• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Reakcjonizm

    Przeczytaj także...
    Monarchia dziedziczna – ustrój polityczny charakteryzujący się dziedziczeniem tronu z ojca na syna. Monarchią dziedziczną może być każda monarchia oprócz elekcyjnej.Demokracja – ustrój polityczny i forma sprawowania władzy, w których źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).
    Francisco Franco Bahamonde, właśc. Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo (wym. [fɾanˈθisko ˈfɾaŋko]; ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol, zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator wojskowy. Przywódca nacjonalistów w czasie hiszpańskiej wojny domowej (1936–1939), szef Państwa Hiszpańskiego (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936–1975), premier rządu, naczelny dowódca sił zbrojnych i przewodniczący Falangi (FET y JONS, od 1958 Ruch Narodowy), tytułowany Przywódcą Ostatecznej Krucjaty i Hiszpańskiej Schedy, Liderem Wojny Wyzwoleńczej przeciw Komunizmowi i jego Współsprawcom (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).

    Reakcjonizm – doktryna nawołująca do przywrócenia starego, tradycyjnego porządku społeczno-politycznego. Należy do doktryny konserwatywnej.

    Znaczenie i geneza[ | edytuj kod]

    W znaczeniu faktycznym, dosłownym – oznacza to ruch, myśl polityczną, która stawia za cel przywrócenie ładu społeczno-politycznego opartego na wcześniej zniszczonych przez rewolucję zasadach. Jest ściśle związany z tradycjonalizmem i to zazwyczaj jego doktryna jest finalnym celem reakcjonistów. Powstał jako forma reakcji (stąd nazwa) na ruchy rewolucyjne dążące do obalenia tradycyjnego ładu.

    Ancien régime (fr. stare rządy) – nazwa absolutystycznego systemu społeczno-politycznego, który istniał we Francji za panowania dynastii Walezjuszów i Burbonów (XIV–XVIII wiek).Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.

    W znaczeniu potocznym – ruch dążący do przywrócenia poprzednio panującego status quo. Może się zarówno odnosić do ruchów konserwatywnych chcących przywrócenia starego, tradycyjnego ładu, jak i nawet im przeciwnych, które chcą powrotu do obalonego stanu rzeczy jak np. w Polsce zwolennicy powrotu do czasów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

    Klemens Lothar Wenzel Fürst von Metternich-Winneburg-Ochsenhauzen (ur. 15 maja 1773 w Koblencji, Niemcy, zm. 11 czerwca 1859 w Wiedniu) – austriacki polityk, książę i dyplomata. Zwolennik tradycjonalistycznego konserwatyzmu. Legitymizm – koncepcja polityczna z początku XIX wieku, głosząca nienaruszalność praw dynastii panujących. Według tej koncepcji, władza królewska pochodzi od Boga, a nie od ludu. Sformułowana po raz pierwszy w 1814 roku przez Talleyranda, stanowiła nadrzędny cel obrad kongresu wiedeńskiego. W myśl tej doktryny wszyscy monarchowie obaleni przez Napoleona lub Rewolucję mieli powrócić na trony, jako że władcy nie mogą być usunięci przez poddanych. Na mocy tej zasady doszło między innymi do restauracji Burbonów: we Francji, Hiszpanii i Królestwie Obojga Sycylii.

    Historia[ | edytuj kod]

    Reakcjonizm powstał jako forma reakcji na ruchy rewolucyjne w Europie na przełomie XVIII i XIX wieku. Wydarzeniem, które zapoczątkowało powstanie ruchu, była rewolucja francuska. Za początek rozkładu tradycyjnego ładu, reakcjoniści uważają oświecenie, które stanowiło podłoże dla wspominanej rewolucji. Pierwszym wydarzeniem, które miało za zadanie przywrócić zburzony przez rewolucję ład, był Kongres Wiedeński zwołany po porażce Napoleona Bonapartego, gdzie jedną z najważniejszych postaci był Klemens von Metternich, postać kluczowa dla reakcji. Najważniejszym ideologiem reakcjonizmu i tradycjonalizmu tego czasu jest sabaudzki filozof Joseph de Maistre. Później w XIX wieku, kiedy kolejne rewolucje i ruchy postępowe coraz bardziej zmieniały społeczeństwo i powrót do sytuacji sprzed rewolucji francuskiej stał się mało prawdopodobny lub niemożliwy, reakcjoniści uznali, że należy dążyć do przywracania obalonych, tradycyjnych instytucji w najbardziej możliwym w danej chwili zakresie. Reakcjonistów charakteryzuje niechęć wobec demokracji, republikanizmu oraz socjalizmu. Opowiadają się za legitymistyczną monarchią dziedziczną (tzw. ancien regime); w kwestiach gospodarczych nie ma wśród nich jednolitości – występują zarówno zwolennicy leseferystycznej gospodarki kapitalistycznej oraz bardziej etatystycznej. Do XX-wiecznych reakcjonistów przykładowo należeli Nicolas Gomez Davila i Francisco Franco.

    Nicolás Gómez Dávila (ur. 18 maja 1913 w Cajica (Bogotá), zm. 17 maja 1994 w Bogocie) – kolumbijski myśliciel, filozof i teolog polityczny.Republikanizm (od łac. res publica - rzecz publiczna) – nurt filozofii politycznej, zgodnie z którym ideałem życia politycznego jest republika, rozumiana jako wspólnota polityczna, której członkowie (obywatele) biorą aktywny udział w życiu publicznym .

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Reactionary movement | sociology, Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-04-30] (ang.).




    Warto wiedzieć że... beta

    Rewolucja francuska (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji w latach 1789–1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.
    Kongres wiedeński (niem. Wiener Kongress) – konferencja międzynarodowa przedstawicieli szesnastu państw europejskich, trwająca od września 1814 do 9 czerwca 1815 roku w Wiedniu, zwołana w celu rewizji zmian terytorialnych i ustrojowych spowodowanych wybuchem rewolucji francuskiej i wojnami napoleońskimi oraz wypracowania nowych zasad ładu kontynentalnego.
    Konserwatyzm ((łac.) conservare – zachowywać, dochować zmian) − ideologia, która bazuje na hasłach obrony porządku społeczno-gospodarczego oraz zachowywania i umacniania tradycyjnych wartości, takich jak: religia, naród, państwo, rodzina, hierarchia, autorytet, własność prywatna. Konserwatyści chcą obronić stary porządek ze względu na przekonanie o ewolucyjnym charakterze zmian społecznych. Konserwatyzm zrodził się na przełomie XVIII i XIX w., był próbą przeciwstawienia się racjonalistycznej myśli oświeceniowej. Nowoczesny konserwatyzm stanowił reakcję na wydarzenia rewolucji francuskiej. Za twórcę podstaw ideologicznych nurtu uważany jest Edmund Burke. Jako idea polityczna termin ten po raz pierwszy użyty został w 1820 r. przez zwolennika restauracji dynastii Burbonów, François-René de Chateaubriand (1768–1848), który wydawał pismo „Konserwatysta”.
    Joseph hr. de Maistre (ur. 1 kwietnia 1753 w Chambéry w Sabaudii (obecnie Francja), zm. 26 lutego 1821 w Turynie) – sabaudzki filozof polityczny, urzędnik i dyplomata. Jeden z twórców tradycjonalistycznego konserwatyzmu w jego wersji znanej jako tradycjonalizm, legitymizm i ultramontanizm. Najwybitniejszy z konserwatywnych pisarzy politycznych epoki rewolucji francuskiej, wolnomularz.
    Tradycjonalizm – w socjologii i antropologii określenie wskazujące usposobienie, zespół nawyków i obyczajów, albo przekonań lub nawet spójnej i kompletnej doktryny, którego precyzyjniejszy sens odczytać można dopiero identyfikując jego zakres przedmiotowy (sferę religijną, filozoficzną, społeczno-polityczną, kulturalną, artystyczną etc.) bądź – w wypadku tradycjonalizmu społeczno-politycznego – sposób rozumienia tego terminu w różnych ujęciach szeroko rozumianej postawy i doktryny konserwatywnej. W każdym wypadku sens tradycjonalizmu uzależniony jest też od adekwatnego dla danego użycia zakresu i sensu słowa „tradycja”.
    Socjalizm (łac. societas – wspólnota) – wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze). Częścią wspólną wszystkich odmian socjalizmu jest (częściowe lub całkowite) odrzucenie idei kapitalistycznego wolnego rynku, ograniczenie własności prywatnej oraz promowanie idei sprawiedliwości społecznej. W latach 1917-1991 wielokrotnie nadużywano terminu, stosując go w określeniu do państw rządzonych przez partie komunistyczne. W państwach rządzonych przez partie komunistyczne (tzw. państwa socjalistyczne) socjalizm był systemem, w którym środki produkcji były uspołecznione, a gospodarka według ideologii marksistowskiej miała być nastawiona na sprawiedliwy podział dóbr, a nie na zysk właścicieli kapitału. Socjalizm w tym systemie miał być drogą do komunizmu, który w praktyce nigdy nie został zrealizowany jako społeczeństwo bezklasowe.
    Napoléon Bonaparte (pierwotnie wł. Napoleone Buonaparte), Napoleon I (ur. 15 sierpnia 1769 w Ajaccio na Korsyce, zm. 5 maja 1821, o 17:49, w Longwood na Wyspie Świętej Heleny) – pierwszy konsul Republiki Francuskiej 1799-1804, cesarz Francuzów w latach 1804-1814 oraz 1815, prezydent (1802-1805) i król Włoch w latach 1805-1814.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.