawie na Woli, przy ul. Wolskiej. Jest jedyną warszawską nekropolią przeznaczoną dla osób wyznania prawosławnego, od lat 70. XX wieku możliwe są na niej również pochówki katolickie. W osobnej kwaterze znajdują się przeniesione w latach 60. XX stulecia nagrobki staroobrzędowców przeniesione z cmentarza na Kamionku. Założony w 1834 ukazem carskim na terenach reduty wolskiej. Wybór miejsca na cmentarz prawosławny miał wymiar polityczny – o redutę toczone były walki w czasie szturmu rosyjskiego na Warszawę, ostatniej bitwy powstania listopadowego.

Po stłumieniu powstania władze carskie urządziły na terenie reduty cmentarz prawosławny, zaś katolicki kościół św. Wawrzyńca zmieniły na cerkiew Włodzimierskiej Ikony Matki Bożej.

Następny epizod z historii tej reduty to wrzesień 1939, kiedy oddział porucznika Zdzisława Pacaka-Kuźmirskiego 8 kompanii 40. pułku piechoty Dzieci Lwowskich, bronił się przed Niemcami. W czasie obrony 9 września 1939 dzięki beczkom terpentyny z fabryki Dobrolin jego żołnierzom udało się spalić pewną liczbę niemieckich czołgów. Reduta poddała się dopiero 27 września wraz z kapitulacją Warszawy.

Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.Zdzisław Józef Pacak-Kuźmirski ps. Andrzej (6 stycznia 1911, zm. 27 stycznia 1981 w Krakowie) – podpułkownik Wojska Polskiego.

Stan obecny[ | edytuj kod]

Na terenie reduty przy kościele św. Wawrzyńca znajdują się:

  • zbiorowa mogiła żołnierzy 8 i 10 pułku piechoty liniowej z 1831,
  • groby żołnierzy III batalionu 40 pułku piechoty „Dzieci Lwowskich” z 1939,
  • zbiorowa mogiła mieszkańców Woli zamordowanych w czasie rzezi Woli w sierpniu 1944,
  • krzyż upamiętniający śmierć generała Sowińskiego,
  • pomnik upamiętniający rzeź Woli wystawiony w 1949
  • tablica pamiątkowa Tchorka w murze przy bramie świątyni
  • płaskorzeźba generała Sowińskiego na ścianie kościoła,
  • kule armatnie i lufy z 1831 wmurowane w ściany kościoła.
  • Dla upamiętnienia postaci Józefa Sowińskiego nieopodal Reduty nr 56, na jej przedpolu, znajduje się ulica jego imienia, a przy skrzyżowaniu ulic Elekcyjnej i Wolskiej – Park im. gen. Józefa Sowińskiego.

    Kościół pw. św. Wawrzyńca znajduje się w Warszawie w dzielnicy Wola przy ul. Wolskiej w obrębie Fortu Sowińskiego.Wola – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

    Zabytki[ | edytuj kod]

  • zespół Reduty Wolskiej, ul. Wolska 138-140, nr rej.: A-54 z 20.08.2003
  • kościół par. pw. św. Wawrzyńca, k. XVII, 1838, 1932,
  • cerkiew prawosławna cmentarna pw. św. Jana Klimaka, 1905
  • cmentarz prawosławny, 1834
  • reduta nr 56 (szańce ziemne, wały i fosa), 1794, 1831, poł. XIX




  • Reklama