• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ramzes II



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5]
    Przeczytaj także...
    Choroby reumatyczne (potocznie reumatyzm) – grupa chorób charakteryzujących się przewlekłymi zmianami zapalnymi w obrębie tkanki łącznej, spowodowanymi najczęściej reakcją autoimmunologiczną. Grupa chorób reumatycznych objawia się często zmianami chorobowymi w stawach i kościach, dając objawy bólowe i w skrajnych przypadkach ograniczenie ruchomości stawów, aż do całkowitego ich usztywnienia. Słowem „reumatyzm” lub też „gościec” najczęściej określa się w mowie potocznej reumatoidalne zapalenie stawów.Nefertari (1292-1255 p.n.e.) - żona faraona Ramzesa II z XIX dynastii, posiadająca wielką niezależność i władzę. Była pierwszą, najwyższą żoną Ramzesa II z jego czterech "Wielkich Małżonek Królewskich", na co niewątpliwym dowodem jest jej wspaniały grobowiec (QV66) w Dolinie Królowych oraz świątynia na jej cześć w Abu Simbel.
    Śmierć Ramzesa[ | edytuj kod]

    Latem 1214 roku p.n.e. Ramzes prawdopodobnie obchodził w Pi-Ramzes swój XIV jubileusz. Zimę mógł spędzić w Memfis bądź w haremie Mi-ur nieopodal Fajum, by na wiosnę 1213 roku p.n.e. powrócić do Pi-Ramzes. W czerwcu rozpoczął sześćdziesiąty siódmy rok swego panowania, a dwa miesiące później zmarł. Panował łącznie 75 lat, licząc od wyznaczenia go koregentem przez Setiego I, lub 66 lat i 2 miesiące samodzielnie, licząc od śmierci ojca.

    Anchesenamon (pierwotnie Anchesenpaaton, również Anchesenaton - egip. - Żyjąca dla AmonaAtona; ur. ok. 1346 p.n.e., zm. wkrótce po 1323 p.n.e.) - przyrodnia siostra i zarazem żona faraona Tutanchamona. Była trzecią z sześciu córek Echnatona i królowej Nefertiti.Tytoń (Nicotiana L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny psiankowatych. Nazwa rodzaju pochodzi z tur. "tütün", w staropolszczyźnie i gwarowo "tytuń". Gatunkiem typowym jest Nicotiana tabacum L.. Do tego rodzaju należy 67 gatunków pochodzących z obydwu Ameryk oraz z Australii. Obecnie uprawiane są też w wielu innych rejonach świata. Rośliny jednoroczne, dwuletnie, byliny lub krzewy.

    Następcą Ramzesa II został Merenptah, który rozpoczął dwumiesięczne przygotowania do pogrzebu ojca. W tym celu ponaglono prace nad grobowcem w Dolinie Królów, ciało zaś poddano procesowi mumifikacji. Pod koniec października 1213 roku p.n.e. mumię zmarłego umieszczono w złotej trumnie, którą następnie włożono do drewnianej pozłacanej trumny, by przetransportować drogą wodną do Teb. W ciągu około trzech tygodni flotylla z ciałem Ramzesa szlakiem, wiodącym z Pi-Ramzes przez Memfis, dotarła na miejsce. Od portu w Tebach do miejsca spoczynku trumnie towarzyszyła procesja, złożona z następcy faraona, rodziny królewskiej, kapłanów, urzędników oraz tragarzy, przenoszących wyposażenie grobowe i przedmioty rytualne . W drodze do grobowca prawdopodobnie uczyniono kilkudniowy przystanek w Ramesseum, gdzie ustanowiono kult Ramzesa. Stamtąd wyruszono do Doliny Królów. Ostatniego rytuału, Otwarcia Ust, dokonał Merenptah, po czym trumnę wniesiono do jednej z komór grobowych – Domu Złota – i umieszczono w kamiennym sarkofagu. Grobowiec zapieczętowano.

    Otoczenie Ramzesa II - egipski faraon, Ramzes II miał prawdopodobnie 15 żon oraz, trudną dziś do ustalenia liczbę konkubin, które urodziły mu łącznie około 150 dzieci - 100 synów i 50 córek. Lista członków rodziny faraona: imion żon oraz, zawierająca jedynie imiona pierwszej pięćdziesiątki synów i pierwszej dwudziestki szóstki córek, a także jego współpracowników (wezyrów, dowódców wojskowych, wicekrólów, nadzorców skarbu) została umieszczona poniżej.Horus – egipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej. Panujący faraon utożsamiał się z nim i przyjmował jego imię. Czczony pod postacią sokoła lub człowieka z głową sokoła zwieńczoną tarczą słoneczną oraz jako dziecko z palcem w ustach. Był synem Ozyrysa i Izydy lub Geba i Nut. Po śmierci Ozyrysa walczył (jako prawowity następca tronu) z Setem (bratem Ozyrysa) o tron faraona. Po kilku konkurencjach Rada Dwunastu Bogów przyznała władzę Horusowi.

    Grobowiec[ | edytuj kod]

    Grobowiec Ramzesa (KV 7) położony jest nieopodal wejścia do Doliny Królów, w jej głównej części, po zachodniej jej stronie. Na jego początku znajduje się krótki, stromy korytarz, prowadzący do głównego wejścia. Jest to pierwszy boski trakt Re, który jest Ścieżką Słońca. Następnie w głąb wiodą dwa korytarze ze schodami – drugi i trzeci boski trakt, w których ukazano Ramzesa oddającego część Re. Na ścianach obu korytarzy wyryto strofy Litanii do Re. Dalej prowadzi czwarty korytarz – czwarty boski trakt. Dekoracje ścian w tej części grobowca są w znacznym stopniu zniszczone, zapewne przez wody zalewowe rzadkich, lecz niezwykle gwałtownych burz, jakie nawiedzały niegdyś dolinę.

    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.Gaston Camille Charles Maspero (ur. 23 czerwca 1846 w Paryżu, zm. 30 czerwca 1916 tamże) – francuski egiptolog, archeolog, od 1869 wykładowca École pratique des hautes études, od 1873 profesor Collège de France.

    Za ciągiem korytarzy znajduje się kwadratowa komnata, zwana Salą Oczekiwania. Na jej ścianach ukazano wizerunki Ramzesa w otoczeniu bogów. Dalej znajduje się większa, kwadratowa komnata, której sufit wsparty jest na czterech filarach, pomiędzy którymi w podłodze znajduje się zstępujący korytarz – rampa ze schodami – wiodący dalej w głąb grobowca. Obok sali z filarami, zwanej Salą Rydwanów (inaczej: Sala Odparcia Rebeliantów) znajdują się dwa boczne pomieszczenia – aneksy, w których zapewne zgromadzono niegdyś bojowe rydwany władcy i inne wyposażenie grobowe. W drugim z tych pomieszczeń wciąż znajduje się wiele materiału skalnego i mułu naniesionego podczas jednego z zalewów grobowca. Dalej w głąb wiodą dwa następne korytarze – pierwszy i drugi boski trakt Otwarcia, których nazwa odnosi się do ceremonii „Otwarcia Ust”, którą to ukazano w dekoracjach na ich ścianach. Korytarze te dochodzą do dużej, prostokątnej komnaty zwanej Salą Prawdy, gdzie prawdopodobnie następowało uznanie króla za Usprawiedliwionego głosem po sądzie Ozyrysa. W tym miejscu oś grobowca zmienia kierunek o około 90°. Krótki korytarz – brama prowadzi stąd do ogromnej sali zwanej Domem Złota – właściwej komory grobowej króla. Jej sklepienie wspiera osiem filarów, a podłoga centralnej części jest obniżona w stosunku do części przed i poza filarami. W jej centrum stał niegdyś kalcytowy sarkofag króla, z którego pozostały jedynie fragmenty. Drzwi w bocznych ścianach prowadzą do pomieszczeń – aneksów, stanowiących skarbce i magazyny wyposażenia grobowego i uszebti. Na przednich ścianach komory grobowej znajdują się przedstawienia dwu pierwszych portali Księgi Bram. Trzeci portal ukazano w pierwszym pomieszczeniu – aneksie po lewej stronie. W następnym pomieszczeniu – aneksie znajdującym się naprzeciwko ukazano Księgę Niebiańskiej Krowy. Na ścianach komory grobowej ukazano również winietę i pierwsze dwie godziny Amduat, a jej dwunastą, najważniejszą godzinę przedstawiono w drugim pomieszczeniu – aneksie po lewej stronie. W tylnej ścianie komory grobowej – Domu Złota, znajduje się dwoje drzwi. Pierwsze, po lewej stronie wiodą do pojedynczego pomieszczenia, w którym ukazano szóstą i siódmą godzinę Amduat. Wokół ścian tego pomieszczenia ciągną się masywne kamienne ławy, a jego sufit wspierają dwa filary. Drugie drzwi prowadzą do ciągu trzech komnat ułożonych w kształt litery „L”. W pierwszym z nich przedstawiono (przypuszczalnie trzecią godzinę Amduat) oraz piąty portal Księgi Bram. Z pierwszego pomieszczenia przejście prowadziło do dwóch następnych, wokół ścian których znajdują się również kamienne ławy. Sufity pierwszego i trzeciego pomieszczenia wspierają po dwa filary. Zespół czterech pomieszczeń – aneksów oraz czterech komnat z tyłu stanowił zasadniczą część skarbca – magazynu wyposażenia grobowego. Były to Skarbce oraz miejsca na Służących – Uszebti oraz Miejsca Przebywania (Pozostawania) Bogów, zawierające wszystkie magiczne wizerunki i przedmioty, mające zapewnić zmarłemu pomyślność w zaświatach.

    Mykologia, mikologia – dział biologii zajmujący się badaniem grzybów (Fungi), ich systematyką, budową (morfologią, anatomią, cytologią), fizjologią, a także znaczeniem dla człowieka.Koregencja – sytuacja, w której rolę monarchy (koregenta) o równorzędnej pozycji i władzy, sprawują dwie osoby z powodu np. choroby, dłuższej nieobecności lub małoletniości władcy. Inne sytuacje, na mocy których występuje koregencja to: porozumienie dwóch rywalizujących o tron władców, koronacja syna monarchy za życia ojca (vivente rege), czy też wyniesienie praw do korony z małżeństwa (iure uxoris). Koregencja nie występuje w przypadku, gdy mąż władczyni zostaje księciem małżonkiem.

    Mumia[ | edytuj kod]

    Mumia Ramzesa II
    Mumia Ramzesa II

    Już w początkach XXI dynastii, z obawy przed profanacją i obrabowaniem królewskiego ciała, prawdopodobnie Pinodżem I polecił potajemnie przenieść mumie Ramzesa II i innych faraonów w bezpieczne miejsce. Przy tej okazji mumia Ramzesa została poddana zabiegom konserwacyjnym. Ponownie owinięto ją bandażami i nasączono środkami zabezpieczającymi. Została złożona najpierw w grobowcu Setiego I, a później w wyniku dalszych obaw, w tajemnym grobowcu królowej Inhapi – znanym współcześnie jako Skrytka DB-320 w Deir el-Bahari.

    Tuszratta (przypuszczalnie z sanskr. tvis-ratha "on który posiada rydwan budzący lęk")- władca huryckiej Mitanni panujący u schyłku rządów faraona Amenhotepa III i w czasie rządów jego syna Echnatona - prawdopodobnie 1380 p.n.e. - 1350 p.n.e. Był on synem Szuttarny II, a jego siostra Giluhepa i córka Taduhepa były żonami faraona Amenhotepa III. Taduhepa została później żoną Echnatona, który przejął po ojcu królewski harem.Amenhotep III – faraon – władca starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa. Według różnych źródeł, panował około: 1388-1351 p.n.e., 1413-1377 p.n.e., 1405-1367 p.n.e. lub 1386-1349 p.n.e. Syn Totmesa IV i Mutemui.

    Skrytka DB-320 została odkryta w 1881 roku i wszystkie znajdujące się w niej królewskie mumie zostały przewiezione do Muzeum Egipskiego w Kairze. Tam w obecności Gastona Maspero oraz wicekróla Egiptu – Taufika, dokonano oględzin mumii Ramzesa. Odczytano hieratyczne inskrypcje, znajdujące się na wieku trumny i całunie, którym była okryta mumia. Oprócz imienia, znajdował się tam również krótki opis losów mumii. Inskrypcja głosiła: Rok siedemnasty, miesiąc trzeci drugiej pory, (Peret – przyp. autora) dzień szósty. Dzień przeniesienia Ozyrysa, Króla Usermaatre Setepenre, w celu pochowania go w grobie Ozyrysa, Króla Menmaatre, przez Wielkiego Kapłana Amona, Pinodżema. Identyfikacji dokonano na podstawie hieratycznej inskrypcji, zapisanej na całunie, przykrywającym mumię.

    Am-Duat (egip. - Imi-dwat) - To-co-jest-w-Podziemiu, To-co-jest-w-Ukrytej-Komnacieaświatach -..."Pisma ukrytej komnaty, siedziby dusz, bogów, cieni i ich akcji... Dla poznania dusz Duat, dla ich aktów, dla poznania aktów wychwalania Boskiej Światłości, dla poznania tajemnych mocy, dla poznania zawartości godzin i ich bogów. By wiedzieć to, co On im mówi, by znać bramy i drogi, jakimi podąża Wielki Bóg, by znać bieg godzin..." - w starożytnym Egipcie zespół Królewskich Ksiąg Grobowych podający zmarłemu rytualne sposoby dostania się w Zaświaty.Totmes III lub Tutmozis (gr. Tutmosis) – faraon, władca starożytnego Egiptu XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa.

    Po rozwinięciu bandaży uczonym ukazało się oblicze zmarłego króla. Zmumifikowane ciało zachowało się w doskonałym stanie. Rysy twarzy były wciąż wyraziste, widoczne były resztki zarostu, a głowę pokrywały kręcone, rudo-blond włosy (pierwsi faraonowie mogli wyglądać inaczej niż dzisiejsi mieszkańcy Egiptu – jasne włosy zachowały się na wielu mumiach, są też widoczne na różnych wizerunkach z tego okresu). Miał około 183–185 cm wzrostu.

    Staw biodrowy (łac. articulatio coxae) - staw kulisty tworzony przez głowę kości udowej oraz panewkę stawu biodrowego kości miednicznej. Przenosi ciężar ciała z tułowia na kończyny dolne oraz umożliwia ich ruchomość. Jeden z największych stawów organizmu człowieka.Plafon – sufit lub podniebienna część sklepienia ozdobiona sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym na zamocowanym odpowiednio przy suficie płótnie. Bywa otoczony dekoracyjnym obramieniem, które jest wykonane z materiału o innej fakturze i pokryte inną techniką niż właściwa kompozycja.

    Mumię umieszczono w szklanej gablocie i wystawiono na widok, zwiedzających muzeum turystów. Już w 1912 roku, doktor Elliot Smith, podczas prowadzenia badań mumii, zauważył pierwsze oznaki jej rozkładu.

    Stan mumii pogarszał się – ciało Ramzesa ulegało postępującemu rozkładowi. W latach 70. XX stulecia w wyniku rozmów głów państw: Egiptu i Francji, podjęto decyzję o konieczności natychmiastowego przewiezienia Ramzesa do Paryża. Zachowując najwyższe środki ostrożności, przetransportowano zmarłego króla do stolicy Francji. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Ramzes musiał mieć dokumenty, uprawniające do podróży zagranicznej. Wyposażono go więc w paszport z adnotacją „Zmarły Król”. 26 września 1976 roku, na międzynarodowym lotnisku Le Bourget pod Paryżem, Ramzesa powitała Francuska Gwardia Republikańska, oddając mu honory należne głowie państwa.

    Hatti (Ha-at-ti) – nazwa krainy historycznej z epoki brązu zamieszkanej przez lud Hatti (czasem zwany Protohetytami lub Hatytami) w okresie od trzeciego tysiąclecia p.n.e. do drugiego tysiąclecia p.n.e., później wyparci przez Hetytów. Stolicą w obu okresach było miasto Hattusa (Hattusas), którego ruiny znajdują się obecnie w północno-centralnej Turcji. Pierwszym władcą Hatti był Hatusili. W Hatti głównymi bogami byli Taru – Bóg Burzy oraz jego małżonka Tahattanuiti. Hatti jest zwana "krajem tysiąca bogów"; ten przydomek zyskała przez swoje podboje, bowiem Hetyci łączyli ze sobą podobne bóstwa oraz kultury. Po pewnym czasie bogów można było liczyć w tysiącach.Hieroglify (stgr. ἱερογλυφικά hieroglyphika, dosł. święte znaki) – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego. Nazwa wywodzi się (podobnie jak nazwa władcy – faraona) z greki i oznacza święte znaki. Ponieważ Hellenowie nie mogli ich zrozumieć, nie przypuszczali że służą do pisania.

    Ramzesa umieszczono w Muzeum Człowieka. W pokoju obok urządzono laboratorium. Mumią zajęło się szerokie grono specjalistów z różnych dziedzin: chemików, botaników, lekarzy i ekspertów, znawców tkanin i antropologów. W wyniku szczegółowych badań (w pobranych próbkach wykryto około stu gatunków grzybów) dopiero profesor Jean Mouchacca – mykolog ustalił przyczynę rozpadu mumii Ramzesa. Był nią grzyb Daedalea biennis Fries. Ustalono terapię, którą przeprowadzono w Europejskim Ośrodku Atomistyki w Saclay pod Paryżem. Mumię Ramzesa poddano napromieniowaniu promieniami gamma, emitowanymi przez kobalt 60. Po serii zabiegów ciało owinięto w oryginalny, egipski, płócienny całun i złożono w napromieniowanej trumnie, wykonanej z libańskiego cedru.

    Bitwa pod Kadesz – bitwa pomiędzy wojskami egipskimi a hetyckimi, która miała miejsce w piątym roku panowania faraona Ramzesa II.Kusz – starożytna kraina położona na południe od II katarakty Nilu (obecnie północny Sudan). Podbita w XVI-XIV wieku p.n.e. przez Egipt (czasy XVIII dynastii) uległa częściowo kulturze egipskiej. W I tysiącleciu p.n.e. samodzielne królestwo ze stolicą w Napacie, następnie (od III wieku p.n.e.) w Meroe. W Starym Testamencie określenie dla Nubii.

    Przy okazji terapii dokładnie przebadano Ramzesa. Wykonano badania radiologiczne, endoskopowe, bakteriologiczne i paleobotaniczne. Wyniki pozwoliły ustalić wiele szczegółów o zmarłym. Odkryto, że cierpiał na zapalenie okostnej i miał zmiany reumatyczne stawu biodrowego. Znaleziono również ślady rany zadanej w bitwie oraz wyleczone złamanie jednego z palców u nogi. Badania botaniczne wykazały obecność dużej ilości pyłków roślinnych, głównie rumianku oraz śladowe ilości pieprzu – głównie w nosie, gardle i jamie brzusznej oraz niewielką ilość nikotiany – rośliny podobnej do tytoniu. Po zakończeniu terapii Ramzes powrócił do Egiptu.

    Abydos (eg. Abdżu, arab. Arabat El-Madfurnah – Pogrzebany Arabat) – starożytne miasto w Górnym Egipcie, obecnie maleńka wioska na zachodnim brzegu Nilu. W starożytności w pobliżu znajdowało się miasto Tinis, z którego, zgodnie z przekazem, miał pochodzić Narmer.Byblos (arab. جبيل, Dżubajl, dialekt libański: Dżbejl; fen. Gebal; asyr. Gubla) – miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Kada Dżubajl. Liczy około 21 tys. mieszkańców (2006), głównie maronitów, istnieje też mniejszość szyicka. Miejsce to stale zamieszkane od czasów neolitycznych jest przez tysiąclecia ściśle związane z legendami i historią obszaru śródziemnomorskiego. Byblos jest też bezpośrednio związane z powstaniem i upowszechnieniem alfabetu fenickiego, prekursora naszego współczesnego alfabetu. Od III tysiąclecia p.n.e. było wielkim fenickim ośrodkiem handlowym, stąd prowadzony był handel cedrem i wapieniami ze Starożytnym Egiptem skąd sprowadzano w zamian m.in. papirus. Greckie słowo - byblos - oznaczało papirus i stąd nazwa nadana miastu prawdopodobnie przez greckich handlarzy, którzy ściągali do Byblos po ten surowiec. Z czasem znaczenie miasta zaczęło maleć na rzecz oddalonych o 30 km na południe Bejrutu i o 40 km na północ Tripoli.

    Obecnie po ponad 3200 latach od śmierci króla, jego mumia znajduje się w Muzeum Egipskim w Kairze. Hermetyczna gablota, w której znajdują się doczesne szczątki Ramzesa wypełniona jest obojętnym gazem, a specjalne urządzenia nieustannie monitorują temperaturę i wilgotność.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Grimal 2004 ↓, s. 260, 402.
    2. Edwards 1975 ↓, s. 1038.
    3. Gardiner ↓, s. 5.
    4. Jaczynowska, Musiał i Stępień 2008 ↓, s. 97.
    5. Kitchen 2002 ↓, s. 28.
    6. Kitchen 2002 ↓, s. 29.
    7. Kitchen 2002 ↓, s. 30–31.
    8. Kitchen 2002 ↓, s. 31–32.
    9. Kitchen 2002 ↓, s. 32–33.
    10. Kitchen 2002 ↓, s. 33.
    11. Kitchen 2002 ↓, s. 35–36.
    12. Kitchen 2002 ↓, s. 37.
    13. Kitchen 2002 ↓, s. 34.
    14. Kitchen 2002 ↓, s. 40–41.
    15. Kitchen 2002 ↓, s. 43.
    16. Kitchen 2002 ↓, s. 46–47.
    17. Kitchen 2002 ↓, s. 47–48.
    18. Kitchen 2002 ↓, s. 49.
    19. Kitchen 2002 ↓, s. 49–50.
    20. Kitchen 2002 ↓, s. 53.
    21. Kitchen 2002 ↓, s. 54.
    22. Kitchen 2002 ↓, s. 57.
    23. Kitchen 2002 ↓, s. 57–58.
    24. Kitchen 2002 ↓, s. 59.
    25. Kitchen 2002 ↓, s. 59–60.
    26. Edwards 1975 ↓, s. 225.
    27. Kitchen 2002 ↓, s. 61.
    28. Kitchen 2002 ↓, s. 61–62.
    29. Kitchen 2002 ↓, s. 139.
    30. Kitchen 2002 ↓, s. 180.
    31. Kitchen 2002 ↓, s. 179.
    32. Kitchen 2002 ↓, s. 62.
    33. Kitchen 2002 ↓, s. 65.
    34. Kitchen 2002 ↓, s. 66.
    35. Kitchen 2002 ↓, s. 67.
    36. Edwards 1975 ↓, s. 227.
    37. Kitchen 2002 ↓, s. 70.
    38. Kitchen 2002 ↓, s. 72.
    39. Kitchen 2002 ↓, s. 73.
    40. Kitchen 2002 ↓, s. 74.
    41. Kitchen 2002 ↓, s. 75–76.
    42. Kitchen 2002 ↓, s. 76–77.
    43. Kitchen 2002 ↓, s. 77.
    44. Kitchen 2002 ↓, s. 77–78.
    45. Kitchen 2002 ↓, s. 78.
    46. Kitchen 2002 ↓, s. 78–79.
    47. Kitchen 2002 ↓, s. 79–80.
    48. Kitchen 2002 ↓, s. 82.
    49. Kitchen 2002 ↓, s. 83.
    50. Kitchen 2002 ↓, s. 84.
    51. Kitchen 2002 ↓, s. 85.
    52. Kitchen 2002 ↓, s. 86.
    53. Kitchen 2002 ↓, s. 87.
    54. Kitchen 2002 ↓, s. 86–87.
    55. Kitchen 2002 ↓, s. 90.
    56. Kitchen 2002 ↓, s. 91.
    57. Kitchen 2002 ↓, s. 92.
    58. Kitchen 2002 ↓, s. 92–93.
    59. Kitchen 2002 ↓, s. 189.
    60. Kitchen 2002 ↓, s. 190.
    61. Kitchen 2002 ↓, s. 191.
    62. Kitchen 2002 ↓, s. 93–94.
    63. Kitchen 2002 ↓, s. 95.
    64. Kitchen 2002 ↓, s. 97.
    65. Kitchen 2002 ↓, s. 98.
    66. Kitchen 2002 ↓, s. 99.
    67. Kitchen 2002 ↓, s. 99–100.
    68. Kitchen 2002 ↓, s. 101.
    69. Kitchen 2002 ↓, s. 102–103.
    70. Kitchen 2002 ↓, s. 51–52, 109–110.
    71. Kitchen 2002 ↓, s. 110–111.
    72. Kitchen 2002 ↓, s. 112.
    73. Kitchen 2002 ↓, s. 110.
    74. Kitchen 2002 ↓, s. 112–113.
    75. Kitchen 2002 ↓, s. 113.
    76. Kitchen 2002 ↓, s. 122, 299.
    77. В. Солкин, Семья Рамсеса II, w: Рамсес II (ок. 1279–1212 гг. до н.э.).
    78. Kitchen 2002 ↓, s. 218.
    79. Kitchen 2002 ↓, s. 219.
    80. Kitchen 2002 ↓, s. 225–227.
    81. Kitchen 2002 ↓, s. 224–225.
    82. Kitchen 2002 ↓, s. 225.
    83. Kitchen 2002 ↓, s. 226.
    84. Carter i Mace 2001 ↓, s. 99.
    85. C. Jacq, Sekrety Egiptu faraonów, s. 235.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Howard Carter, A.C. Mace, Odkrycie grobowca Tutanchamona, Warszawa 2001, ISBN 83-241-1363-0.
  • Gardiner Alan, Sir, The Kadesh Inscriptions of Ramesses II, Oxford Printed For The Griffith Institute At The University Press By Vivian Ridler, 1960.
  • Nicolas Grimal, Dzieje Starożytnego Egiptu, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2004, ISBN 83-06-02917-8.
  • M. Jaczynowska, D. Musiał, M. Stępień, Historia starożytna, Warszawa 2008, ISBN 978-83-7436-147-7.
  • Kenneth Anderson Kitchen, Ramzes Wielki i jego czasy, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2002, ISBN 83-06-02886-4.
  • I E S Edwards i inni red., The Cambridge ancient history. Vol. 2 P. 2, History of the Middle East and the Aegean region c.1380-1000 B.C., Cambridge: Cambridge University Press, 1975, ISBN 0-521-08691-4.
  • В. Солкин, Семья Рамсеса II, w: Рамсес II (ок. 1279–1212 гг. до н.э.). Санкт-Петербург 2000.
  • Amfilada (fr. enfilade) – szereg pomieszczeń (pokoi, sal) połączonych ze sobą drzwiami umieszczonymi w jednej linii.Horemheb, także Haremhab, początkowo Paatonemheb (1319-1292 p.n.e.) – ostatni faraon XVIII dynastii, nie spokrewniony jednak ze swoimi poprzednikami ani następcami, mąż Amenii, a po jej śmierci Mutnedżmet, córki Aj i królowej Tiy II.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Narmer (gr. Menes, Menas /u Diodora/, Mena, Meni, Min /u Herodota/, egip. Hr nar-mr) Józef Flawiusz nadał mu imię Minajas. Uważany za twórcę i założyciela państwa "Obydwu Krajów", czyli Górnego i Dolnego Egiptu oraz I dynastii, choć najnowsze badania stawiają go raczej jako ostatniego władcę dynastii "0".
    Aleppo (arab. حلب Halab, tur. Haleb) – miasto w północno-zachodniej Syrii, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego, na krańcach Pustyni Syryjskiej, w okolicy półpustynnej, o ostrym klimacie. Siedziba władz prowincji Halab. Największe miasto Syrii - 1,4 mln mieszkańców (1990), 1,7 mln mieszkańców (1999), 2,0 mln mieszkańców (dane szacunkowe z 2003). Jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast Bliskiego Wschodu - od co najmniej 1800 p.n.e. Zamieszkane głównie przez Arabów, dość liczni są Turcy i Ormianie, oprócz nich mieszkają w Aleppo Grecy, Kurdowie i Żydzi. Ośrodek przemysłu włókienniczego i spożywczego, ośrodek tkactwa dywanów. Jedno z większych centrów handlowych Bliskiego Wschodu. Węzeł komunikacyjny - skrzyżowanie szlaków kolejowych i drogowych, międzynarodowy port lotniczy, przez miasto przebiega rurociąg z Homsu do Latakii. Ośrodek nauki i kultury - uniwersytet, muzułmańska szkoła teologiczna, szkoła muzyczna.
    Mumia – zmumifikowane (zabalsamowane) ciało człowieka lub zwierzęcia, zabezpieczone przed rozkładem odpowiednimi zabiegami i substancjami, a także ciało, które w dużym stopniu oparło rozkładowi dzięki specyfice miejsca spoczynku.
    Muzeum Archologiczne (tr İstanbul Arkeoloji Müzeleri) – muzeum znajdujące się w Stambule w dzielnicy Eminönü, w pobliżu Parku Gülhane i pałacu Topkapı.
    Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.
    Deir el-Bahari, Dajr al-Bahri (arab. دير البحري, nazwa w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Klasztor Północny”) – obecnie jest to stanowisko archeologiczne w Górnym Egipcie leżące na zachodnim brzegu Nilu naprzeciw Karnaku w wielkim zakolu skalnym utworzonym przez urwisko płaskowyżu Pustyni Libijskiej. Na południe wznosi się najświętsza z tebańskich gór - Góra Północna. Jest to szczególnie gorące i suche miejsce.
    Dendera (gr. Tentyra; obie nazwy powstały ze staroegipskiego Enettentore) — miasto w Górnym Egipcie, na prawym brzegu Nilu; w starożytności ośrodek kultu bogini Hathor.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.082 sek.