• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ramzes II



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Choroby reumatyczne (potocznie reumatyzm) – grupa chorób charakteryzujących się przewlekłymi zmianami zapalnymi w obrębie tkanki łącznej, spowodowanymi najczęściej reakcją autoimmunologiczną. Grupa chorób reumatycznych objawia się często zmianami chorobowymi w stawach i kościach, dając objawy bólowe i w skrajnych przypadkach ograniczenie ruchomości stawów, aż do całkowitego ich usztywnienia. Słowem „reumatyzm” lub też „gościec” najczęściej określa się w mowie potocznej reumatoidalne zapalenie stawów.Nefertari (1292-1255 p.n.e.) - żona faraona Ramzesa II z XIX dynastii, posiadająca wielką niezależność i władzę. Była pierwszą, najwyższą żoną Ramzesa II z jego czterech "Wielkich Małżonek Królewskich", na co niewątpliwym dowodem jest jej wspaniały grobowiec (QV66) w Dolinie Królowych oraz świątynia na jej cześć w Abu Simbel.
    Książę Ramzes[ | edytuj kod]

    Pochodzenie[ | edytuj kod]

    Przodkowie Ramzesa pochodzili z Awaris. Pradziad przyszłego faraona w czasach panowania Echnatona służył w armii na wysokim stanowisku. Paramesse, ojciec Setiego I i dziad Ramzesa II, w wieku około dwudziestu lat wzorem ojca zaciągnął się do wojska i służył pod wodzą Heremheba. Gdy jego przełożony objął panowanie w Egipcie, Paramesse awansował kolejno na dowódcę oddziałów, nadzorcę koni, królewskiego woźnicę i królewskiego posła. Po otrzymaniu awansu na generała dowodził obroną przygranicznej twierdzy przypuszczalnie w Sile i piastował jednocześnie urząd inspektora ujść Nilu. Kolejnymi etapami awansu było mianowanie go Wezyrem Południa z rezydencją w Tebach (de facto został drugą po faraonie osobą w państwie) i Pierwszym Kapłanem Egiptu. Przed śmiercią bezdzietny Horemheb ogłosił Paramesse zastępcą Jego Wysokości na Południu i Północy oraz dziedzicznym księciem w całym kraju. Paramesse panował przez około półtora roku jako Ramzes I, a ponieważ nie był spokrewniony lub spowinowacony z rządzącą Egiptem XVIII dynastią, jego wstąpienie na tron zapoczątkowało XIX dynastię faraonów egipskich. Po śmierci Ramzesa I na tron wstąpił jego syn Seti I.

    Anchesenamon (pierwotnie Anchesenpaaton, również Anchesenaton - egip. - Żyjąca dla AmonaAtona; ur. ok. 1346 p.n.e., zm. wkrótce po 1323 p.n.e.) - przyrodnia siostra i zarazem żona faraona Tutanchamona. Była trzecią z sześciu córek Echnatona i królowej Nefertiti.Tytoń (Nicotiana L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny psiankowatych. Nazwa rodzaju pochodzi z tur. "tütün", w staropolszczyźnie i gwarowo "tytuń". Gatunkiem typowym jest Nicotiana tabacum L.. Do tego rodzaju należy 67 gatunków pochodzących z obydwu Ameryk oraz z Australii. Obecnie uprawiane są też w wielu innych rejonach świata. Rośliny jednoroczne, dwuletnie, byliny lub krzewy.

    Dzieciństwo[ | edytuj kod]

    Ramzes urodził się z małżeństwa Setiego I z Tują – córką Raja i Rui. Miał starszego brata, Nebenchasetnebet, który zmarł w dzieciństwie, oraz młodszą siostrę – Chentmire.

    Po wstąpieniu na tron Seti I nadał około dziewięcioletniemu Ramzesowi tytuły najstarszego syna królewskiego, głównodowodzącego wojsk, a następnie najstarszego syna królewskiego i kandydata na tron Geba, tym samym uczynił go swoim następcą. W wieku około piętnastu lat Ramzes po raz pierwszy towarzyszył ojcu w kampanii wojennej do Libii. W następnych latach książę co roku brał udział w wyprawach do Syrii, mających na celu przywrócenie panowania nad Amurru i Kadesz. Cel udało się osiągnąć, jednak wkrótce po tym hetycki władca Muwatalli II odbił je z rąk egipskich. Konflikt o sporne terytoria rozwiązano drogą pokojową: w zamian za uznanie przez Setiego I hetyckiego panowania nad Amurru i Kadesz Muwatalli II uznał prawa Egiptu do portów południowej Fenicji.

    Otoczenie Ramzesa II - egipski faraon, Ramzes II miał prawdopodobnie 15 żon oraz, trudną dziś do ustalenia liczbę konkubin, które urodziły mu łącznie około 150 dzieci - 100 synów i 50 córek. Lista członków rodziny faraona: imion żon oraz, zawierająca jedynie imiona pierwszej pięćdziesiątki synów i pierwszej dwudziestki szóstki córek, a także jego współpracowników (wezyrów, dowódców wojskowych, wicekrólów, nadzorców skarbu) została umieszczona poniżej.Horus – egipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej. Panujący faraon utożsamiał się z nim i przyjmował jego imię. Czczony pod postacią sokoła lub człowieka z głową sokoła zwieńczoną tarczą słoneczną oraz jako dziecko z palcem w ustach. Był synem Ozyrysa i Izydy lub Geba i Nut. Po śmierci Ozyrysa walczył (jako prawowity następca tronu) z Setem (bratem Ozyrysa) o tron faraona. Po kilku konkurencjach Rada Dwunastu Bogów przyznała władzę Horusowi.

    Koregencja[ | edytuj kod]

    W wieku około szesnastu lat (siódmy rok panowania Setiego I) Ramzes został wyznaczony przez ojca na koregenta i przyjął tytulaturę królewską User Maat Re Ramessisu Meri Amon – Re Jest Silny Prawdą i Ukochany przez Amona. Rok później władcy Egiptu zmierzyli się z zagrożeniem secesji kraju Kusz na czele z miastem Irem. Dzięki ekspedycji karnej zorganizowanej na polecenie Setiego I przez wicekróla Nubii Amenemope rewoltę poskromiono, a wydarzenie upamiętniono wystawieniem dwóch stel w Kusz.

    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.Gaston Camille Charles Maspero (ur. 23 czerwca 1846 w Paryżu, zm. 30 czerwca 1916 tamże) – francuski egiptolog, archeolog, od 1869 wykładowca École pratique des hautes études, od 1873 profesor Collège de France.

    W dziewiątym roku panowania Seti I osobiście nadzorował wydobycie złota na pustyni Edfu i stworzeniu infrastruktury w postaci dróg i studni na potrzeby pracujących tam górników, podczas gdy Ramzes zajęty był poszukiwaniem w okolicach Asuanu odpowiedniego kamieniołomu do pozyskiwania granitu, niezbędnego do wykuwania ogromnych posągów. Kolejne sześć lat upłynęło bez konfliktów z sąsiadami. Seti I rządził państwem ze swych rezydencji w Memfis, Awaris i Tebach. Prawdopodobnie w tych latach mianował Pasera Wezyrem Południa, zaś jego ojca Nebneczeru – arcykapłanem Amona w Tebach. Ramzes inspektorował prace budowlane. W Tebach ozdabiano świątynię Amona w Karnaku. W zachodniej części miasta finalizowano dekorowanie świątyni grobowej Setiego I i kaplicy Ramzesa I, w której w wypukłym reliefie przedstawiono koronację Ramzesa II. W Abydos kończono wznoszenie wielkiej świątyni i rozpoczęto budowę świątyni Ramzesa.

    Mykologia, mikologia – dział biologii zajmujący się badaniem grzybów (Fungi), ich systematyką, budową (morfologią, anatomią, cytologią), fizjologią, a także znaczeniem dla człowieka.Koregencja – sytuacja, w której rolę monarchy (koregenta) o równorzędnej pozycji i władzy, sprawują dwie osoby z powodu np. choroby, dłuższej nieobecności lub małoletniości władcy. Inne sytuacje, na mocy których występuje koregencja to: porozumienie dwóch rywalizujących o tron władców, koronacja syna monarchy za życia ojca (vivente rege), czy też wyniesienie praw do korony z małżeństwa (iure uxoris). Koregencja nie występuje w przypadku, gdy mąż władczyni zostaje księciem małżonkiem.

    Przypuszczalnie w trzynastym roku panowania Setiego I około dwudziestodwuletni Ramzes wraz z małoletnimi synami Amonherunemefem i Chameuasetem wziął udział w stłumieniu rewolty w południowej Nubii. Krótko potem na północy pojawiło się zagrożenie ze strony śródziemnomorskich piratów, którzy zapuszczali się na południe wzdłuż jednej z odnóg Delty Nilu. Podczas jednej z wypraw połączone siły oddziałów lądowych i morskich zablokowały piratom powrót w otwarte morze. Wzięci do niewoli najeźdźcy zostali wcieleni do armii.

    Tuszratta (przypuszczalnie z sanskr. tvis-ratha "on który posiada rydwan budzący lęk")- władca huryckiej Mitanni panujący u schyłku rządów faraona Amenhotepa III i w czasie rządów jego syna Echnatona - prawdopodobnie 1380 p.n.e. - 1350 p.n.e. Był on synem Szuttarny II, a jego siostra Giluhepa i córka Taduhepa były żonami faraona Amenhotepa III. Taduhepa została później żoną Echnatona, który przejął po ojcu królewski harem.Amenhotep III – faraon – władca starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa. Według różnych źródeł, panował około: 1388-1351 p.n.e., 1413-1377 p.n.e., 1405-1367 p.n.e. lub 1386-1349 p.n.e. Syn Totmesa IV i Mutemui.

    Seti I zmarł w szesnastym roku panowania. W wieku około dwudziestu pięciu lat Ramzes wstąpił na tron dwudziestego siódmego dnia trzeciego miesiąca lata, tj. w pierwszej połowie czerwca 1279 roku p.n.e.

    Pierwsze lata panowania[ | edytuj kod]

    I rok panowania[ | edytuj kod]

    Swoje rządy Ramzes II rozpoczął od pogrzebu ojca. W trakcie przygotowań do pochówku władca postanowił, że założy nową stolicę o nazwie Pi-Ramesse-Aa-nachtu, tj. Domena Ramzesa, Wielkiego Zwycięstwami. W połowie sierpnia 1279 roku p.n.e., gdy mumię Setiego I złożono w grobie, przebywający na pogrzebie Ramzes, korzystając z okazji, pozostał na kilka tygodni w Dolinie Królów w celu obejrzenia postępu prac nad swoim grobowcem, po czym udał się do Teb, by odprawić Święto Opet. Przy tej okazji faraon dokonał kilku nominacji i potwierdził niektóre nadania swego ojca. Spośród urzędników Setiego I na poprzednich stanowiskach pozostali wezyr Paser i wicekról Nubii Juni. Nebunenef, dotychczasowy kapłan w Tinis i Denderze, został arcykapłanem Amona w Karnaku. Kandydatura młodszego kapłana Bakenchonsu została zaakceptowana na członka kolegium Boskich Ojców Amona. Przyjaciel Ramzesa z dzieciństwa Ameneminet dostał urząd Królewskiego Woźnicy i Nadzorcy Koni.

    Am-Duat (egip. - Imi-dwat) - To-co-jest-w-Podziemiu, To-co-jest-w-Ukrytej-Komnacieaświatach -..."Pisma ukrytej komnaty, siedziby dusz, bogów, cieni i ich akcji... Dla poznania dusz Duat, dla ich aktów, dla poznania aktów wychwalania Boskiej Światłości, dla poznania tajemnych mocy, dla poznania zawartości godzin i ich bogów. By wiedzieć to, co On im mówi, by znać bramy i drogi, jakimi podąża Wielki Bóg, by znać bieg godzin..." - w starożytnym Egipcie zespół Królewskich Ksiąg Grobowych podający zmarłemu rytualne sposoby dostania się w Zaświaty.Totmes III lub Tutmozis (gr. Tutmosis) – faraon, władca starożytnego Egiptu XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa.

    Wydano rozkaz przyspieszenia prac przy budowie wielkiego hypostylu w Karnaku i rychłego ukończenia prac przy świątyni grobowej Setiego I w Tebach Zachodnich. Zainaugurowano prace budowlane przy wznoszeniu Ramesseum – świątyni grobowej Ramzesa oraz rozpoczęto realizację budowy nowego dziedzińca i wielkiego pylonu w świątyni w Luksorze, zgodnie z wcześniejszymi planami. Ramzes przebywał w Tebach do około połowy III miesiąca Achet, po czym cały królewski orszak odpłynął do Abydos, gdzie władca wydał rozkaz ukończenia budowy wielkiej świątyni Setiego I oraz osobiście intronizował wcześniej mianowanego Nebunenefa, przekazując mu oznaki jego władzy. Odbyło się to w obecności dworu i królowej Nefertari.

    Staw biodrowy (łac. articulatio coxae) - staw kulisty tworzony przez głowę kości udowej oraz panewkę stawu biodrowego kości miednicznej. Przenosi ciężar ciała z tułowia na kończyny dolne oraz umożliwia ich ruchomość. Jeden z największych stawów organizmu człowieka.Plafon – sufit lub podniebienna część sklepienia ozdobiona sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym na zamocowanym odpowiednio przy suficie płótnie. Bywa otoczony dekoracyjnym obramieniem, które jest wykonane z materiału o innej fakturze i pokryte inną techniką niż właściwa kompozycja.

    II rok panowania[ | edytuj kod]

    Nastąpiła zmiana tytulatury królewskiej. Do swego imienia tronowego – User-Maat-Re, król dodał epitet – Setepen-Re – egip. Wybrany-przez-Re. Było to zapoczątkowaniem szczególnego związku króla z Re – bogiem słońcem z Heliopolis. W związku z pracami budowlanymi prowadzonymi z wielkim rozmachem w całym państwie, trwała intensywna eksploatacja kamieniołomów w Asuanie. Mówi o tym stela z Asuanu, upamiętniająca również kampanię w Nubii oraz walki w Delcie z piratami z czasów współrządzenia.

    Hatti (Ha-at-ti) – nazwa krainy historycznej z epoki brązu zamieszkanej przez lud Hatti (czasem zwany Protohetytami lub Hatytami) w okresie od trzeciego tysiąclecia p.n.e. do drugiego tysiąclecia p.n.e., później wyparci przez Hetytów. Stolicą w obu okresach było miasto Hattusa (Hattusas), którego ruiny znajdują się obecnie w północno-centralnej Turcji. Pierwszym władcą Hatti był Hatusili. W Hatti głównymi bogami byli Taru – Bóg Burzy oraz jego małżonka Tahattanuiti. Hatti jest zwana "krajem tysiąca bogów"; ten przydomek zyskała przez swoje podboje, bowiem Hetyci łączyli ze sobą podobne bóstwa oraz kultury. Po pewnym czasie bogów można było liczyć w tysiącach.Hieroglify (stgr. ἱερογλυφικά hieroglyphika, dosł. święte znaki) – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego. Nazwa wywodzi się (podobnie jak nazwa władcy – faraona) z greki i oznacza święte znaki. Ponieważ Hellenowie nie mogli ich zrozumieć, nie przypuszczali że służą do pisania.

    Nadania królewskie:

  • Neb-jot – mianowany nadzorcą skarbu
  • Meri – nadal pozostawał arcykapłanem w Abydos
  • Hui – mianowany arcykapłanem w Memfis
  • Bak – mianowany arcykapłanem w Heliopolis
  • III rok panowania[ | edytuj kod]

    Nadal główną dziedziną, na której skupiało się zainteresowanie władcy były wielkie projekty budowlane, będące w trakcie realizacji. W Luksorze ukończono wielki dziedziniec, wielki pylon i ustawiono obeliski przed Wielką Świątynią. Trwały prace dekoracyjne w jej wnętrzu.

    Bitwa pod Kadesz – bitwa pomiędzy wojskami egipskimi a hetyckimi, która miała miejsce w piątym roku panowania faraona Ramzesa II.Kusz – starożytna kraina położona na południe od II katarakty Nilu (obecnie północny Sudan). Podbita w XVI-XIV wieku p.n.e. przez Egipt (czasy XVIII dynastii) uległa częściowo kulturze egipskiej. W I tysiącleciu p.n.e. samodzielne królestwo ze stolicą w Napacie, następnie (od III wieku p.n.e.) w Meroe. W Starym Testamencie określenie dla Nubii.

    Wojna[ | edytuj kod]

    Syria w czasach wojen Ramzesa II
    Ramzes II pod Kadesz
    Pierścień Ramzesa II z jego ulubionymi wierzchowcami; muzeum w Luwrze

    IV rok panowania – I kampania syryjska[ | edytuj kod]

    Po ponad trzech latach samodzielnych rządów, ugruntowawszy swą władzę, realizujący wielkie przedsięwzięcia budowlane, otoczony przez zdolnych doradców, Ramzes zdecydował, że nadszedł czas by powrócić do sprawy syryjskiej, oczekującej od czasów (pierwszej) bitwy pod Kadesz, stoczonej przez jego ojca – Setiego I w około 1288 roku p.n.e.

    Abydos (eg. Abdżu, arab. Arabat El-Madfurnah – Pogrzebany Arabat) – starożytne miasto w Górnym Egipcie, obecnie maleńka wioska na zachodnim brzegu Nilu. W starożytności w pobliżu znajdowało się miasto Tinis, z którego, zgodnie z przekazem, miał pochodzić Narmer.Byblos (arab. جبيل, Dżubajl, dialekt libański: Dżbejl; fen. Gebal; asyr. Gubla) – miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Kada Dżubajl. Liczy około 21 tys. mieszkańców (2006), głównie maronitów, istnieje też mniejszość szyicka. Miejsce to stale zamieszkane od czasów neolitycznych jest przez tysiąclecia ściśle związane z legendami i historią obszaru śródziemnomorskiego. Byblos jest też bezpośrednio związane z powstaniem i upowszechnieniem alfabetu fenickiego, prekursora naszego współczesnego alfabetu. Od III tysiąclecia p.n.e. było wielkim fenickim ośrodkiem handlowym, stąd prowadzony był handel cedrem i wapieniami ze Starożytnym Egiptem skąd sprowadzano w zamian m.in. papirus. Greckie słowo - byblos - oznaczało papirus i stąd nazwa nadana miastu prawdopodobnie przez greckich handlarzy, którzy ściągali do Byblos po ten surowiec. Z czasem znaczenie miasta zaczęło maleć na rzecz oddalonych o 30 km na południe Bejrutu i o 40 km na północ Tripoli.

    Prawdopodobnie latem czwartego roku panowania Ramzes wyruszył do Syrii. Przemierzywszy Kanaan, który pokornie poddał się jego władzy, dotarł do wybrzeży południowej Fenicji i dalej skierował się do Tyru i Byblos. Posuwając się dalej wzdłuż wybrzeży opanowano większa część Fenicji. Z tak stworzonego zaplecza planowano wejść w głąb lądu i poprzez górzyste tereny skierować się w stronę Amurru. Nie znamy szczegółów podjętej akcji, której wynikiem było całkowite opanowanie ziem Amurru. Prawdopodobnie rozstrzygnięcie nastąpiło w wyniku szybkiego, zmasowanego ataku wojsk egipskich na nieprzygotowane i wręcz zaskoczone wojska Amurru, którego król Benteszina, zmuszony był przyjąć zwierzchnictwo egipskie. Zapewne nie zdążył o całej sytuacji powiadomić swego dotychczasowego zwierzchnika, władcy hetyckiego, powiadamiając go dopiero po swojej klęsce o poddaniu się władzy Ramzesa. Po zwycięskiej kampanii siły egipskie zawróciły i poprzez Fenicję skierowały się do Egiptu. Wydarzenia te dokumentują liczne inskrypcje Ramzesa, m.in. tekst na steli Roku Czwartego z Byblos, tekst na steli wystawionej w Tyrze czy też inskrypcja w Nahr-el-Kalb (okolice Bejrutu). Powrót do Pi-Ramzes był prawdziwym triumfem.

    Amfilada (fr. enfilade) – szereg pomieszczeń (pokoi, sal) połączonych ze sobą drzwiami umieszczonymi w jednej linii.Horemheb, także Haremhab, początkowo Paatonemheb (1319-1292 p.n.e.) – ostatni faraon XVIII dynastii, nie spokrewniony jednak ze swoimi poprzednikami ani następcami, mąż Amenii, a po jej śmierci Mutnedżmet, córki Aj i królowej Tiy II.

    V rok panowania – II kampania syryjska[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Bitwa pod Kadesz.

    Najprawdopodobniej już w czasie powrotu do Pi-Ramzes Ramzes podjął decyzję o kolejnej wyprawie wojennej do Syrii, tym razem przeciw imperium hetyckiemu. Celem kampanii miało być zdobycie Kadesz – głównego hetyckiego bastionu obrony na południu. Przygotowania rozpoczęto wczesną wiosną 1274 roku p.n.e., gromadząc uzbrojenie i poświęcając wiele czasu i energii na szkolenie armii i doskonalenie założeń taktycznych. Plan zakładał przeprowadzenie dowodzonych bezpośrednio przez Ramzesa głównych sił szlakiem poprzez Kanaan pod Kadesz. Siły pomocnicze miały podążyć wzdłuż wybrzeża fenickiego, a następnie skierować się na wschód i po przekroczeniu doliny Eleuteru połączyć się z siłami głównymi.

    Narmer (gr. Menes, Menas /u Diodora/, Mena, Meni, Min /u Herodota/, egip. Hr nar-mr) Józef Flawiusz nadał mu imię Minajas. Uważany za twórcę i założyciela państwa "Obydwu Krajów", czyli Górnego i Dolnego Egiptu oraz I dynastii, choć najnowsze badania stawiają go raczej jako ostatniego władcę dynastii "0".Aleppo (arab. حلب Halab, tur. Haleb) – miasto w północno-zachodniej Syrii, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego, na krańcach Pustyni Syryjskiej, w okolicy półpustynnej, o ostrym klimacie. Siedziba władz prowincji Halab. Największe miasto Syrii - 1,4 mln mieszkańców (1990), 1,7 mln mieszkańców (1999), 2,0 mln mieszkańców (dane szacunkowe z 2003). Jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast Bliskiego Wschodu - od co najmniej 1800 p.n.e. Zamieszkane głównie przez Arabów, dość liczni są Turcy i Ormianie, oprócz nich mieszkają w Aleppo Grecy, Kurdowie i Żydzi. Ośrodek przemysłu włókienniczego i spożywczego, ośrodek tkactwa dywanów. Jedno z większych centrów handlowych Bliskiego Wschodu. Węzeł komunikacyjny - skrzyżowanie szlaków kolejowych i drogowych, międzynarodowy port lotniczy, przez miasto przebiega rurociąg z Homsu do Latakii. Ośrodek nauki i kultury - uniwersytet, muzułmańska szkoła teologiczna, szkoła muzyczna.

    Zgodnie z tymi założeniami wymarsz z Egiptu rozpoczęto około II miesiąca Szemu, dnia IX, mijając graniczną twierdzę Sile. Armię tworzyły cztery dywizje noszące imiona bogów: Amona, Re, Ptaha i Seta. Faraonowi towarzyszyli członkowie rodziny (m.in. jego synowie: piąty – Montuherchopszef, szósty – Nebecharu, ósmy – Setemuja, jedenasty – Merire I i dwunasty Horheruenemef) oraz jeden z wezyrów (prawdopodobnie Paser) oraz liczna służba i straż przyboczna. W szybkim marszu, nie napotykając oporu, wojska pokonywały dziennie duże dystanse, maszerując poprzez Kanaan i Galileę, poprzez górzyste tereny Libanu i przełęcze wiodące do rozległej doliny, współcześnie zwanej Bekaa.

    Mumia – zmumifikowane (zabalsamowane) ciało człowieka lub zwierzęcia, zabezpieczone przed rozkładem odpowiednimi zabiegami i substancjami, a także ciało, które w dużym stopniu oparło rozkładowi dzięki specyfice miejsca spoczynku.Muzeum Archologiczne (tr İstanbul Arkeoloji Müzeleri) – muzeum znajdujące się w Stambule w dzielnicy Eminönü, w pobliżu Parku Gülhane i pałacu Topkapı.

    Marsz Ramzesa II na północ odbywał się w pośpiechu. Faraonowi towarzyszyła straż przyboczna, której pod względem prędkości dorównywała dywizja Amona. Pozostałe trzy nadciągały wolniej. Nad Orontesem na wysokości Szabtuny do Ramzesa przybyli dwaj Szosowie, twierdząc, że miejscowe plemiona są niezadowolone z rządów Hetytów i wesprą wojska egipskie. Na potwierdzenie dobrych zamiarów zeznali, że armia hetycka znajdowała się w Aleppo. Nie sprawdziwszy tej informacji (okazało się, że Szosowie byli hetyckimi szpiegami), Ramzes II z dywizją Amona i strażą przyboczną ruszył przodem, rozbijając obóz na północny zachód od Kadesz. Tam złapanych zostało dwóch Hetytów, którzy na torturach przyznali, że armia hetycka znajdowała się tak naprawdę w pobliżu Kadesz. Ramzes II niezwłocznie wysłał gońców do dywizji Re, następnej w porządku marszowym, by ta jak najszybciej do niego dołączyła. Nim jednak gońcy zdołali dotrzeć do dywizji Re, ta – wciąż w kolumnie marszowej – zaatakowana została z flanki przez hetyckie ciężkie rydwany i rozbita. Ścigani przez Hetytów uciekinierzy zalali obóz dywizji Amona, której żołnierzy również ogarnęła panika i zaczęli uciekać. Faraon z jednostkami przybocznymi znalazł się w trudnym położeniu, będąc odciętym od reszty swych wojsk i otoczonym przez wrogów. Wówczas jednak od zachodu nadeszły posiłki w postaci sił pomocniczych Nearinu, atakując od tyłu hetyckie rydwany i ratując Ramzesa II. Muwatalli II wysłał do ataku więcej rydwanów. Wojska egipskie cofnęły się do obwarowań obozowych i po przeformowaniu szyków przystąpili do kontrataku, zmuszając Hetytów do cofnięcia się za Orontes. Następnego dnia Ramzes zaatakował pierwszy. Obie armie były już przerzedzone. Hetyci poprzedniego dnia stracili część rydwanów i nie byli w stanie kontratakować, zaś Egipcjanie nie potrafili przebić się przez zwarte szyki ocalałych rydwanów wroga. Bitwa pozostała nierozstrzygnięta. Muwatalis zaproponował pokój i zachowanie dotychczasowego stanu rzeczy na spornym terytorium.

    Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.Deir el-Bahari, Dajr al-Bahri (arab. دير البحري, nazwa w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Klasztor Północny”) – obecnie jest to stanowisko archeologiczne w Górnym Egipcie leżące na zachodnim brzegu Nilu naprzeciw Karnaku w wielkim zakolu skalnym utworzonym przez urwisko płaskowyżu Pustyni Libijskiej. Na południe wznosi się najświętsza z tebańskich gór - Góra Północna. Jest to szczególnie gorące i suche miejsce.

    Wojska egipskie po kilkutygodniowym marszu osiągnęły granice Egiptu, mijając graniczną Sile. Na przełomie czerwca i lipca 1274 roku. p.n.e. stanęły w Pi-Ramzes. Ze strategicznego punktu widzenia bitwa zakończyła się porażką Ramzesa II, ale w samym Egipcie przedstawiono ją jako wielkie zwycięstwo. Król postanowił uwiecznić swoje niezwykłe bohaterstwo, dzięki któremu zdołał zamienić klęskę we względne zwycięstwo. Rozkazał stworzenie majestatycznych, rozległych scen i inskrypcji upamiętniających zdarzenia pod Kadesz. Prace te wykonano w nowej świątyni Ramzesa w Abydos, trzykrotnie w Karnaku: na północno-zachodnim narożniku dziedzińca ze Skrytką, na zachodniej fasadzie muru zachodniego dziedzińca IX pylonu oraz wzdłuż całej południowej ściany Wielkiego Hypostylu, trzykrotnie w świątyni w Luksorze: na północnym masywie pylonu oraz na murach przedniego dziedzińca, na obu pylonach w Ramesseum oraz w późniejszym okresie w Abu Simbel na północnej ścianie wielkiej sali. Doświadczenia spod Kadesz spowodowały dokonanie gruntownych zmian w strukturze armii. Nastąpiły degradacje i awanse.

    Dendera (gr. Tentyra; obie nazwy powstały ze staroegipskiego Enettentore) — miasto w Górnym Egipcie, na prawym brzegu Nilu; w starożytności ośrodek kultu bogini Hathor.Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

    Oprócz spraw związanych z kwestią syryjską, uwaga Ramzesa skupiała się również na sprawach wewnętrznych państwa. Prawdopodobnie w tych latach podjął decyzję o lokalizacji budowy dwóch wielkich świątyń w Abu Simbel. Odpowiedzialnymi za realizację tych przedsięwzięć uczynił wicekróla Nubii, Juniego, zastąpionego później przez Hekanachta oraz swego towarzysza z lat koregencji, swego Wielkiego Podczaszego – Asza-hebsed. Otrzymał on szerokie uprawnienia do uregulowania spraw w Nubii, w tym budowy nowych świątyń.

    Traktat pokojowy – umowa międzynarodowa między dwoma lub więcej wrogimi stronami, zazwyczaj państwami lub rządami, formalnie kończąca wojnę lub konflikt zbrojny między tymi stronami. Różni się od rozejmu, który jest umową zaprzestania działań wojennych, lub kapitulacji, gdzie armia zgadza się na oddanie broni, lub zawieszenia broni gdzie strony zgadzają się na czasowe lub permanentne zaprzestanie walk.Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

    VI – VII rok panowania – kampania libijska[ | edytuj kod]

    Czas ten poświęcono głównie na reorganizację i odnowienie armii, znacznie osłabionej w Syrii. Nowa, odbudowana armia wymagała jednak obycia z wojennym rzemiosłem. Zorganizowano niewielką kampanię w Libii dla wyćwiczenia armii i zapobieżenia ewentualnym niepokojom w tym regionie podczas nieobecności w Egipcie zajętego w Syrii wojska.

    XIX dynastia - dynastia władców starożytnego Egiptu, panujących w Górnym i Dolnym Egipcie w latach 1292-1186 p.n.e., rezydujących w Tebach.Ka – w mitologii egipskiej było albo niematerialnym odbiciem ciała, albo duchem opiekuńczym człowieka, albo nadanym przez bogów określeniem wartości dającym każdemu godność jemu właściwą.

    W tym czasie sytuacja w Syrii uległa dalszej komplikacji. Już wcześniej utracono prowincję Upi. Za Jordanem powstały dwa nowe królestwa: Moab i Edom-Seir, które odmówiły uznania zwierzchnictwa egipskiego. W Kanaanie brak reakcji Egiptu i nieobecność jego armii uznano za słabość, a miejscowi władcy zwlekali z płaceniem danin. Jednocześnie od wschodu Kanaan najechali Szosowie.

    Tyr (obecny Sur) – w starożytności miasto fenickie, obecnie miasto i port w południowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Posiada połączenie kolejowe i drogowe z portem Sajda. Jego nazwa znaczy „skała”. W języku fenickim Ṣur, w akadyjskim Ṣurru, po hebrajsku צור Ṣōr, po grecku Τύρος Týros, po arabsku صور (as)-Ṣūr.Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.

    VII – VIII rok panowania – III kampania syryjska[ | edytuj kod]

    Na wiosnę 1272 roku p.n.e. armia egipska wyruszyła na wschód. W szybkim marszu dotarła do Gazy i Kanaanu. Szybko i z całą bezwzględnością przywrócono zwierzchnictwo egipskie nad tymi ziemiami. W krótkiej kampanii wyparto Szosów poza granice tych ziem. Następnie dokonano pacyfikacji południowej Palestyny. Korpus wojsk egipskich pod wodzą najstarszego syna Ramzesa, księcia Amonherchopszefa, uderzył na nią od strony pustyni Negew, przecinając dolinę na południe od Morza Martwego w kierunku Edom-Seir, zajmując wszystkie miasta i osady. Następnie korpus księcia skierował się ku centralnej części Moabu, z zamiarem zdobycia Butartu, podążając Królewskim Szlakiem wiodącym na północ w kierunku Syrii. W tym samym czasie korpus dowodzony przez Ramzesa podążał szerokim łukiem w kierunku górzystych rejonów Kanaanu, przechodząc nieopodal Jerozolimy, Jerycha oraz północnego krańca Morza Martwego, w kierunku Moabu, z zamiarem zdobycia Dibon i otoczenia sił nieprzyjacielskich. Po zajęciu tych ziem armia skierowała się na południe, aby połączyć się z korpusem księcia Amonherchopszefa. Po opanowaniu Kanaanu i wschodniej Palestyny, połączone wojska ojca i syna skierowały się Królewskim Szlakiem ku północy z zamiarem dotarcia do Damaszku i przywrócenia Egiptowi panowania nad Upi, utraconej po II kampanii syryjskiej. Przywróciwszy egipskie panowanie nad tymi ziemiami armia mogła udać się w drogę powrotną do Egiptu.

    Muzeum Egipskie w Kairze, Muzeum Kairskie (egipski arabski ‏المتحف المصري‎, Al-Matḥaf al-Miṣrī) – muzeum sztuki egipskiej w stolicy Egiptu, Kairze, założone w 1835 roku. Hanigalbat (w transliteracji z pisma klinowego zapisywane Ha-ni-gal-bat) – w starożytności jedna z nazw pod którymi znane było huryckie królestwo Mitanni; po jego upadku nazwą tą określano również region w północnej Mezopotamii i Syrii.

    VIII – IX rok panowania – IV kampania syryjska[ | edytuj kod]

    Po odzyskaniu zwierzchnictwa i wpływów w Kanaanie, Palestynie i Upi, Ramzes postanowił rozwiązać problem syryjski. Latem 1271 roku p.n.e. armia pod wodzą faraona maszerując przez Kanaan zlikwidowała ostatnie ogniska oporu antyegipskiego w jego północnej części. Następnie Ramzes ruszył wzdłuż wybrzeży południowej Fenicji, podporządkowując sobie Tyr, Sydon i Byblos. Jak dotąd armia egipska operowała na terenach strefy wpływów Egiptu, co nie mogło być poczytane przez Hetytów za akt agresji. Jednakże Ramzes nie zamierzał poprzestać na tych działaniach. Postanowił ominąć Amurru i Kadesz i wejść w głąb doliny Eleuteru, a następnie Orontesu, na tereny kontrolowane przez Hetytów, na których wojska egipskie nie pojawiały się od około 120 lat. Podbił północne regiony Amurru, okupując obszary nad środkowym Orontesem. Tym sposobem Amurru zostało podzielone na dwie strefy, a jego południowa część wraz z Kadesz zostały odcięte od Aleppo, Karkemisz i właściwego Hatti. Była to doskonała pozycja wyjściowa do ofensywy w kierunku południowym na Kadesz i południowe Amurru.

    Obelisk (łac. obeliscus, gr. obeliskos – rożen, słup) – pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego. Zakończenie słupa ma formę ostrosłupa, często obitego złotą blachą. Charakterystyczny element architektury starożytnego Egiptu.Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

    Po dokonaniu podboju ziem znajdujących się na północ od Kadesz, zdobyciu Tunipu i Dapuru, Ramzes mógł powrócić do Pi-Ramzes. Reakcji Hetytów na jego działania właściwie nie było. Po około 25 latach panowania zmarł Muwatallis II, co spowodowało kryzys dynastyczny. Król hetycki nie pozostawił żadnego prawowitego dziedzica tronu, a tylko syna zrodzonego z jednej z jego konkubin, młodzieńca imieniem Urhi-Teszup. Wstąpił on na tron jako Mursilis III. Pretensje do tronu rościł sobie również brat Muwatallisa II, Hattusilis III. Konkurowanie tych dwóch książąt spowodowało zaniedbanie spraw syryjskich i doprowadziło do nakazu przeciwstawienia się egipskiej inwazji, wydanym wicekrólowi Karkemisz.

    Nomada – koczownik, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierząt hodowlanych. Osoba prowadząca koczowniczy, wędrowny tryb życia, także podróżująca stale lub sezonowo z powodów handlowych, kulturowych lub religijnych.Pieprz (Piper L.) – rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych (Piperaceae). Należą do niego liczne gatunki (według niektórych klasyfikacji ponad 700) występujące na obszarach o klimacie równikowym i zwrotnikowym. Największe znaczenie użytkowe ma pieprz czarny, z nasion którego wytwarzana jest popularna przyprawa. On też jest gatunkiem typowym.

    X rok panowania – V kampania syryjska[ | edytuj kod]

    Ramzes II atakujący hetycką twierdzę w Dapur – jedno z przedstawień ze świątyni w Tebach

    Gdy tylko wojska egipskie opuściły Kadesz i Amurru, do pracy przystąpili emisariusze Karkemisz i Hetytów, z łatwością przywracając zwierzchnictwo hetyckie na terenach niedawno zdobytych przez Ramzesa. Egipt znajdował się daleko, a armie władców Karkemisz, Aleppo i Hetytów w bezpośrednim sąsiedztwie. Pragmatyzm nakazywał wygnanie egipskich komisarzy i powrót pod władzę Hetytów. W dziesiątym roku panowania armia Ramzesa znów musiała udać się do Syrii, aby raz jeszcze podporządkować Egiptowi ziemie Dapuru i Tunipu. Ramzes, wówczas ponad trzydziestoletni monarcha, osobiście poprowadził całą kampanię, dowodząc w pierwszej linii walkami pod Dapur i zmuszając je do poddania się jego władzy. Tak jak w poprzednich przypadkach, po zwycięskiej kampanii, gdy wojska egipskie opuszczały podbite tereny, pozostawieni bez nadzoru władcy tych ziem wkrótce powracali pod zwierzchnictwo hetyckie. Brak dokładnych danych, jak długo trwała ta próba sił między Egiptem a Hetytami. Ramzes doszedł zapewne do wniosku, że dopóki nie opanuje całej Syrii, zwłaszcza jej północnej części aż po Eufrat, nie zdoła trwale utrzymać jej środkowej części. Sytuacja stała się patowa. Było to powodem zawieszenia zmagań w Syrii pomiędzy jedenastym a siedemnastym rokiem panowania. Ramzes zaakceptował istniejący stan swych wpływów. W tym samym czasie w państwie hetyckim stosunki pomiędzy Mursilisem III a jego wujem Hattusilisem znacznie się pogorszyły zapowiadając rychłą konfrontację.

    Kanaan, Chanaan (hebr. כְּנַעַן Kənáʻan lub כְּנָעַן Kənāʻan, stgr. Χαναάν Chanaan, arab. کنعان Kanʻān) – kraj niski, nizinny, lub − w oparciu o teksty z Nuzi − Mat Kinahhi (kraj purpurowej wełny), starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego (teren późniejszej Palestyny, Syrii aż do Eufratu i Fenicji). Południowa część tych obszarów (Palestyna) wymieniana jest w Biblii jako ziemia obiecana Izraelitom przez Boga.Jerycho (arab. أريحا, hebr. יריחו) – arabskie miasto położone w Judei, we wschodniej części Palestyny, ok. 9 km na zachód od rzeki Jordan i ok. 10 km na północny zachód od północnego krańca Morza Martwego. Miasto znajduje się pod administracją Autonomii Palestyńskiej.

    Prace w Libii i kampania nubijska[ | edytuj kod]

    Po kilkuletnich zmaganiach w Syrii Ramzes postanowił zająć się umocnieniem terenów zachodniej Delty oraz pasa wybrzeża libijskiego. Wzdłuż zachodnich granic Delty – od Memfis aż do brzegu morza obwarowano kilka osad, wznosząc fortyfikacje. Następnie poza granicami Delty, głęboko na zachód wzdłuż wybrzeża libijskiego zbudowano szereg fortów, ciągnący się około 300 km od ujścia Rzeki Zachodniej. Sieć rozbudowana była w taki sposób aby z jednego do drugiego fortu można było dotrzeć w dwa dni szybkiego marszu lub jeden jazdy rydwanem. Zapewniało to stałą łączność, a w razie potrzeby możliwość szybkiej reakcji armii. Miało to na celu rozwiązanie problemu stałego zagrożenia Egiptu ze strony koczowniczych plemion libijskich.

    Polichromia – wielobarwna ozdoba malarska ścian, sufitów, podniebienia sklepień, rzeźb stosowana do dekoracji wewnętrznych i zewnętrznych. Polichromie wykonywano nie tylko na materiałach kamiennych i tynkach, ale także na drewnie, wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń w budownictwie sakralnym i świeckim.Nil (łac. Nilus, gr. Νεῖλος, arab. النيل) – najdłuższa rzeka na Ziemi (według niektórych źródeł, najdłuższa jest Amazonka i ta wersja pojawia się coraz częściej w nowych opracowaniach) w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

    Od czasów pacyfikacji Nubii w VIII roku panowania Setiego I panował w niej względny spokój. Władzę sprawowali w imieniu faraona wicekrólowie, regularnie eksploatując złoża bogactw naturalnych (głównie złota) oraz ściągając podatki. Dochody płynące z Nubii stanowiły niebagatelną część budżetu Egiptu. Od czasu do czasu lokalni wodzowie, w nadziei wyrwania kraju spod władzy Egiptu, wywoływali rebelie. Ramzes wysłał do Irem wojska jako wsparcie dla wicekróla. W ekspedycji brali udział dwaj synowie faraona – ósmy syn Setemuja, oraz trzynasty – Merenptah, którzy, ze względu na niewielkie niebezpieczeństwo w walkach, zdobywali tam doświadczenie bojowe. Kampania zakończyła się błyskawicznym zwycięstwem. Wzięto do niewoli wielotysięczną rzeszę jeńców, a straty zadane w wyniku walk były tak dotkliwe, że Irem nigdy więcej nie próbował wyzwolić się spod władzy Egiptu.

    Amon (egip. Imn - ukryty; również Amon-Ra/Re, Amoun, Amun, Amen; rzadziej Imen, Ammon, Hammon) - egipski bóg, sprawca niewidzialnego wiatru, urodzaju, płodności. Był uosobieniem niewidzialnych życiodajnych elementów natury: powietrza i wiatru. Powodował, że plony były obfite, zwierzęta się mnożyły, a kobiety rodziły dzieci. Wraz ze swoją małżonką Mut oraz synem Chonsu - bogiem-księżycem - stanowili w Karnaku tebańską triadę. Jego żeńskim odpowiednikiem była Amaunet. Natomiast jako Amon-Kematef wchodził w skład Ogdoady, której kult trwał w Hermopolis Magna. Grecy identyfikowali go ze swoim władcą bogów - Zeusem. Kult Zeusa Amona najpierw rozpowszechnił się w Grecji, a stąd jako Jupiter Amon dotarł do Rzymu.Bejrut (arab. بيروت, Bayrūt, fr. Beyrouth, gr. Berytos) – stolica i największe miasto Libanu, leżące w środkowej części kraju. Liczy 2 mln 60 tys. mieszkańców (2012), większość pochodzenia arabskiego. Dawniej miasto było nazywane: Birutu, Berytos. Znajduje się tu wiele zabytków i dobytku historycznego kraju.

    XVI – XIX rok panowania – kryzys w Hatti[ | edytuj kod]

    Napięcie między rywalizującymi Mursilisem III i jego wujem Hattusilisem osiągnęło szczyt. Młody władca państwa hetyckiego stopniowo ograniczał prowincję Hattusilisa, aż w końcu postanowił całkowicie ją zlikwidować i pozbawić swego wuja jakichkolwiek wpływów. Doszło do wzajemnych oskarżeń i zagrożony upadkiem Hattusilis postanowił rozwiązać radykalnie problem władzy. W wyniku pułapki, w jaką zostały wciągnięte wojska Mursilisa, on sam dostał się do niewoli. Hetyci mieli nowego króla – Hattusilisa III. Strącony z tronu Mursilis został zesłany do północnej Syrii. Wkrótce nawiązał tam kontakty z królem Babilonu. Spisek został odkryty i Mursilis został zesłany prawdopodobnie na Cypr. W tym czasie Hattusilis budował dobre stosunki dyplomatyczne z Babilonem i Asyrią. Mursilis umknął jednak z zesłania i potajemnie udał się do Egiptu, gdzie został przyjęty przez Ramzesa. Rozsierdzony Hattusilis natychmiast zażądał wydania go, ale Ramzes II zdecydowanie odmówił. Oznaczało to wojnę. Oba mocarstwa przeprowadziły mobilizację i przegrupowały wojska. Siły egipskie zajęły pozycje w północnym Kanaanie, na linii Megiddo – Beth-Szan (mówi o tym stela z Beth-Szan datowana na XVIII rok, IV Peret, dzień I).

    Nowe Państwo - okres w dziejach starożytnego Egiptu, trwający od XVI do XI wieku p.n.e. Był to okres panowania XVIII, XIX i XX dynastii (lata 1570-1070 p.n.e.). Nowe Państwo poprzedzał Drugi Okres Przejściowy, po 1070 p.n.e. nastąpił Trzeci Okres Przejściowy. Nowe Państwo było okresem największego rozkwitu potęgi starożytnego Egiptu.Cypr – azjatycka wyspa we wschodniej części Morza Śródziemnego, często traktowana jako część Bliskiego Wschodu, czasami jednak zaliczana do Europy, historycznie, kulturowo i politycznie stanowiąca część Europy. Trzecia pod względem wielkości wyspa na Morzu Śródziemnym po Sycylii i Sardynii.

    W tym czasie Szattuara II – władca Hanigalbatu wymówił posłuszeństwo nowemu królowi Asyrii – Salmanasarowi I i przeszedł pod zwierzchnictwo hetyckie. Wybuchła wojna Asyrii z władcą Hanigalbatu i jego hetyckim sojusznikiem – królem Karkemisz. Asyria w krótkim czasie całkowicie zdusiła opór i zajęła cały Hanigalbat oraz ziemie aż po Karkemisz. Podbite tereny zostały przyłączone do Asyrii, co oznaczało że odtąd miała wspólną granicę z Imperium Hetyckim. Przez wiele wieków Hanigalbat i Mitanni tworzyły strefę buforową zapobiegającą wzajemnej agresji. Brak owej strefy oraz napięte stosunki z Egiptem oznaczały dla Hattusilisa groźbę wojny z dwoma potęgami, na dwóch frontach: wschodnim i południowym.

    Endoskopia – ogólna nazwa zabiegów diagnostyczno-leczniczych w medycynie i w weterynarii, polegających na badaniu wnętrza ciała przy wykorzystaniu endoskopów (aparatów umożliwiających doprowadzenie światła oraz optyki do wnętrza przewodu pokarmowego, oddechowego oraz jam ciała).Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Suppiluliuma I, Suppiluliumas I (1380 p.n.e.-1340 p.n.e.) – król Hetytów od ok. 1380 p.n.e., syn Tudhaliji III, twórca hetyckiej potęgi wojskowej, prowadził zwycięskie wojny, zajął większą część Syrii wypierając Hurytów, pokonał państwo Mitanni, opanował Karkemisz – ważną twierdzę nad Eufratem.
    Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.
    Rumianek (Matricaria L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Według aktualnych ujęć taksonomicznych należy do niego tylko 5 gatunków występujących na półkuli północnej na obszarach o umiarkowanym klimacie. W piśmiennictwie często miał łacińską nazwę Chamomilla. Obecnie istotne źródła nomenklatoryczne podają nazwę Matricaria, nazwę Chamomilla uznając za błędną.
    Awaris - egip. Hut-uret - starożytne miasto w północno-wschodniej części delty Nilu, stolica Hyksosów, władców starożytnego Egiptu z XV i XVI dynastii. Obecnie na miejscu tego miasta leży miasto Tell el-Dabaa.
    Salmanasar I, właśc. Salmanu-aszared I (akad. Salmānu-ašarēd, tłum. "bóg Salmanu jest pierwszy/najważniejszy") – władca Asyrii, syn i następca Adad-nirari I, według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 30 lat. Jego rządy datowane są na lata 1273-1244 p.n.e.
    Całun (staropolski czałun sieć, tkanina we wzorze sieci) – w Polsce określenie zasłony, okrywy z tkaniny (najczęściej w kolorze czarnym), służącej do przykrywania zwłok, trumny i katafalku najczęściej w delikatnym wzorze sieci. We Francji mianem chalon określano dawnej rodzaj specjalnej tkaniny, o wzornictwie szachownicy, wyprodukowanej z wełny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.104 sek.