• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Receptor

    Przeczytaj także...
    Nocyceptor, inaczej receptor bólowy – receptor reagujący na bodźce uszkadzające tkanki. Może wywołać mechanizm obronny, np. odruch.Interoreceptory (wisceroreceptory) – receptory znajdujące się w ścianach narządów wewnętrznych i naczyń krwionośnych. Związane są z czuciem trzewnym.
    Ciśnienie osmotyczne – różnica ciśnień wywieranych na półprzepuszczalną membranę przez dwie ciecze, które ta membrana rozdziela. Przyczyną pojawienia się ciśnienia osmotycznego jest różnica stężeń związków chemicznych lub jonów w roztworach po obu stronach membrany i dążenie układu do ich wyrównania.

    Receptory – wyspecjalizowane komórki lub narządy zmysłowe odbierające informacje z otoczenia.

    Receptor – w ogólnym znaczeniu struktura mająca zdolność do:

    1. specyficznego rozpoznania stymulacji o naturze fizykochemicznej;
    2. wywołania bezpośrednio, bądź za pośrednictwem innych struktur, reakcji na stymulację.

    Typy receptorów[]

    Ze względu na charakter bodźca bądź stymulacji receptory dzielą się na:

  • chemoreceptory – receptory rozróżniające substancje chemiczne; pojęcie bywa stosowane w odniesieniu do:
  • białek: receptory smaku i węchu – białka receptorowe kubków smakowych i neuronów węchowych nabłonka węchowego (receptory węchowe);
  • komórek: neurony smakowe, w neurony węchowe;
  • narządów: kubki smakowe, nabłonek węchowy);
  • termoreceptory – receptory reagujące na temperaturę bądź jej zmianę;
  • nocyceptory – receptory wrażeń bólowych;
  • mechanoreceptory – receptory wrażeń mechanicznych, takich jak dotyk (ciałko blaszkowate Vatera-Paciniego) lub dźwięk (narząd ślimakowy ucha wewnętrznego wykorzystuje mechanoreceptory do przetworzenia dźwięku w sygnały nerwowe);
  • fotoreceptory – receptory światła (białka: opsyny, rodopsyna; komórki: czopki, pręciki; narządy: oko);
  • magnetoreceptory – receptory natężenia i kierunku pola magnetycznego;
  • elektroreceptory – receptory natężenia i kierunku pola elektrycznego;
  • osmoreceptory – receptory ciśnienia osmotycznego;
  • proprioreceptory – receptory ruchu, pozycji i równowagi;
  • baroreceptory (presoreceptory) – receptory ciśnienia.
  • Niektóre receptory mogą też reagować na bodźce inne niż właściwe dla ich funkcji. Na przykład nocyceptory i termoreceptory człowieka reagują na kapsaicynę zawartą w odmianach papryki (Capsicum sp.) o ostrym smaku, a receptory zimna są aktywowane mentolem.

    Fotoreceptory – receptory (białka lub specyficzne komórki) pochłaniające światło i uruchamiające określoną reakcję fizjologiczną w organizmie. Występują w organizmach roślinnych (fitochrom, fototropiny) i zwierzęcych, w tym u człowieka. Receptory wzrokowe stanowią wyspecjalizowane neurony siatkówki oka:Neuron, komórka nerwowa – rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji w postaci sygnału elektrycznego. Neurony są podstawowym elementem układu nerwowego zwierząt. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym w skład którego wchodzi mózgowie oraz rdzeń kręgowy.

    Receptory cholinergiczne (ukł. przywspółczulny):

  • Nikotynowe (N) – agonistą jest nikotyna;
  • Nikotynowe neuronalne (Nn);
  • Nikotynowe mięśniowe (Nm);
  • Muskarynowe (M) – agonistą jest muskaryna. Wyróżnia się 5 rodzajów M1-M5:
  • M1 – uczenie się i pamięć;
  • M2 – serce;
  • M3 – mięśnie gładkie.
  • Klasyfikacja receptorów[]

  • ze względu na lokalizację:
  • eksteroreceptory – na zewnątrz ciała;
  • interoreceptory – wewnątrz ciała; dzielą się ze względu na lokalizację:
  • proprioreceptory (proprioceptory) – narząd ruchu (stawowe, mięśniowe) – informuje o położeniu ciała oraz jego części względem siebie (kinestezja);
  • interoreceptory – narządy wewnętrzne – informuje o stanie poszczególnych narządów;
  • angioreceptory – informują o stanie środowiska w naczyniach.
  • eksteroreceptory, dzielą się ze względu na styczność z bodźcem:
  • telereceptory – z pewnej odległości (np. wzrok, słuch);
  • kontaktoreceptory – są w bezpośrednim kontakcie z bodźcem (np. smak, węch, ucisk);
  • Zobacz też[]

  • mechanizm działania kapsaicyny
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Oko – narząd receptorowy umożliwiający widzenie. W najprostszym przypadku chodzi o zdolność wykrywania pewnego zakresu promieniowania elektromagnetycznego. Bardziej skomplikowane oczy są w stanie dostarczyć informacje o kierunku padania światła, jego intensywności oraz kształtach obiektów.Kapsaicyna – organiczny związek chemiczny, alkaloid odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili. Związek ten działa na receptory bólu (nocyceptory) powodując uczucie pieczenia i ostrości w jamie ustnej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mentol – alkohol z grupy terpenów, o ostrym, przenikliwym zapachu miętowym, stosowany masowo w przemyśle kosmetycznym i pomocniczych środkach farmaceutycznych. Mentol jest wyodrębniany głównie z mięty pieprzowej i innych gatunków mięty. Jest on jednym ze składników wielu olejków eterycznych innych roślin.
    Propriocepcja (kinestezja, zmysł kinestetyczny, czucie głębokie) - zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała. Receptory tego zmysłu (proprioreceptory) ulokowane są w mięśniach i ścięgnach. Dostarczają mózgowi informacji o tonusie mięśniowym. Dzięki temu zmysłowi wiemy jak ułożone są nasze kończyny bez patrzenia.
    Dźwięk – wrażenie słuchowe, spowodowane falą akustyczną rozchodzącą się w ośrodku sprężystym (ciele stałym, cieczy, gazie). Częstotliwości fal, które są słyszalne dla człowieka, zawarte są w paśmie między wartościami granicznymi od ok. 16 Hz do ok. 20 kHz.
    Receptory nikotynowe N – białka receptorowe mające strukturę pentameru, zbudowanego z różnych kombinacji genetycznie odmiennych jednostek α (1-10), β (1-4), γ, δ i ε. Wykryto bardzo dużą liczbę neuronalnych podtypów receptora nikotynowego, jednak największą aktywność w ośrodkowym układzie nerwowym ssaków wykazują receptory N-α4β2, N-α3β4 oraz N-α7.
    Papryka, syn. pieprzowiec (Capsicum L.) – rodzaj roślin należących do rodziny psiankowatych. Przedstawiciele rodzaju pochodzą z Ameryki Południowej i Centralnej, obecnie rozpowszechnione na całym świecie. Gatunkiem typowym jest Capsicum annuum L..
    Receptory węchu – receptory znajdujące się w błonie komórkowej neuronów receptorowych węchu, odpowiedzialne za wykrywanie cząsteczek zapachowych (odorantów). Pobudzenie receptorów węchowych jest pierwszym etapem w przewodzeniu sygnału nerwowego do mózgu. Receptory te należą do rodziny rodopsynopodobnych receptorów klasy A sprzężonych z białkami G.
    Rodopsyna, ze względu na barwę nazywana też purpurą wzrokową – światłoczuły barwnik występujący w narządzie wzroku (dokładniej w siatkówce) głowonogów, stawonogów i kręgowców.

    Reklama