• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rasa a inteligencja



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Samospełniające się proroctwo (samorealizująca się przepowiednia) – zjawisko polegające na tym, że określone oczekiwania w stosunku do pewnych zachowań lub zdarzeń wpływają na te zachowania lub zdarzenia w sposób, który powoduje spełnienie oczekiwań.Rasa człowieka (również odmiana człowieka) - termin, który zwykle odnosi się do kategoryzacji populacji ludzkich na grupy w zależności od cech dziedzicznych. Jest to system klasyfikacji ludzi na duże i odrębne populacje lub grupy ze względu na dziedziczne cechy zewnętrzne (fenotyp), geograficzne pochodzenie, kulturę, historię, język, wygląd zewnętrzny, etniczność i status społeczny. Na początku XX wieku termin ten był często stosowany w znaczeniu taksonomicznym, w celu podkreślenia genetycznego zróżnicowania ludzkich populacji określonych przez fenotyp.
    Wyniki empiryczne[ | edytuj kod]

    Po kontrowersjach związanych z publikacją książki popularnonaukowej The Bell Curve najważniejsze światowe towarzystwo psychologiczne – Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne – opublikowało w 1996 i 2012 r. raporty zespołów ekspertów obejmujące przegląd aktualnej wiedzy naukowej, które kwestionują tezy o istnieniu udowodnionych, wrodzonych różnic w inteligencji pomiędzy różnymi grupami etnicznymi i płciowymi.

    Test psychologiczny – narzędzie badawcze w psychologii pozwalające na uzyskanie takiej reprezentatywnej próbki zachowań, o których można przyjąć (np. na podstawie założeń teoretycznych lub związków empirycznych), że są one wskaźnikami interesującej nas cechy psychologicznej.Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne – American Psychological Association (APA) – stowarzyszenie psychologiczne liczące 150 000 członków na całym świecie i reprezentujące interesy psychologów w USA. Siedzibę ma w Waszyngtonie.

    Wskazuje się w nich na to, że badania dziedziczności inteligencji (mierzonej testami IQ) przedstawiają skomplikowany obraz, w którym bardzo dużą rolę gra interakcja pomiędzy genami a środowiskiem, raczej niż każdy z tych czynników w izolacji. Stopień zrealizowanej dziedziczności zależy od tego, na ile sprzyjające dla rozwinięcia się tej cechy są warunki dorastania. Ilustrują to badania adopcyjne: różne środowiska cechują się dramatycznie różnymi warunkami i rezultatami. Ponadto od pierwszego opracowania testu IQ bezustannie obserwuje się efekt Flynna – wzrost wyników IQ w kolejnych pokoleniach oraz zmniejszanie się różnic między krajami rozwijającymi się a rozwiniętymi. Różnice „rasowe” nie są wbrew popularnonaukowym doniesieniom wcale dobrze udokumentowane i są często ekstrapolowane z miar osiągnięć, takich jak wyniki testów szkolnych, a nie bardziej naukowych narzędzi psychometrycznych. Zdaniem autorów jest to obserwacja spójna z wyjaśnieniem różnic w większości przez czynniki środowiskowe i kulturowe. Są one niewielkie w wieku przedszkolnym, rosną dopiero później. Różnice są też coraz mniejsze w każdym kolejnym pokoleniu. Istnieją niekonkluzywne argumenty, że niezależnie od tego, czy ma się bardziej lub mniej „europejski” genotyp, w testach inteligencji traci się statystycznie przez sam odcień skóry. Jest to spójne z badaniami zjawiska zagrożenia stereotypem. Rzekome różnice grupowe dotyczące osób pochodzących z Dalekiego Wschodu oraz Żydów również są słabo przebadane i także występują raczej w osiągnięciach (np. testach na zakończenie szkoły) niż czystych miarach predyspozycji, spójnie z obrazem efektu wynikającego z warunków kulturowych, a nie genetyki.

    Psycholog – osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, do udzielania świadczeń psychologicznych polegających w szczególności na: diagnozie psychologicznej, opiniowaniu, orzekaniu, psychoterapii (po ukończeniu studiów podyplomowych w tym zakresie) oraz na udzielaniu pomocy psychologicznej.Człowiek rozumny (Homo sapiens) – gatunek ssaka z rodziny człowiekowatych (Hominidae), jedyny występujący współcześnie przedstawiciel rodzaju Homo. Występuje na wszystkich kontynentach.

    Badania historyczno–ekonomiczne wskazują na to, że jeszcze współcześnie nadal silnie obecne są kulturowe i socjoekonomiczne czynniki obarczające mniejszości, które mogą mieć wpływ na ich sukcesy i osiągnięcia. Nadal występuje segregacja szkół i nierówność dostępu do edukacji dla poszkodowanych mniejszości.

    Lęk – negatywny stan emocjonalny związany z przewidywaniem nadchodzącego z zewnątrz lub pochodzącego z wewnątrz organizmu niebezpieczeństwa, objawiający się jako niepokój, uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia. W odróżnieniu od strachu jest on procesem wewnętrznym, nie związanym z bezpośrednim zagrożeniem lub bólem.Inteligencja – rozumiana jako sprawność umysłowa ma wiele odcieni znaczeniowych i co za tym idzie ma wiele różnych definicji. Oto niektóre z nich:

    Flynn stwierdza ponadto, opisując efekt nazwany jego imieniem: „Dane z 14 krajów pokazują wzrost IQ od 5 do 25 punktów w ciągu jednego pokolenia. Niektóre z największych przyrostów notuje się w testach neutralnych kulturowo i testach inteligencji płynnej. Dane z Norwegii pokazują, że w jednym kraju mogą wystąpić wzrosty wyników w testach neutralnych kulturowo, przy jednoczesnych stratach w pozostałych testach. Dane z Holandii dowodzą istnienia nieznanych czynników środowiskowych o takiej sile, że obejmują zysk 15 z 20 punktów wzrostu. Hipoteza, która najlepiej pasuje do tych rezultatów, podaje, że testy IQ nie mierzą inteligencji, lecz raczej korelują z czynnikiem w pewnym stopniu powiązanym z inteligencją. Ta hipoteza może również wyjaśnić rozbieżne trendy w innych testach poznawczych, jak zestawienie wzrostów w wynikach IQ i spadków wyników SAT w Stanach Zjednoczonych.” Fakt, że miary IQ nie mierzą jedynie inteligencji płynnej (tzn. w dużej mierze wrodzonej), ale obejmują czynniki środowiskowe jest powszechnie uznany – najpopularniejsza skala WAIS jest wprost oparta o elementy wiedzy szkolnej.

    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Zagrożenie stereotypem (ang. stereotype threat) – lęk przejawiany przez przedstawiciela stereotypizowanej grupy przed potwierdzeniem się stereotypu.

    Wyniki badań adopcyjnych w obszarze różnic w inteligencji uważa się za mało konkluzywne – część stwierdza rezultaty zgodne z teoriami o przeważającej dziedziczności, część natomiast stwierdza, że warunki domowe i kulturowe mogą zniwelować większość rzekomo wrodzonych różnic. Zaobserwowano, że dziedziczność inteligencji mierzonej IQ nie jest stała, i może być silnie modulowana przez warunki środowiskowe. Dziedziczność takiej inteligencji może się w ogóle nie ujawniać w zubożonych warunkach. Metodologia analiz adopcyjnych została skrytykowana za używanie zbyt prostych i tendencyjnych metod wnioskowania na temat złożonych, interakcyjnych mechanizmów dziedziczenia, wychowania i zachowania. Metaanaliza 62 badań obejmujących 17767 dzieci sugeruje, że adopcja może zrównywać osiągnięcia dzieci z różnych rodzin pochodzenia i że ważniejszym od rasy czynnikiem różnicującym jest tu klasa socjoekonomiczna.

    Stereotyp - konstrukcja myślowa, zawierająca komponent poznawczy emocjonalny i behawioralny, zawierająca pewne uproszczone przeświadczenie, dotyczące różnych zjawisk, w tym innych grup społecznych.Test inteligencji WAIS (ang. Wechsler Adult Intelligence Scale) – test inteligencji dla dorosłych skonstruowany przez Davida Wechslera. Aktualna polska adaptacja tego testu nosi nazwę WAIS-R (PL) (R –- revised) i składa się z 11 testów badających poziom rozwoju różnych zdolności poznawczych. Test Wechslera jest przeznaczony do badań indywidualnych.

    Psychologowie tacy jak Rushton, Jensen, Lynn, Vahannen, Rindermann i Baumeister uważają jednak, że istnieją pewne różnice między krajami i grupami etnicznymi, i publikują badania które wskazują na istnienie takich różnic w wybranych podgrupach. Przykładowo jednak, metodologia prac Lynna i Vahannena została skrytykowana, w szczególności za korzystanie przez nich z wybiórczych, nieaktualnych lub słabych pośrednich oszacowań IQ z osiągnięć dla wielu krajów. Badacz Garret Jones także w pewnym stopniu skłania się do tezy o istnieniu różnic genetycznych, ale zwraca uwagę, że „IQ twojego kraju jest znacznie ważniejsze niż twoje własne IQ” – wiele procesów społecznych i gospodarczych ma charakter szeregowy, i gorsze osiągnięcia w krajach rozwijających się mogą wynikać z niepowodzeń pojedynczych elementów i instytucji, raczej niż szerokich, wrodzonych różnic etnicznych.

    Inteligencja płynna gf - w teorii inteligencji Charlesa Spearmana, rozwijanej później przez Raymonda Cattella inteligencja zdeterminowana przez czynnik biologiczny, genetyczny. Jest utożsamiana z wrodzoną inteligencją, inteligencją niewyuczoną, szybkością procesów umysłowych, czy szybkością i jakością przesyłania impulsów nerwowych w neuronach, "tym z czym się rodzimy", potencjałem intelektualnym.Opresja społeczna (łac. oppressio – ucisk) – wykluczanie, marginalizowanie, a nawet unicestwianie danych grup społecznych głównie w celu podkreślenia wyższości opresora, uprzywilejowania go i utrzymania go u władzy.

    Ankieta prywatnych opinii 265 psychologów zajmujących się tą problematyką z 2016 r. wskazuje, że eksperci przypisują średnio ok. 17% różnic międzygrupowych wpływowi genetyki, a ok. 50% różnym czynnikom środowiskowym. Najważniejszymi czynnikami środowiskowymi, na jakie wskazywali, był dostęp do edukacji i zdrowie. Eksperci spodziewają się też, że efekt Flynna spowolni lub zatrzyma się w krajach rozwiniętych, a kraje rozwijające się będą je doganiać pod względem średniego wyniku IQ.

    Test inteligencji – test psychometryczny mierzący iloraz inteligencji. Rozkład wyników testu jest w przybliżeniu opisywany krzywą dzwonową rozkładu normalnego.PMCID (ang. PubMed Central Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego cytowanego artykułu naukowego bazy PubMed Central.

    Inteligencja jest dodatnio skorelowana z rozmiarem mózgu, który z kolei jest w pewnym stopniu dziedziczny. Obecnie w środowisku naukowym przeważa jednak przekonanie, że między poszczególnymi rasami ludzkimi nie istnieją istotne statystycznie różnice w poziomie intelektualnym. Obserwowane różnice w osiągnięciach mają być skutkiem tzw. zagrożenia stereotypem (ang. stereotype threat) – lęku przejawianego przez przedstawiciela stereotypizowanej grupy przed potwierdzeniem się stereotypu.

    The Bell Curve – kontrowersyjny bestseller z 1994 autorstwa profesora Harvardu Richarda J. Herrnsteina i Charlesa Murraya z American Enterprise Institute. Głównym twierdzeniem jest uznanie inteligencji mierzonej testami za lepszy wskaźnik zarobków, powodzenia w pracy, niechcianej ciąży i przestępczości niż status socjoekonomiczny rodziców czy ich wykształcenie. Stwierdzone jest w niej też, że ludzie z wysoką inteligencją stają się odseparowani od reszty populacji ludzi z inteligencją średnią lub poniżej średniej i że jest to niebezpieczny trend. Największe kontrowersje wywołały rozdziały 13 i 14, w których autorzy twierdzą, że zależność inteligencji od rasy jest genetyczna i omawiają tego następstwa.Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) – czasopismo naukowe United States National Academy of Sciences publikujące głównie prace biomedyczne, rzadziej z zakresu fizyki, matematyki i nauk społecznych. Wydanie drukowane jest tygodnikiem. Wersja internetowa PNAS-u codziennie zawiera nowe artykuły. Pierwsze wydanie ukazało się w 1915 r.

    Zagrożenie stereotypem[ | edytuj kod]

    Wyniki czarnoskórych studentów bez sytuacji zagrożenia stereotypem są znacznie lepsze, niż w sytuacji zagrożenia stereotypem (poprawione po uwzględnieniu grupowych różnic w testach SAT).
     Główny artykuł: Zagrożenie stereotypem.

    Eksperymenty nad wpływem zagrożenia stereotypem na wyniki testów IQ demonstrują, że efekt ten może obniżać wyniki nawet o niemal 10 punktów.

    Rasa – dostatecznie liczna grupa organizmów w obrębie jednego gatunku, zdolna do rozmnażania w warunkach naturalnych, o wspólnym pochodzeniu i wspólnych cechach istotnych dla odróżnienia jej od innych organizmów tego gatunku. Rasa wykształca się samorzutnie lub zostaje wyhodowana przez człowieka w wyniku stosowanych metod hodowlanych.Afroamerykanie (ang. African Americans, również Afro-Americans, Black Americans) – czarnoskórzy Amerykanie pochodzenia subsaharyjskiego. W głównej mierze są potomkami sprowadzanych od XVII do XIX wieku jako niewolnicza siła robocza Afrykanów, niektórzy wywodzą się z późniejszej imigracji z krajów Afryki oraz Karaibów i Ameryki Łacińskiej (gł. z Jamajki, Haiti i Dominikany).

    Amerykańscy psychologowie postawili hipotezę mówiącą, że przedstawiciele stereotypizowanych grup odczuwają lęk przed podejmowaniem działań, które mogłyby potwierdzać stereotyp grupy. W przypadku Afroamerykanów istnieje stereotyp o ich niższych zdolnościach intelektualnych od Amerykanów pochodzenia europejskiego. Czarnoskórzy z obawy przed potwierdzeniem się tego stereotypu często rezygnują z edukacji, co poprzez mechanizm samospełniającej się przepowiedni sprawia, że Afroamerykanie stanowią grupę gorzej wykształconą. Jednocześnie wśród osób, które kontynuują edukację, zjawisko zagrożenia stereotypem stanowi czynnik paraliżujący i utrudniający osiąganie wysokich wyników szkolnych.

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.Efekt Flynna – wzrost ilorazu inteligencji obserwowany od początku XX wieku w państwach zachodnich, o ok. 0,3 punktu rocznie lub trzech punktów w ciągu dekady.

    Psychologowie, aby sprawdzić powyższe tezy, przeprowadzili eksperyment, w którym mierzono zdolności poznawcze grupom biało- i czarnoskórych studentów. Jednocześnie połowie badanych powiedziano, że test ten ma na celu mierzenie ich zdolności, zaś drugiej połowie powiedziano, że badanie ma na celu dopracowanie testu od strony metodologicznej i nie wiąże się z oceną jakichkolwiek zdolności studentów.

    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

    Okazało się, że biali studenci osiągali takie same wyniki w obu grupach – ponieważ nie byli skrępowani obawami przed potwierdzeniem stereotypu. To samo dotyczy czarnoskórych studentów, którym powiedziano, że test nie bada ich zdolności: ich wyniki wprawdzie nie były takie same, jak u osób pochodzenia europejskiego, ale dobrze odzwierciedlały wyniki testów SAT.

    Zgodnie z przypuszczeniami psychologów okazało się, że grupa czarnoskórych, którym powiedziano, że zostaną poddani badaniu zdolności, osiągnęła wyniki znacząco niższe od pozostałych. Jest to spowodowane negatywnym wpływem obawy przed potwierdzeniem się stereotypu. Na podstawie kolejnych eksperymentów stwierdzono, że im podczas badania bardziej zwracano uwagę na rasę, tym większy wprowadzono lęk i tym gorsze otrzymywano wyniki.

    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.081 sek.