• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Receptory sprzężone z białkami G

    Przeczytaj także...
    Błona komórkowa, plazmolema, plazmolemma (cytolemma, plasmolemma) – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego. Jest ona złożona z dwóch warstw fosfolipidów oraz białek, z których niektóre są luźno związane z powierzchnią błony (białka peryferyjne), a inne przebijają błonę lub są w niej mocno osadzone białkowym lub niebiałkowym motywem (białka błonowe).Helisa alfa – struktura drugorzędowa białka (tak jak i harmonijka beta), stabilizowana przez wiązania wodorowe. Kształtem przypomina cylinder, tworzony przez ciasno, prawoskrętnie skręconą sprężynę. Ściany cylindra tworzy łańcuch polipeptydowy, a łańcuchy boczne (podstawniki) wystają na zewnątrz. Co cztery aminokwasy w łańcuchu polipeptydowym tworzone jest wiązanie wodorowe pomiędzy grupą karboksylową jednego aminokwasu a grupą aminową drugiego. Skok helisy następuje co 0,54 nm.
    Białka – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln Daltonów) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek odbywa się przy udziale specjalnych organelli komórkowych zwanych rybosomami.
    Schematyczna budowa GPCR. Widoczne siedem domen transbłonowych typu 7TM

    Receptory sprzężone z białkami G (GPCR – z ang. G Protein-Coupled Receptor; receptory siedmiotransbłonowe, 7TM) – rodzaj transmembranowych receptorów metabotropowych, które reagują na sygnały docierające do komórki za pośrednictwem neuroprzekaźników aktywując białko G związane z receptorem po drugiej stronie błony komórkowej.

    Receptory serotoninowe (określane często jako receptory 5-HT) – są to receptory umieszczone na błonie komórkowej neuronów i niektórych innych komórek m.in. mięśni gładkich. Receptory 5-HT pośredniczą w działaniu serotoniny, ich endogennego ligandu. Do tej pory wyróżniono 7 rodzin tych receptorów, a w ich obrębie po kilka podtypów. Wszystkie z nich związane są z białkiem G, z wyjątkiem receptorów 5-HT3, należących do receptorów jonotropowych. Mechanizm działania wielu psychodelików (LSD, DMT, meskalina) opiera się na działaniu agonistycznym na receptory serotoninowe, niektóre leki przeciwpsychotyczne są zaś ich antagonistami.Receptory chemokin – receptory występujące na powierzchni niektórych komórek, które oddziałują z białkami z grupy cytokin –chemokinami. Pomimo dużej różnorodności receptory te posiadają bardzo podobny schemat budowy i aktywacji jak same chemokiny. Tworzą 7 pętli przenikających błonę komórkową, a znajdujące się na wewnętrznej powierzchni błony fragmenty pętli drugiej i trzeciej związane są z białkiem G. Związki pomiędzy poszczególnymi receptorami są manifestowane przez konserwatywne motywy znajdowane w domenach transmembranowych.

    Budowa[]

    Receptory GPCR są zbudowane z pojedynczego polipeptydu (łańcucha aminokwasowego) o strukturze α-helikalnej. Cząsteczki receptora są silnie sfałdowane i zanurzone w błonie komórkowej, przez którą łańcuch polipeptydowy przechodzi siedmiokrotnie, tworząc hydrofobową domenę transmembranową (7TM), stąd nazwa "siedmiohelikalne transmembranowe receptory komórkowe". Koniec karboksylowy (−COOH) polipeptydu znajduje się zawsze wewnątrz, a koniec aminowy (−NH2) zawsze na zewnątrz komórki.

    Receptor metabotropowy (synonimy to: receptor 7TM, receptor związany z białkiem G) - rodzaj receptora błonowego hormonalnego. W organizmie wykryto kilkaset receptorów metabotropowych, które różnią się strukturą i funkcją. Zbudowany jest z:Receptory kannabinoidowe – grupa receptorów sprzężonych z białkami G, których ligandy znane są jako kannabinoidy. Dotychczas poznano dobrze ich dwa typy: CB1 i CB2; prawdopodobne jest istnienie również innych typów. Są one częścią układu endokannabinoidowego.

    Po przyłączeniu liganda zewnątrzkomórkowego zmienia się konformacja części wewnątrzkomórkowej, w efekcie białko G zostaje zaktywowane i może dalej przekazywać sygnał danego szlaku fizjologicznego.

    Budowa GPCR z zaznaczeniem najistotniejszych motywów białka

    Drugim typem receptorów metabotropowych obok receptorów GPCR są kinazy receptora tyrozynowego.

    Rodzaje[]

    Do grupy receptorów GPCR należą:

    Białko G (starsza, obecnie niestosowana nazwa - Białka N²) - białko adaptorowe dla receptora metabotropowego. Generalnie nazwą Białka G określa się dużą grupę polimorficznych białek, które charakteryzują się aktywnością GTP-azy. Wyróżnia się kilkanaście podtypów tych białek, które różnią się sposobem pobudzenia i efektorem, jaki pobudzają. Biorą udział w przekaźnictwie hormonalnym i mogą pobudzać lub hamować.Konformacja – układ przestrzenny atomów w cząsteczce chemicznej mogący ulegać zmianom poprzez obrót wokół pojedynczych wiązań chemicznych, tj. bez ich zrywania.
  • receptory adenozynowe
  • receptory adrenergiczne α i β
  • receptory dopaminowe D1, D2
  • receptory histaminowe H1, H2, H3
  • receptory kannabinoidowe CB1, CB2
  • receptory melatoninowe Mel1
  • receptory opioidowe μ, δ i κ
  • wszystkie receptory serotoninowe poza 5-HT3
  • Zobacz też[]

  • receptory chemokin
  • Przypisy[]

    1. Neuroscience. Dale Purves; Goerge J Augustine; David Fitzpatrick; William C Hall; Anthony-Samuel LaMantia; James O McNamara; S Mark Williams (red.). Wyd. 3. Sunderland (USA): Sinauer Associates, 2004, s. 124–125, 139. ISBN 0-87893-725-0.
    2. Principles of Neural Science. Eric R Kandel; James H Schwartz; Thomas M Jessell; Steven A. Siegelbaum; A. J. Hudspeth (red.). New York: McGraw-Hill, 2013, s. 236–237. ISBN 978-0-07-139011-8.
    Neuroprzekaźnik, neurotransmiter, neuromediator – związek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi) poprzez synapsy, a także z komórek nerwowych do mięśniowych lub gruczołowych. Najbardziej rozpowszechnionymi neuroprzekaźnikami są: glutaminian, GABA, acetylocholina, noradrenalina, dopamina i serotonina.C-koniec (koniec karboksylowy) – koniec łańcucha polipeptydowego zakończonego grupą karboksylową (−COO). Na drugim końcu łańcucha, nazywanym N-końcem lub końcem aminowym, znajduje się grupa aminowa (−NH2 lub −NH+3). Wyróżnianie końców łańcucha polipeptydowego określa ich kierunek. Aminokwasy występujące w łańcuchu zwyczajowo numeruje się zaczynając od końca aminowego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    N-koniec (koniec aminowy) – koniec łańcucha polipeptydowego, zakończonego grupą aminową (−NH2 lub −NH+3). Na drugim końcu łańcucha, określanym jako C-koniec lub koniec karboksylowy, znajduje się grupa karboksylowa (−COO). Wyróżnianie końców łańcucha polipeptydowego określa ich kierunek. Aminokwasy występujące w łańcuchu zwyczajowo numeruje się zaczynając właśnie od końca aminowego.
    Receptory opioidowe to receptory należące do dużej grupy receptorów związanych z białkiem G, są więc receptorami metabotropowymi.
    Hydrofobowość (gr. hydro – woda, phobos – strach) – skłonność cząsteczek chemicznych do odpychania od siebie cząsteczek wody. Jest to szczególny przypadek solwofobowości, gdy rozpuszczalnikiem jest woda. W ujęciu makroskopowym hydrofobowość to właściwość powierzchni materiału polegająca na niezwilżalności przez wodę.
    Receptory adrenergiczne − grupa receptorów metabotropowych zlokalizowanych na błonach komórkowych, których pobudzenie w organizmie przez adrenalinę lub inną aminę katecholową wiąże się z aktywacją odpowiedniego białka G i fosforylacją GDP do GTP, a w dalszej kolejności z regulacją aktywności istotnych dla funkcjonowania komórki układów enzymatycznych. Receptory te związane są z częścią współczulną autonomicznego układu nerwowego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.