• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rdestnica

    Przeczytaj także...
    Roślina jednoroczna, terofit (gr. theros = lato, phyton = roślina) – jedna z form życiowych roślin. Oznacza roślinę przechodzącą cały cykl rozwojowy (od wykiełkowania z nasiona do wydania własnych nasion) w ciągu jednego okresu wegetacyjnego, później ginąca. Obumierają zarówno nadziemne pędy, jak i części podziemne. Niesprzyjającą wegetacji porę roku przetrwają tylko nasiona. Rośliny jednoroczne należą do roślin monokarpicznych. Są roślinami zielnymi – mają zielne, niezdrewniałe pędy.Żabieńcowe (Alismatidae Takht.), dawniej nazywane też bagiennymi (Helobiae) – podklasa roślin wodnych (hydrofitów) lub błotnych wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych w obrębie jednoliściennych. Takson w tradycyjnym ujęciu potwierdzony został jako zasadniczo monofiletyczny, choć zgodnie z późniejszymi odkryciami powiązania filogenetyczne w jego obrębie nie były trafnie interpretowane. We współczesnych systemach (APG III z 2009) podklasa ta nie jest wyróżniana, a zaliczane tu rodziny włączane są do rzędu żabieńcowców (Alismatales).
    Zestawienie obejmuje gatunki roślin naczyniowych występujące w stanie dzikim w Polsce (rodzime i obce, także gatunki zawlekane lub dziczejące przejściowo – efemerofity). Nazewnictwo i układ systematyczny oparty jest na "Krytycznej liście roślin naczyniowych Polski". Gatunki efemerofitów zapisane są czcionką pomniejszoną.
    Staw porośnięty rdestnicą pływającą
    Zanurzone liście rdestnicy przeszytej
    Pływające liście rdestnicy pływającej
    Kwiatostan rdestnicy pływającej

    Rdestnica (Potamogeton L.) – rodzaj roślin wodnych należących do rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae Dumort.), liczący 90 gatunków i 49 mieszańców, występujących na całym świecie. W Polsce występuje 26 gatunków.

    Okwiat, okrywa kwiatowa (ang. perianth, łac. perigonium, perianthium) – część kwiatu stanowiąca ochronę dla rozwijających się pręcików i słupków. U roślin owadopylnych okwiat pełni także funkcję powabni dzięki zapachowi i kolorom, dla zapylających je owadów, ptaków, ssaków i innych zwierząt.Rdestnica włosowata (Potamogeton trichoides) – gatunek rośliny należący do rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae).

    Morfologia i biologia[]

    Rośliny zielne, wieloletnie lub jednoroczne, zasiedlające słodkie lub brachiczne wody, całkowicie zanurzone lub z liśćmi pływającymi po powierzchni wody. Pędy cylindryczne lub spłaszczone, rzadko płaskie. Ulistnienie naprzemianległe, rzadko naprzeciwległe. Przylistki błoniaste, wolne lub częściowo zrośnięte z pochwą liściową. Liście jednorodne lub dimorficzne. Liście zanurzone siedzące lub ogonkowe, równowąskie lub lancetowate, całobrzegie, ząbkowane lub piłkowane. Liście pływające ogonkowe, skórzaste, lancetowate do jajowatych lub szeroko eliptyczno-podługowatych. Kwiaty zebrane w kłos, wyrastający na pędzie kwiatostanowym wierzchołkowo lub pachwinowo, wynurzony, pływający lub zanurzony w czasie kwitnienia. Okwiat czterokrotny, wolny, przysadkopodobny i drobno poszarpany. Pręciki 4, zrośnięte z okwiatem u nasady. Główki pręcików siedzące, dwukomorowe. Słupki (1-)4 (lub 5), wolne, o znamionach siedzących lub osadzonych na krótkich szyjkach, główkowatych lub tarczowatych. Owocem jest pestkowiec z mięsistym egzokarpem i zdrewniałym endokarpem. Zarodek spiralny lub zakrzywiony, rzadko prosty. Bielmo nieobecne.

    Rdestnica połyskująca (Potamogeton lucens L.) – gatunek byliny należący do rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae Dumort.). W Polsce na niżu jest rośliną pospolitą. Rośnie w jeziorach i starorzeczach na głębokości od 1 do 4 m.Pręcik (łac. stamen) – męski organ płciowy w kwiecie, bardzo silnie zredukowany i zmieniony liść. Ponieważ każdy pylnik (theca) ma połączone po dwa woreczki pyłkowe, pręcik okrytozalążkowych jest mikrosporofilem o 4 mikrosporangiach lub 2 synangiach dwusporangiowych. U roślin okrytonasiennych składa się z nitki pręcikowej (filamentum) i główki (anthera), która jest zróżnicowana na dwa pylniki (thecae) połączone płonnym łącznikiem (connectivum). W pylnikach znajdują się komory pyłkowe zawierające tkankę wyściełającą (tzw. tapetum) oraz tkankę zarodnikotwórczą (tzw. archespor), która wytwarza ziarna pyłku kwiatowego lub pyłkowiny. Dojrzałe pylniki pękają, pyłek się wysypuje i zostaje on dalej przenoszony przez wiatr, owady, zwierzęta, a następnie osadza się na znamionach słupków innych kwiatów (następuje zapylenie). Istnieją także rośliny o kwiatach samopylnych.

    Systematyka[]

    Systematyka według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

    Jeden z rodzajów rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae) w obrębie rzędu żabieńcowców (Alismatales) należących do kladu jednoliściennych. Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa żabieńcowe (Alismatidae Takht.), nadrząd Alismatanae Takht., rząd rdestnicowce (Potamogetonales Dumort.), rodzina rdestnicowate (Potamogetonaceae Dumort.), rodzaj rdestnica (Potamogeton L.).

    Pestkowiec (ang. drupe, stone fruit, łac. drupa) – rodzaj owocu mięsistego. Podczas tworzenia się pestkowców zewnętrzna część owocni (egzokarp) tworzy skórkę, środkowa część (mezokarp) mięśnieje, a wewnętrzna część (endokarp) twardnieje i drewnieje. Twarda, wewnętrzna część owocni nazywana jest pestką i różni ten typ owocu od jagody, która jest zmięśniała w całości.Rdestnica błyszcząca (Potamogeton rutilus) – gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae). Występuje w Europie i w zachodniej Syberii. W Polsce gatunek był podawany ze wschodniej części kraju z kilkunastu stanowisk. W latach 70-tych występował w jeziorze Kolno, jeziorze Mikaszewo i rezerwacie przyrody "Gorbacz".
    Gatunki i mieszańce flory Polski
  • rdestnica alpejska (Potamogeton alpinus Balb.)
  • rdestnica Berchtolda (Potamogeton berchtoldii Fieber)
  • rdestnica błyszcząca (Potamogeton rutilus Wolfg.)
  • rdestnica drobna (Potamogeton pusillus L.)
  • rdestnica fałdowana (Potamogetum ×undulatus Wolfg.)
  • rdestnica jeżogłówkolistna (Potamogeton ×sparganiifolius Laest. ex Fr.)
  • rdestnica kędzierzawa (Potamogeton crispus L.)
  • rdestnica lśniąca (Potamogeton ×nitens Weber)
  • rdestnica nawodna (Potamogeton nodosus Poir.)
  • rdestnica nerycyjska (Potamogeton ×nericius Hagstr.)
  • rdestnica oliwkowa (Potamogeton ×olivaceus Baagøe ex G. Fisch.)
  • rdestnica ostrolistna (Potamogeton acutifolius Link.)
  • rdestnica podługowata (Potamogeton polygonifolius Pourr.)
  • rdestnica połyskująca (Potamogeton lucens L.)
  • rdestnica przeszyta (Potamogeton perfoliatus L.)
  • rdestnica pływająca (Potamogeton natans L.)
  • rdestnica stępiona (Potamogeton obtusifolius Mert. & W.D.J. Koch)
  • rdestnica szczeciolistna (Potamogeton friesii Rupr.)
  • rdestnica ściśniona (Potamogeton compressus L.)
  • rdestnica trawiasta (Potamogeton gramineus L.)
  • rdestnica wydłużona (Potamogeton praelongus Wulfen)
  • rdestnica włosowata (Potamogeton trichoides Cham. & Schltdl.)
  • rdestnica wąskolistna (Potamogeton ×angustifolius Bercht & J. Presl.)
  • rdestnica wierzbolistna (Potamogetum ×salcifolius Wolfg.)
  • rdestnica zabarwiona (Potamogeton coloratus Hornem.)
  • rdestnica zmiennolistna (Potamogeton ×fluitans Roth)
  • Dotychczas wyróżniane w ramach rodzaju gatunki flory Polski Potamogeton pectinatus L. (rdestnica grzebieniasta) i Potamogeton filiformis Pers. (rdestnica nitkowata) obecnie są zaliczane do rodzaju Stuckenia.

    Rdestnica alpejska (Potamogeton alpinus Balb.) – gatunek roślin wodnych należących do rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae Dumort.).Rdestnica nitkowata (Stuckenia filiformis (Pers.) Börner) – gatunek roślin wodnych należący do rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae Dumort.), występujący w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, na Haiti i w Ameryce Południowej, od Ekwadoru do Argentyny i Chile. W Polsce gatunek autochtoniczny.
    Pozostałe gatunki Pozostałe mieszańce

    Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-06-27].
    2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-22].
    3. Flora of China. Vol. 23: Potamogetonaceae. [dostęp 2011-02-07].
    4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Potamogeton (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-22].
    5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
    6. Potamogeton (ang.). World Checklist of selected plant families. Kew Gardens. [dostęp 2011-02-07].
    Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski – całościowa, krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowana została przez Instytut Botaniki im. prof. W. Szafera PAN w Krakowie. Składa się z dwóch wydań.Kłos (łac. spica, ang. spike) – rodzaj kwiatostanu groniastego, w którym na osadce siedzą kwiaty bezszypułkowe. Odmianą kłosa jest kwiatostan zwany kotką (np. u wierzb) i kolba (np. kwiatostany żeńskie kukurydzy).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rdestnicowce (Potamogetonales) – rząd roślin wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych. Obejmuje rośliny wodne.
    Przylistek (łac.stipula, ang. stipule) – organ wykształcający się po obu stronach nasady ogonka liściowego lub liścia siedzącego u wielu przedstawicieli roślin okrytonasiennych. Wykształcają się one zwłaszcza u podstawy liści zaopatrywanych przez trzy ślady (luki) liściowe. Powstają z dolnej części zawiązka liściowego (z górnej powstaje zwykle ogonek i blaszka liściowa). Wykształcają się jako zróżnicowane morfologicznie i pełniące rozmaite funkcje organy. Często mają postać liściokształtną i pełnią funkcję asymilacyjną (np. u grochu Lathyrus aphaca), czasem dodatkowo chronią zawiązki i młode liście. Szczególną rolę ochronną pełnią łuskowate przylistki okrywające pąk i chroniące go przed uszkodzeniem (np. w przypadku pąków zimujących). U niektórych roślin (np. u robinii) przylistki wykształcają się jako ciernie, u innych mają postać włosków lub gruczołów.
    Owoc (łac. fructus) − w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka, zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.
    Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
    Słupek, słupkowie (łac. pistyllum, ang. pistil) – żeński organ płciowy w kwiecie okrytonasiennych. Zbudowany jest ze zrośniętych ze sobą lub wolnych owocolistków (carpellae), które są zmodyfikowanymi liśćmi (najprawdopodobniej utworami homologicznymi do makrosporofili). Słupki zajmują zawsze centralne miejsce w kwiecie, gdzie mogą występować pojedynczo lub w większej liczbie.
    Żabieńcowce (Alismatales Dumort.) – rząd roślin zielnych, wodnych lub błotnych należących do klasy jednoliściennych. Należą tu jedyne rośliny okrytonasienne występujące w morzach. W obrębie rzędu wyróżnia się 14 rodzin z 166 rodzajami i ok. 4,5 tysiącem gatunków. Do cech charakterystycznych przedstawicieli tej rodziny należą: brak mikoryzy (z wyjątkiem niektórych obrazkowatych), ziarna skrobi (amyloplasty) takiego samego typu jak u paprotników, pylniki umieszczone po zewnętrznej stronie nitki pręcikowej, komórki tapetum ameboidalne, szyjki słupka liczne, znamię zwykle suche, bielmo helobialne, zarodek i liścień duży, siewki z dobrze rozwiniętym hipokotylem i korzeniem. Znaczne różnice między rodzinami w budowie organów generatywnych związane są z przystosowaniem do różnych siedlisk, w szczególności kwiaty i kwiatostany uproszczone są u roślin podwodnych. U takich przedstawicieli występują też specyficzne przystosowania do zapylania pod wodą – wytwarzane są np. nitkowate ziarna pyłku, rośliny często rozmnażają się wegetatywnie.
    Woda brachiczna, woda brakiczna – stanowi mieszaninę słodkich wód rzecznych i słonych wód morskich o zasoleniu niższym niż wody morskie, ale wyższym niż zasolenie wód rzecznych. Powstaje najczęściej w obszarach ujściowych rzek o zmniejszonej/utrudnionej wymianie wód z otwartym morzem (na Bałtyku np. Zalew Szczeciński, Zatoka Greifswaldzka).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.